ค้นหา
รายการที่พบทั้งหมด 51,145 รายการ
จารึกหลักที่ ๓ จารึกนครชุม
สมัยสุโขทัย พ.ศ. ๑๙๐๐
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงได้จากวัดพระบรมธาตุ อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร นำลงมาที่กรุงเทพฯ เมื่อพ.ศ. ๒๔๒๙
ปัจจุบันจัดแสดง ณ ห้องสุโขทัย อาคารประพาสพิพิธภัณฑ์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร
แผ่นศิลาหินทรายแป้งแทรกสลับกับหินดินดาน มีขนาดกว้าง ๔๗ เซนติเมตร สูง ๑๙๓ เซนติเมตร หนา ๖ เซนติเมตร รูปทรงคล้ายกลีบบัว มีข้อความจารึกอักษรไทยสุโขทัย ภาษาไทย ทั้งสองด้าน ด้านที่ ๑ มี ๗๘ บรรทัด และด้านที่ ๒ มี ๕๘ บรรทัด เนื้อหาของจารึกหลักนี้ ด้านที่ ๑ กล่าวว่า ศักราช*ได้ ๑๒๗๙ (ตรงกับพ.ศ. ๑๙๐๐) พญาลิไทได้นำเอาพระบรมสารีริกธาตุจากเมืองลังกามาประดิษฐานไว้ที่เมืองนครชุม** จากนั้นจึงกล่าวถึง “ปัญจอันตรธาน” ซึ่งหมายถึงการเสื่อมของพุทธศาสนาตามลำดับ ๕ ขั้น (แต่ละขั้นมีระยะเวลา ๑,๐๐๐ ปี)*** และเตือนให้พุทธศาสนิกชน หมั่นประกอบบุญกุศลเมื่อพระพุทธศาสนายังดำรงอยู่ เพื่อจะได้ไปพบพระศรีอาริยเมตไตรย ด้านที่ ๒ ของจารึกหลักนี้สภาพชำรุดมาก มีใจความกล่าวสรรเสริญพระธรรมิกราช และการประดิษฐานพระพุทธบาทซึ่งระบุว่าประดิษฐานไว้ที่เมืองสุโขทัย เมืองศรีสัชนาลัย เขานางทองเมืองบางพาน**** และที่เมืองพระบาง*****
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงได้สอบถามกับพระครูวัดพระบรมธาตุ เมืองกำแพงเพชร ในระหว่างที่พระองค์เสด็จประพาสมณฑลพายัพเมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๔ ทรงได้ทราบถึงที่มาของจารึกหลักนี้ ดังข้อความที่ทรงบันทึกไว้เมื่อวันที่ ๒ มีนาคม ความว่า
“...กลับมาแวะวัดมหาธาตุ ถามพระครูถึงเรื่องศิลาจารึกของพระมหาธรรมราชาลิไทย (คือศิลาจารึกหลักที่ ๓) ซึ่งอยู่ในหอพระสมุดฯ ทราบว่าได้ไปจากเมืองกำแพงเพ็ชร แต่ยังไม่ทราบว่าเดิมทีเดียวอยู่ที่ไหน ได้ความจากพระครูชัดเจนว่าศิลาจารึกแผ่นนั้น เดิมอยู่ที่วัดมหาธาตุนี้เอง ตั้งอยู่ในมุขเด็จวิหารหลวง ภายหลังผู้ว่าราชการเมืองกำแพงเพ็ชร เอาไปรักษาที่วัดเสด็จ แล้วจึงส่งลงไปกรุงเทพฯ พระครูได้พาไปดูฐานที่ตั้งศิลาจารึกแผ่นนั้น ยังอยู่ที่มุขเด็จเป็นศิลาแลงแท่งใหญ่ เจาะกลางเป็นช่องเฉพาะฝังโคนศิลาจารึก พิเคราะห์ดูช่องพอได้กับศิลาจารึก เพราะฉะนั้นเป็นรู้แน่ว่าศิลาจารึกแผ่นนั้นพระมหาธรรมราชาลิไทยทำไว้ที่วัดนี้...”
