ค้นหา
รายการที่พบทั้งหมด 53,521 รายการ
ตอนที่ ๑ : ยุคก่อนประวัติศาสตร์
....... สวัสดีค่ะ กลับมาพบกลับกลุ่มโบราณคดีสำนักศิลปากรที่ ๑๑ สงขลา ในสัปดาห์นี้ทางกลุ่มฯจะนำทุกท่านไปทำความรู้จักเกี่ยวกับเขากำปั่นในยุคก่อนประวัติศาสตร์กันค่ะ ........
เขากำปั่นอยู่ที่ไหน
เขากำปั่น ตั้งอยู่ที่บ้านหน้าถ้ำ หมู่ที่ ๑๐ ตำบลหน้าถ้ำ อำเภอเมืองยะลา จังหวัดยะลา
ตำนานเขากำปั่น
ในอดีตนานมาแล้วบริเวณเขากำปั่นยังคงเป็นทะเลใหญ่ ในวันหนึ่งมีเรือกำปั่นล่มลงกลางทะเลแห่งนี้ จากวันนั้นเวลาผ่านไปอีกนานแสนนาน เมื่อน้ำทะเลเหือดแห้งไป เรือกำปั่นนั้นก็กลายเป็นภูเขา ห้องหับต่างๆภายในเรือกลายเป็นถ้ำเล็กถ้ำน้อย ส่วนสินค้าที่มากับเรือนั้นกล่าวกันว่าในอดีตตามถ้ำต่างๆปรากฏว่ามีถ้วยโถโอชามวางอยู่มากมาย เวลามีงานต่างๆชาวบ้านสามารถมายืมมาไปใช้ได้ แต่ภายหลังผู้ที่ยืมไปใช้ทำแตกเสียหายบ้าง ไม่นำมาส่งคืนบ้าง บรรดาถ้วยชามเหล่านั้นจึงสาบสูญไปหมดสิ้น และยังเชื่อกันว่าที่ภูเขาแห่งนี้ยังมีทองและของมีค่าซึ่งเป็นทรัพย์สินที่มากับเรือสำเภาซ่อนเร้นอยู่อีกมากมาย
เขากำปั่น ธรณีวิทยาและสภาพแวดล้อม
เขากำปั่นมีลักษณะเป็นภูเขาหินปูน ในหมวดหินถ้ำกระแชง กลุ่มหินราชบุรี (Thamkrachang formation, Ratburi Group) ซึ่งถือกำเนิดในยุคเพอร์เมียน (อายุประมาณ ๒๘๕-๒๔๕ ล้านปี) ลักษณะของหินปูนที่เขากำปั่นเป็นหินปูนชนิดตกผลึก(Recryatallin Lime stone) ซึ่งเรียกว่าหินอ่อน มีเนื้อแน่น มีหลายสีเข่นสีขาว สีขาวอมเหลืองอ่อน สีขาวอมชมพูอ่อน สีขาวอมน้ำตาลแดง และสีขาวอมเทาอ่อน เป็นต้น
เขากำปั่นมีความยาวประมาณ ๑,๐๕๐ เมตร กว้างประมาณ ๔๔๐ เมตร วางตัวในแนวทิศตะวันตกเฉียงเหนือ – ตะวันออกเฉียงใต้ มีคลองกำปั่นไหลผ่านด้านทิศตะวันตก และมีแม่น้ำปัตตานีไหลผ่านด้านทิศตะวันออกห่างออกไปราว ๑.๗-๒ กิโลเมตร ภายในเขากำปั่นมีถ้ำและเพิงผาหลายแห่ง ซึ่งได้แก่ ถ้ำสำเภาทอง ถ้ำนางมณโฑ ถ้ำเจ้าขาว ถ้ำไม่มีชื่อข้างถ้ำเจ้าขาว ถ้ำดิน และ เพิงผาเขากำปั่น
เพิงผาเขากำปั่น
ตั้งอยู่ในหุบเขาด้านทิศตะวันตกเฉียงใต้ของเขากำปั่น เพิงผากว้างประมาณ ๕ เมตร ยาวประมาณ ๒๐ เมตร
หลักฐานทางโบราณคดี
การสำรวจเพิงผาแห่งนี้ในพ.ศ.๒๕๕๗ ทำให้ได้พบหลักฐานทางโบราณคดียุคก่อนประวัติศาสตร์ซึ่งได้แก่ เศษภาชนะดินเผาเนื้อดิน ตกแต่งด้วยลายเชือกทาบ ทาน้ำดินสีแดง และขัดมัน ชิ้นส่วนหม้อสามขา และกระดูกสัตว์
ภาพเขียนสี
ที่ถ้ำเจ้าขาว บริเวณผนังถ้ำฝั่งขวาด้านในสุดของถ้ำ พบภาพเขียนด้วยสีขาว เขียนรูปคนสองคน
คนหนึ่งกำลังเป่าลูกดอก และอีกคนหนึ่งยืนถือกระบอกสำหรับเป่าลูกดอก ทั้งนี้ภาพคนเป่าลูกดอกได้เคยพบที่ผนังถ้ำศิลป ซึ่งอยู่ในเขาถ้ำพระนอน(ภูเขาวัดหน้าถ้ำ) อำเภอเมืองยะลา จังหวัดยะลา ด้วย
----------------------------------------------
