ค้นหา
รายการที่พบทั้งหมด 52,348 รายการ
รายงานการสำรวจแหล่งโบราณคดี-โบราณสถานในเขตพื้นที่สำนักศิลปากรที่ 10 นครราชสีมา ที่ยังไม่ได้ประกาศขึ้นทะเบียนหรือยังไม่ได้รับการสำรวจ จำนวน 140 แหล่งโดย กลุ่มโบราณคดี สำนักศิลปากรที่ 10 นครราชสีมา กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม
องค์ความรู้: สำนักศิลปากรที่ ๑๑ สงขลา
อาคารเก่าตลาดทุ่งหว้า
• ตั้งอยู่ในเขตเทศบาลตำบลทุ่งหว้า ระหว่างสองฟากถนนสายสตูล - ตรัง มีลักษณะสถาปัตยกรรมเป็นแบบจีนผสมแบบตะวันตก มีประมาณ 100 คูหา สร้างขึ้นระหว่างปี พ.ศ.2444 – 2448 สมัยพระยาภูมินารถภักดี เป็นผู้ปกครองเมืองสตูล เนื่องจากในสมัยนั้น ทุ่งหว้ามีความเจริญรุ่งเรืองมาก มีชาวจีนจากปีนัง อพยพเข้ามาตั้งบ้านเรือนที่ทุ่งหว้าเพื่อปลูกพริกไทยส่งไปขายต่างประเทศ จึงมีการสร้างตึกแถวเป็นร้านค้าและที่อยู่อาศัย
• รูปทรงตึกเหล่านี้มีลักษณะเป็นอาคาร 2 ชั้น ด้านหน้าของชั้นล่างมีช่องทางเดินที่เรียกว่า “หง่อคาขี่” หมายถึงทางเดินกว้าง 5 ฟุตจีน ซึ่งการมีช่องทางเดินนี้ทำให้อากาศถ่ายเทได้ดี และป้องกันแดดฝน หลังคามีลักษณะเป็นหลังคาทรงสูงมุงด้วยกระเบื้องดินเผา ประตูหน้าต่างมักเป็นเป็นบานเกล็ดมีทั้งไม้ปรับได้หรือบานกระทุ้งเป็นเกล็ด วัสดุก่อสร้างส่วนใหญ่ส่งมาจากปีนัง โดยบรรทุกเรือกลไฟมาเทียบที่ท่าเรือสุไหงอุเป(ท่าเรือทุ่งหว้า) ซึ่งเป็นหนึ่งในท่าเรือสำคัญในยุคนั้น
• ในปัจจุบันอาคารส่วนใหญ่มีการดัดแปลงสภาพโดยเฉพาะช่วงหลังคา เนื่องจากเกิดความชำรุดทรุดโทรม ตึกเก่าย่านตลาดทุ่งหว้าถือว่าเป็นย่านประวัติศาสตร์แห่งหนึ่งที่บ่งบอกถึงความเจริญ และวิถีชีวิตความเป็นอยู่ในอดีต ให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาต่อไป
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
บุญเสริม ฤทธาภิรมย์. ประวัติศาสตร์เมืองสตูล. กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์, 2546
สภาวัฒนธรรมจังหวัดสตูล. เรารักษ์สตูล. สงขลา : ชานเมืองการพิมพ์,2542
แฟ้มภาพเก่าสำนักศิลปากรที่ 11 สงขลา
สำนักหอสมุดแห่งชาติ ขอเชิญเข้าร่วมโครงการเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ประจำปี 2569 ครั้งที่ 3 การอบรมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง “นิรันดร์อาลัย บุปผาภักดี การจัดดอกไม้เพื่อน้อมถวายความอาลัย” ในวันพฤหัสบดีที่ 23 กรกฎาคม 2569 เวลา 13.00 – 16.30 น. ณ ห้องประชุม อาคารถาวรวัตถุ (ตึกแดง) ถนนหน้าพระธาตุ เขตพระนคร กรุงเทพฯ การอบรมประกอบด้วย กลุ่มที่ 1 วิทยากรโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ อนุสรณ์ ใจทน กลุ่มที่ 2 วิทยากรโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์นิอร ดาวเจริญพร กลุ่มที่ 3 วิทยากรโดย อาจารย์อัมพวัน ยันเสน คณะเทคโนโลยีคหกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร
ผู้สนใจสามารถลงทะเบียนออนไลน์ผ่านลิงก์ https://shorturl.asia/Zpuq7 รับจำนวนจำกัดเพียง 25 ท่านเท่านั้น สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่เบอร์โทรศัพท์ 08 9545 3194 (ในวันและเวลาราชการ)
“หนังสือหนึ่งเล่ม... อาจเปลี่ยนมุมมองชีวิตคุณไปตลอดกาล”