*มหาศักราช
**ประดิษฐานไว้ ณ เจดีย์วัดพระบรมธาตุ อำเภอเมืองกำแพงเพชร จังหวัดกำแพงเพชร
***ความเสื่อมทางพุทธศาสนาประกอบไปด้วย ๕ ขั้น ได้แก่ ๑.ปฏิเวธอันตรธาน หมายถึงในระยะ๑,๐๐๐ ปี เริ่มมีบุคคลบรรลุเป็นพระอรหันต์น้อยลง ๒.ปริยัติอันตรธาน หมายถึงในระยะ ๑,๐๐๐ ปีต่อมา เป็นความเสื่อมด้านพระธรรมคำสอน ๓.วินัยอันตรธาน หมายถึงในระยะ ๑,๐๐๐ ปีต่อมา พระวินัยของสงฆ์เสื่อมลง ๔.ลิงคอันตรธาน หมายถึงในระยะ ๑,๐๐๐ ปีต่อมาไม่เหลือพระสงฆ์ที่สืบทอดพุทธศาสนา และ๕.ธาตุอันตรธาน หมายถึงในระยะ ๑,๐๐๐ ปีสุดท้ายของพุทธศาสนาจนกระทั่งพระธาตุเสื่อมสลายไป ไม่มีผู้กราบไหว้ และพุทธศาสนาสิ้นสุดเสื่อมสลายไป
****ปัจจุบันคือ บริเวณบ้านวังพาน ตำบลเขาคีริส อำเภอพรานกระต่าย จังหวัดกำแพงเพชร
*****ปัจจุบันคือ บริเวณอำเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์
อ้างอิง
กรมศิลปากร. จารึกสมัยสุโขทัย. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร, ๒๕๒๗.
ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา. อธิบายระยะทางล่องลำน้ำพิง ตั้งแต่เมืองๆเชียงใหม่ถึงปากน้ำโพธิ์. กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, ๒๕๖๒.
วินัย พงศ์ศรีเพียร. สุโขทัย ประวัติศาสตร์ จารึกศึกษา และนิรุกติประวัติ เล่มที่ ๑. นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๖๓.
เปิดกรุเครื่องทองที่พบจากปราสาทบ้านถนนหัก อำเภอหนองบุญมาก จังหวัดนครราชสีมากันค่ะ
ชุดเครื่องประดับทองนี้พบว่ากองรวมกันไว้บริเวณห้องกลางของซุ้มประตูทางเข้า(โคปุระ) ใต้พื้นศิลาแลงขณะเจ้าหน้าที่กำลังบูรณะเสริมความมั่นคงส่วนฐานอาคาร
เครื่องประดับเหล่านี้ทำจากทองคำสลักดุนลายและฝังอัญมณีโดยใช้เทคนิคการฝังแบบหนามเตย
สันนิษฐานว่าทำขึ้นเพื่อใช้ถวายเป็นเครื่องประดับแก่รูปเคารพที่เคยประดิษฐานอยู่ภายในห้องครรภคฤหะของปราสาทประธาน จากรูปแบบทางศิลปกรรมและบริบททางโบราณคดีบ่งบอกว่าเครื่องประดับนี้มีอายุราวปลายพุทธศตวรรษที่ 16 - ต้นพุทธศตวรรษที่ 17 (ประมาณ 900 ปีมาแล้ว) โดยมีแรงบันดาลใจจากศิลปะแบบบาปวนที่สืบทอดมาและผสมผสานลวดลายใหม่ที่พัฒนาขึ้นในศิลปะแบบนครวัด
กรมศิลปากร ขอเชิญชวนชาวจังหวัดชัยภูมิและผู้สนใจ เข้าร่วมฟัง "การประชุมสรุปผลการดำเนินงานทางวิชาการโบราณคดี เเละประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ในพื้นที่จังหวัดชัยภูมิ" จัดโดยความร่วมมือระหว่างสำนักศิลปากรที่ ๑๐ นครราชสีมา กับ มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ ในวันที่ ๑๓ กรกฎาคม ๒๕๖๖ ณ ห้องประชุมชั้น ๙ มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ
ผู้สนใจสามารถติดต่อสอบถามรายละเอียด หรือ สำรองที่นั่งได้กลุ่มโบราณคดี สำนักศิลปากรที่ ๑๐ นครราชสีมา หมายเลขโทรศัพท์ ๐ ๔๔๔๗ ๑๕๑๘ กด ๒ (ในวันและเวลาราชการ)