สำนักหอสมุดแห่งชาติ ขอเชิญชวนทุกท่านร่วมกิจกรรม NLT EDUTAINMENT ประจำปี 2569 ครั้งที่ 2 ในหัวข้อการเสวนา "เปิดตัวตน sleepymangx: รู้จักตัวมัมตัวมาง ผ่าน มางอ่าน” มาร่วมพูดคุยและค้นหาแรงบันดาลใจในการเรียนรู้ผ่านโลกของหนังสือกับปิยธิดา เล็กกลาง (มาง) ศิลปินค่าย LIT Entertainment ดำเนินรายการโดยพัชราภรณ์ โกษาเฉวียงราช BookToker จากช่อง @anotherpingp ในวันอาทิตย์ที่ 30 สิงหาคม 2569 ตั้งแต่เวลา 13.00 น. เป็นต้นไป ณ โถงกลาง ชั้น 1 อาคาร 1 สำนักหอสมุดแห่งชาติ และยังสามารถรับชมผ่าน Facebook Live: National Library of Thailand หอสมุดแห่งชาติ https://www.facebook.com/NationalLibraryThailand
ผู้สนใจสามารถลงทะเบียนเข้าร่วมงาน ฟรี! ได้ที่ https://forms.gle/MxkGQVWK3ngSMHX79 หรือสแกน QR Code ในรูปภาพ รับจำนวน 70 ที่นั่ง กำหนดประกาศรายชื่อผู้มีสิทธิ์เข้าร่วมกิจกรรม วันที่ 24 สิงหาคม 2569 เวลา 13.00 น.
ผู้แต่ง : ทิว วิชัยขัทคะ ปีที่พิมพ์ : 2530 สถานที่พิมพ์ : เชียงใหม่ สำนักพิมพ์ : ส. ทรัพย์การพิมพ์ การใช้ “ล้านนา” แทน “ลานนา” มิใช่เรื่องทฤษฎีขัดแย้ง แต่หากเป็นการใช้โดยอาศัยหลักฐานและเอกสารทางประวัติศาสตร์ โบราณคดีและเพื่อความถูกต้องในทางอักษรศาสตร์ หลักฐานและเอกสารทางประวัติศาสตร์และโบราณคดี ล้านนา และ ลานนา ยังคงมีการโต้แย้งถึงการใช้คำว่าอันไหนนั้นถูกต้องกว่ากัน
บทความจากนิตยสารศิลปากร ปีที่ ๕๔ ฉบับที่ ๒ เดือนมีนาคม - เมษายน ๒๕๕๔ คอลัมน์ภาพเก่า-เล่าอดีต : ว่าวไทย โดยบุศยารัตน์ คู่เทียม การเล่นว่าวไทยมีความเป็นมาอย่างไร อ่านได้ในเอกสารที่แนบ
ศูนย์ข้อมูลข่าวสารกรมศิลปากร
ชื่อเรื่อง
เล่มที่
ตอนที่
หน้า
วันที่ประกาศ
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
97
๑๐ ง ฉบับพิเศษ
1
๒๔ มกราคม พ.ศ.๒๕๒๓
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
97
๑๐ ง ฉบับพิเศษ
10
๒๔ มกราคม พ.ศ.๒๕๒๓
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถานและกำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
97
๑๐ ง ฉบับพิเศษ
14
๒๔ มกราคม พ.ศ.๒๕๒๓
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
97
๒๕ ง
580
๑๙ กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๕๒๓
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนศิลปโบราณวัตถุ
97
๓๕ ง
722
๔ มีนาคม พ.ศ.๒๕๒๓
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
97
๔๑ ง ฉบับพิเศษ
1
๑๔ มีนาคม พ.ศ.๒๕๒๓
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
97
๔๑ ง ฉบับพิเศษ
14
๑๔ มีนาคม พ.ศ.๒๕๒๓
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
97
๕๙ ง
1162
๑๕ เมษายน พ.ศ.๒๕๒๓
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
97
๑๐๘ ง
2267
๑๕ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๒๓
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
97
๑๒๓ ง
2736
๑๒ สิงหาคม พ.ศ.๒๕๒๓
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
97
๑๒๓ ง
2741
๑๒ สิงหาคม พ.ศ.๒๕๒๓
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนศิลปโบราณวัตถุ
97
๑๓๘ ง ฉบับพิเศษ
8
๕ กันยายน พ.ศ.๒๕๒๓
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
97
๑๕๙ ง
3514
๑๔ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๓