บาตรประดับมุก
ศิลปะรัตนโกสินทร์ พุทธศักราช ๒๕๖๒
สมเด็จพระอริยวงศาคตญาน สมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ประทานยืมจัดแสดง
ผลงานศิลปกรรมออกแบบและจัดสร้างโดย สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร จัดแสดงในนิทรรศการพิเศษ “เถลิงรัชช์หัตถศิลป์” ณ พระที่นั่งอิศราวินิจฉัย พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร ระหว่างวันที่ ๙ มิถุนายน – ๑๗ กันยายน ๒๕๖๖ เวลา ๐๙.๐๐ – ๑๖.๐๐ น. วันพุธ – วันอาทิตย์ (ปิดวันจันทร์ – วันอังคาร)
ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พุทธศักราช ๒๕๖๒ กรมศิลปากรมอบหมายให้สำนักช่างสิบหมู่ ดำเนินการจัดสร้างศิลปกรรมที่ใช้สำหรับงานพระราชพิธี ๑ ชุด คือ เครื่องไทยธรรม หมายถึง สิ่งของที่ถวายพระภิกษุสงฆ์ ประกอบด้วย #บาตรประดับมุก และ #หีบประดับมุก (หีบใบใหญ่ภายในบรรจุหีบใบเล็กสามใบ)
โดยเครื่องไทยธรรมชุดนี้ถวายสมเด็จพระอริยวงศาคตญาน สมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ในวันอาทิตย์ที่ ๕ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๖๒ ในช่วงท้ายของพระราชพิธีเฉลิมพระปรมาภิไธย พระนามาภิไธย และสถาปนาพระฐานันดรศักดิ์พระบรมวงศ์ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงประเคนภัตตาหารแด่สมเด็จพระอริยวงศาคตญาน สมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก รับพระราชทานฉันเสร็จแล้ว สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ถวายศีลและถวายพระธรรมเทศนา ๑ กัณฑ์ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินไปทรงประเคนจตุปัจจัยไทยธรรมบูชากัณฑ์เทศน์ ทรงหลั่งทักษิโณทก เสด็จออกจากพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย
บาตรประดับมุก ประกอบด้วย บาตร ฝาบาตร และเชิงบาตร บาตรประดับมุกเป็นบาตรทรงมะนาวแป้น พื้นฝาบาตรประดับมุกทึบเต็มพื้นที่ (ปูพื้นอย่างโมเสก) ประดับเป็นรูปเหลี่ยมเพชร ฝาบาตรด้านบนประดับด้วยโลหะสลักดุนนูน ฉลุทองแดงชุบทอง รูปพระราชลัญจกรประจำรัชกาล พระจุฬมงกุฎมหาวชิราวุธประดิษฐานบนพานปากกระจับ ๒ ชั้น ประกอบด้านซ้ายและขวาด้วยฉัตรบริวาร ล้อมด้วยสายสร้อยและดวงตราเครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์
รอบฝาบาตรประดับโลหะสลักดุนนูนรูปอัฏฐพิธมงคล หรือ #สัญลักษณ์มงคล ๘ ประการ ได้แก่ ๑.อุณหิสหรือกรอบหน้า ๒.คทาหรือกระบอง ๓.สังข์ ๔.จักร ๕.ธงชัย ๖.อังกุศหรือขอช้าง ๗.โคอุสภ ๘.กุมภ์หรือหม้อน้ำ สัญลักษณ์ของมงคล ๘ ประการนี้เป็นความเชื่อที่คนไทยแต่โบราณได้รับคติมาจากศาสนาพราหมณ์ฮินดู โดยสิ่งที่เป็นมงคลทั้งแปดนี้ มีความสัมพันธ์เนื่องในพระเป็นเจ้าในศาสนาพราหมณ์
ผู้ที่สนใจกระบวนการสร้างบาตรประดับมุก สามารถอ่านได้จากลิ้งค์ด้านล่างนี้
https://datasipmu.finearts.go.th/academic/38
กรมศิลปากร ขอเชิญรับชมถ่ายทอดสด Facebook Live การแถลงข่าวเมืองโบราณศรีเทพ สู่มรดกโลก ในวันที่ ๑๙ กันยายน ๒๕๖๖ ตั้งแต่เวลา ๑๓.๐๐ น. เป็นต้นไป ผู้สนใจสามารถติดตามชมได้ทาง Facebook Live : กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม และ Facebook Live : กลุ่มเผยแพร่ฯ กรมศิลปากร
แวะเติมความรู้ ดูพระพุทธไสยาสน์ที่เป็นภาพสลักลงบนผนังหินธรรมชาติ 7 แห่งของประเทศไทยสำนักศิลปากรที่ 8 ขอนแก่นภูมิใจนำเสนอองค์ความรู้ทางวิชาการ เรื่อง พระพุทธไสยาสน์ : งานศิลปะบนหินสมัยประวัติศาสตร์ในประเทศไทย (Reclining Buddha : Historic rock art in Thailand) เรียบเรียงโดยนางสาวทิพย์วรรณ วงศ์อัสสไพบูลย์นักโบราณคดีชำนาญการกราฟิกนางสาวพรพิพัฒน์ เสมาเพชร⋯⋯✧⋯✦⋯⋯✧✦✧⋯⋯✦⋯✧⋯⋯สอบถามหรือแจ้งข้อมูลโบราณสถาน 043-242129 Line: finearts8kk E-mail: fad9kk@hotmail.comพื้นที่ในความรับผิดชอบขอนแก่น เลย หนองบัวลำภู อุดรธานี หนองคาย บึงกาฬ สกลนคร
ชื่อเรื่อง ภาษาไทย เล่ม 1ผู้แต่ง พระยาศรีสุนทรโวหาร(น้อย อาจารยางกูร)ครั้งที่พิมพ์ 2ประเภทวัสดุ/มีเดีย หนังสือหายากหมวดหมู่ ภาษาเลขหมู่ 495.918 ศ276ภสถานที่พิมพ์ พระนครสำนักพิมพ์ สำนักพิมพ์คลังวิทยาปีที่พิมพ์ 2508ลักษณะวัสดุ 794 หน้าหัวเรื่อง ภาษาไทย – แบบเรียนภาษา ไทยบทคัดย่อ/บันทึกในการเรียนภาษาไทยสมัยรัชกาลที่ 5 มีอยู่เป็นจำนวนมาก เป็นหนังสือที่มีค่าทั้งในด้านประวัติการศึกษา ด้านภาษา และด้านวรรณคดี
สำนักศิลปากรที่ ๗ เชียงใหม่ ชวนร่วมกิจกรรมงานเสวนาทางวิชาการ “โบราณคดีเสวนา ประตูช้างเผือก” ร่วมรับฟังองค์ความรู้จากการดำเนินงานขุดค้น - ขุดแต่งทางโบราณคดีประตูช้างเผือก และการเสวนาแลกเปลี่ยนรับฟังความคิดเห็นต่อแนวทางการอนุรักษ์ และพัฒนาโบราณสถานประตูช้างเผือก ในวันพุธที่ ๑๗ มกราคม ๒๕๖๗ เวลา ๐๘.๓๐ - ๑๖.๓๐ น. ณ หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก เชียงใหม่ และประตูช้างเผือก
ขอเชิญชวนผู้สนใจมาร่วมรับฟัง และแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในงานเสวนาดังกล่าว สามารถลงทะเบียนเข้าร่วมกิจกรรมล่วงหน้า ผ่านทางสแกน QR CODE ประชาสัมพันธ์ด้านล่าง
หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก เชียงใหม่ ขอเชิญร่วมกิจกรรมส่งเสริมการอ่านผ่านสื่อดิจิทัล ของหอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก เชียงใหม่ ผู้ที่สนใจสามารถเข้าร่วมกิจกรรมได้ตั้งแต่วันนี้ถึง 7 กุมภาพันธ์ 2567โดยค้นหาหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (Ebook) ผ่านทางเว็บไซต์ https://www.finearts.go.th/chiangmai.../categorie/dept-ebook