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
97
๑๕๙ ง
3525
๑๔ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๓
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
97
๑๖๓ ง
3610
๒๑ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๓
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
97
๑๖๓ ง
3622
๒๑ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๓
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถานและกำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
97
๑๖๓ ง
3624
๒๑ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๓
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนศิลปโบราณวัตถุ
97
๑๖๖ ง
3729
๒๘ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๓
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง มอบหมายให้ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ และจังหวัดสงขลาเป็นผู้กระทำแทนอธิบดีกรมศิลปากร ในการออกใบอนุญาตส่งหรือนำโบราณวัตถุ หรือศิลปวัตถุ ออกนอกราชอาณาจักร
97
๑๘๔ ง
4195
๒ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๒๓
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๖๓ ง
1206
๒๘ เมษายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๖๓ ง
1207
๒๘ เมษายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๖๓ ง
1208
๒๘ เมษายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๖๓ ง
1209
๒๘ เมษายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๖๓ ง
1210
๒๘ เมษายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
98
๖๓ ง
1211
๒๘ เมษายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
98
๖๓ ง
1212
๒๘ เมษายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
98
๖๓ ง
1213
๒๘ เมษายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
98
๖๓ ง
1214
๒๘ เมษายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
98
๑๐๔ ง
2022
๓๐ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
98
๑๐๔ ง
2023
๓๐ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
98
๑๐๔ ง
2024
๓๐ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
98
๑๐๔ ง
2025
๓๐ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
98
๑๐๔ ง
2026
๓๐ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
98
๑๐๔ ง
2027
๓๐ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
98
๑๐๔ ง
2028
๓๐ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
98
๑๐๔ ง
2029
๓๐ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
98
๑๐๔ ง
2030
๓๐ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
98
๑๐๔ ง
2031
๓๐ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
98
๑๐๔ ง
2032
๓๐ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๐๔ ง
2033
๓๐ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๐๔ ง
2034
๓๐ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๐๔ ง
2035
๓๐ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถานและกำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