ทั้งนี้ หอสมุดแห่งชาติฯ เชียงใหม่ มีหนังสือดีที่น่าสนใจให้เลือกอ่านได้ตามความต้องการ 2 ประเภท คือ หนังสือหายากและหนังสือท้องถิ่น จำนวน 290 เล่ม ผู้เข้าร่วมกิจกรรมอ่าน Ebook แล้ว สามารถสแกน QR code หรือ คลิกลิงก์ด้านล่างเพื่อเข้าร่วมกิจกรรมในครั้งนี้ https://forms.gle/UjVhAZsC6LdkyJw19
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สุพรรณบุรี ขอเชิญชวนเด็ก ๆ ร่วมกิจกรรมพิเศษ "Art Activities @พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สุพรรณบุรี" ในวันเสาร์ - อาทิตย์ เวลา ๑๐.๐๐ - ๑๕.๐๐ น. ณ ห้องกิจกรรมพิเศษ ชั้น ๒ เพื่อให้น้อง ๆ หนูๆ ที่มาเที่ยวพิพิธภัณฑ์ในช่วงวันหยุดเสาร์ - อาทิตย์ ได้ใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ เป็นการส่งเสริมพัฒนาการด้านศิลปะ โดยตลอดเดือนมีนาคม ๒๕๖๗ มีกิจกรรมประดิษฐ์ "ตระกร้าจิ๋วจากแก้วกระดาษ" ซึ่งน้อง ๆ ที่ร่วมกิจกรรมจะได้รับผลงานตัวเองกลับบ้านไปด้วย
สอบถามเพิ่มเติมได้ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สุพรรณบุรี โทร. ๐ ๓๕๕๓ ๕๓๓๐
องค์ความรู้เรื่อง 9 สิ่งศักดิ์สิธิ์คู่เมื่องสุพรรณ
ผู้เรียบเรียง :
นางสาวลักษมณ ประจวบมูล บรรณารักษ์ปฎิบัติการ
หอสมุดแห่งชาติจังหวัดสุพรรณบุรี เฉลิมพระเกียรติ
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อุบลราชธานี ขอร่วมสนุกกับคำถามเปิด #CollabProject “ตึกพี่ - ตึกน้อง” ตึกพี่ตึกน้องของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อุบลราชธานี คือ ภาพที่ ๑ ตึกอะไร? ภาพที่ ๒ อยู่ที่ไหนเอ่ย? สามารถร่วมสนุกได้ทาง Facebook Fanpage : Ubonratchatani National Museum เพื่อชิงรางวัลผ้าผาแต้มบ้านพี่ ผ้า.…? บ้านน้อง จำนวน ๔ รางวัล หมดเขตตอบคำถาม วันอังคารที่ ๑๑ มิถุนายน ๒๕๖๗ เวลา ๒๐.๐๐ น. สุ่มจับรางวัล วันพุธที่ ๑๒ มิถุนายน ๒๕๖๗ และประกาศรายชื่อผู้โชคดีทาง Facebook Fanpage : Ubonratchatani National Museum เวลา ๑๖.๐๐ น. นอกจากนี้ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อุบลราชธานี ยังแจ้งเปิดให้เข้าชมฟรีในวันทำการปกติ ตั้งแต่วันที่ ๗ - ๒๖ มิถุนายน ๒๕๖๗ ในวันพุธ - อาทิตย์ ปิดวันจันทร์ - อังคาร และวันหยุดนักขัตฤกษ์ เนื่องจากกำลังปรับปรุงอาคารจัดแสดง ขออภัยในความไม่สะดวกมา ณ โอกาสนี้ด้วย สอบถามเพิ่มเติม โทร. ๐ ๔๕๒๕ ๑๐๑๕
หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก กาญจนบุรี จัดกิจกรรม "สานสร้างสรรค์ : เรือกระดาษ" ในโครงการ Kidsเรียนรู้ @หอสมุดแห่งชาติฯ กาญจนบุรี ในวันเสาร์ที่ 22 มิถุนายน 2567 เวลา 13.00 - 16.00 น. ผู้สนใจสามารถร่วมกิจกรรมได้ฟรี โดยไม่มีค่าใช้จ่ายใด ๆ และไม่ต้องลงทะเบียนล่วงหน้า สอบถามเพิ่มเติม โทร. 0 3451 3926 หรือทางเฟสบุ๊ก เพจ : หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก กาญจนบุรี https://www.facebook.com/nlkanhanaburi