98
๑๐๔ ง
2036
๓๐ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3671
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3672
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3673
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3674
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3675
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3676
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3677
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3678
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3679
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3680
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3681
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3682
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3683
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3684
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3685
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3686
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3687
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3688
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3689
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3690
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3691
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3692
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3693
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3694
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน
98
๑๗๗ ง
3695
๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๒๔
ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง ขึ้นทะเบียนศิลปโบราณวัตถุ
98
๒๐๑ ง
4478
๘ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๒๔
วันเสาร์ที่ ๑๔ ธันวาคม ๒๕๖๒ เวลา ๐๙.๐๐ - ๑๙.๐๐ น. นางวราภรณ์ วสุนธรารัตน์ ผู้อำนวยการหอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก เชียงใหม่ เข้าร่วมงาน กิจกรรมเปิดพื้นที่การเรียนรู้สื่อสาธารณะ ภูมิภาคเหนือ ครั้งที่ ๘ “ฝุ่น-ควัน-ฉัน-เธอ” เเละ งานประกาศผล โครงการสื่อศิลป์ ปี ๗ ตอน ภัยพิบัติ ณ ม่อนภูผาแดง บ้านแม่ป๋าม ตำบลปิงโค้ง อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่
วันพฤหัสบดีที่ ๒๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๒ เวลา ๑๔.๓๐ น.คณะครูและนักเรียนโรงเรียนบ้านโนนดินแดงอ. ภูเขียว จ. ชัยภูมิจำนวน ๖๐ คนเข้าชมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ขอนแก่น โดยมีคุณอรชร พิมพ์พรหม ให้การต้อนรับ
วัตถุ กลองมโหระทึก
ทะเบียน ๒๗/๒๘๘/๒๕๓๒
อายุสมัย ๒๐๐ปีก่อนพุทธกาล -พุทธศตวรรษที่ ๕ (๒,๑๐๐-๒,๗๐๐ ปีมาแล้ว)
วัสดุ สำริด
ประวัติ ไม่ปรากฎประวัติเดิม พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ถลาง รับมาจากคลังพิพิธภัณฑ์ เมื่อวันที่ ๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๓๒ สถานที่เก็บรักษาพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ถลาง
“กลองมโหระทึก”
กลองมโหระทึกประกอบด้วยหน้ากลองและลำตัว หน้ากลองตกแต่งด้วยลายพระอาทิตย์ และลายเรขาคณิต เป็นต้น ลักษณะของลำตัวกลองมีส่วนบนที่บานออก ส่วนกลางตัดตรง ส่วนฐานโค้งและผายออก และมีหูกลองติดอยู่ จากรูปแบบของลำตัวกลองมโหระทึกจัดให้อยู่ในรูปแบบ เฮเกอร์ ๑ กำหนดอายุ ๒๐๐ปีก่อนพุทธกาล -พุทธศตวรรษที่ ๕ (๒,๑๐๐-๒,๗๐๐ ปีมาแล้ว)
ได้มีการค้นพบกลองโหระทึก ซึ่งหมายถึงกลองที่ทำจากโลหะสำริดซึ่งผสมด้วยทองแดง ดีบุก และตะกั่วกลองมโหระทึกรูปแบบนี้พบมากในวัฒนธรรมดองซอน ซึ่งเป็นวัฒนธรรมที่เจริญอยู่ทางตอนเหนือของประเทศเวียดนาม ในช่วงสมัยก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย ราวก่อนพุทธศตวรรษที่ ๒ – พุทธศตวรรษที่ ๗ (๑,๙๐๐ - ๒,๗๐๐ ปีมาแล้ว) และทางตอนใต้ของประเทศจีน เหตุที่เรียกกลองรูปแบบนี้ว่า “กลองดองซอน” เพราะมีการค้นพบกลองรูปแบบนี้เป็นจำนวนมากที่แหล่งโบราณคดีดองซอน หรือ ด่งเซิน ในประเทศเวียดนามนั้นเอง
จากการค้นพบกลองมโหระทึกเป็นจำนวนมากในเวียดนาม จึงทำให้มีนักวิชาการชาวฝรั่งเศสชื่อ ฟรานส์ เฮเกอร์ได้ทำการศึกษารูปแบบของกลองมโหระทึกและได้แบ่งกลองออกเป็น ๔ แบบ คือ เฮเกอร์แบบที่ ๑ ๒ ๓ และ ๔ ซึ่งกลองแต่ละรูปแบบมีอายุสมัย ดังนี้ เฮเกอร์แบบที่ ๑ กำหนดอายุสมัยราว ๒๐๐ปีก่อนพุทธกาล -พุทธศตวรรษที่ ๕ (๒,๑๐๐-๒,๗๐๐ ปีมาแล้ว) เฮเกอร์แบบที่ ๒ กำหนดอายุสมัยราวพุทธศตวรรษที่ ๑ - ๖ (๒,๑๐๐-๒,๕๐๐ ปีมาแล้ว) เฮเกอร์แบบที่ ๓ กำหนดอายุสมัยราวพุทธศตวรรษที่ ๑ – ๑๐ (๑,๖๐๐–๒๕๐๐ ปีมาแล้ว) และเฮเกอร์แบบที่ ๔ กำหนดอายุสมัยราวพุทธศตวรรษที่ ๕ – ๑๐ (๑,๖๐๐–๒,๑๐๐ ปีมาแล้ว)ในประเทศไทยได้พบกลองมโหระทึกแบบเฮเกอร์ ๑ มากที่สุด และยังพบแบบเฮเกอร์ ๓ อีกด้วย
ในประเทศไทยได้พบหลักฐานเอกสารที่เกี่ยวข้องกับกลองมโหระทึกในปรากฎในสมัยสุโขทัย คือ ไตรภูมิพระร่วง ความว่า “บ้างขับสรรพสำเนียงเสียงหมู่นักคุนจุนกันไปเดียรดาษ พื้นฆ้องกลองแตรสังข์ระฆังกังสดาลมหรทึกกึกก้องทำนุกดี”ในสมัยอยุธยาในกฏมณเฑียรบาล ความว่า“...งานสมโภชนสมุหะประธานฑูลเผบใบศรี ญานประกาศถวายศโลก อิศรรักษา ถวายพระศรีเกศฆ้องไชย ขุนดนตรีตีหรทึก...” และในสมัยรัตนโกสินทร์ ได้ว่ามีการใช้กลองมโหระทึกในงานพระราชพิธีสำคัญต่างๆ อาทิ “พระพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ”และ“งานพระราชพิธีสวดพระอภิธรรม พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศรรามาธิบดีจักรีนฤบดินทรสยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร”ซึ่งกลองที่ใช้มีลักษณะคล้ายกลองแบบเฮเกอร์ ๓
ลำตัวกลองมโหระทึกซึ่งจัดแสดงที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ถลาง เป็นกลองที่ไม่ปรากฏที่มาอย่างชัดเจนแต่ก็เป็นหลักฐานทางวิชาการที่ทำให้ทราบถึงรูปแบบของกลองมโหระทึก ซึ่งเป็นเครื่องดนตรีสำคัญที่พบในประเทศไทยมาตั้งแต่อดีตและยังมีการงานใช้อยู่ในปัจจุบันปรากฏในงานพระราชพิธีสำคัญต่างๆ
เอกสารอ้างอิง
- กรมศิลปากร.ศัพทานุกรมโบราณคดี.กรุงเทพ : บริษัท รุ่งศิล์ปการพิมพ์ จำกัด, ๒๕๕๐.
- เขมชาติ เทพไชย.“กลองมโหระทึก : ที่พบในภาคใต้.” สารานุกรมวัฒนธรรมภาคใต้ พ.ศ.๒๕๒๙ เล่ม ๑. กรุงเทพ: อมรินทร์การพิมพ์, ๒๕๔๒.
-เมธินี จิระวัฒนา.กลองมโหระทึกในประเทศไทย.กรุงเทพ : บริษัท อาทิตย์ โพรดักส์ กรุ๊ป จำกัด , ๒๕๕๐.