เรียบเรียงโดย นายสารัท ชลอสันติสกุล นักโบราณคดีชำนาญการ สำนักศิลปากรที่ ๑๑ สงขลา
กราฟิกโดย นางสาวนันธ์ทิกา นิชรานนท์
ชื่อเรื่อง มาเลยฺยสูตฺต (มาลัยสูตร) สพ.บ. 412/7ประเภทวัสดุ/มีเดีย คัมภีร์ใบลานหมวดหมู่ พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ 52 หน้า : กว้าง 4.6 ซม. ยาว 57.3 ซม.หัวเรื่อง พุทธศาสนา มาลัยสูตรภาษา บาลี/ไทยบทคัดย่อ/บันทึกเป็นคัมภีร์ใบลาน อักษรขอม เส้นจาร ฉบับล่องชาด ได้รับบริจาคมาจากวัดลานคา ต.โคกคราม อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี
ชื่อเรื่อง จุลลชัยมหาชัย (จุลลชัยมหาชัย)สพ.บ. 264/1ประเภทวัสดุมีเดีย คัมภีร์ใบลานหมวดหมู่ พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ 98 หน้า กว้าง 4.5 ซม. ยาว 58 ซม.หัวเรื่อง พุทธศาสนา--บทสวดมนต์ บทคัดย่อ/บันทึก เป็นคัมภีร์ใบลาน อักษรขอม ภาษาบาลี เส้นจาร ฉบับลานดิบ ได้รับบริจาคมาจากวัดทุ่งอุทุมพร ต.บางปลาม้า อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี
ชื่อผลงาน: หม่อมราชวงศ์ถนอมศักดิ์ กฤดากร (พ.ศ. 2458 - 2547)
ศิลปิน: เฟื้อ หริพิทักษ์ (พ.ศ. 2453 - 2536)
เทคนิค: ประติมากรรมสำริด
ขนาด: สูง 36 ซม.
ปีที่สร้างสรรค์: พ.ศ. 2480
รายละเอียดเพิ่มเติม: เฟื้อ หริพิทักษ์ ศิลปินหัวก้าวหน้า ผู้มากด้วยทักษะฝีมือในทางศิลปะ ลูกศิษย์รุ่นแรกๆ ของศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี นอกจากความสามารถชั้นยอดในทางจิตรกรรมแล้ว เฟื้อ ยังได้สร้างสรรค์ผลงานประติมากรรมไว้ด้วยจำนวนหนึ่ง ประติมากรรมรูปเหมือนหม่อมราชวงศ์ถนอมศักดิ์ กฤดากร (ภรรยาคู่ทุกข์คู่ยากของศิลปิน) เป็นหนึ่งในผลงานศิลปกรรมชิ้นเด่นในชีวิตของเฟื้อ ซึ่งนำเสนอในรูปแบบสัจจนิยมผ่านภาพใบหน้าของสตรีสูงศักดิ์สวมผ้าคลุมผม
Title: M.R. Thanomsak Kridakorn (1915 - 2004)
Artist: Fua Haripitak (1910 - 1993)
Technique: sculpture (bronze casting)
Size: 36 cm. (H.)
Year: 1937
Detail: Fua Haripitak, a remarkable artist and early pupil of Silpa Bhirasri, apart from his marvelous skill on painting, Fua also sculpted some good pieces of sculpture. A portrait of M.R. Thanomsak Kridakorn (artist’s wife) is regarded as one of his finest piece, sculpted in realist manner, represented through the face of high-class lady which her hair neatly covered by head kerchief.
น้ำต้นน้ำต้น หรือ คนโฑ เดิมเรียกกันว่าน้ำต้นเงี้ยว เนื่องจากกลุ่มคนที่ทำขึ้นเป็นชาวไทใหญ่หรือเงี้ยวที่อพยพมาตั้งรกรากในบริเวณเหมืองกุง ในช่วงสมัยพระเจ้ากาวิโลรสสุริยวงศ์ ผู้ครองนครเชียงใหม่ ลำดับที่ ๖น้ำต้นมีลักษณะรูปทรงคล้ายผลน้ำเต้า คอยาวสำหรับใส่น้ำดื่มให้มีความเย็นสดชื่น แบ่งเป็น ๓ ขนาดใหญ่ ๆ คือ ๑. น้ำต้นหลวง มีขนาดใหญ่ใส่น้ำได้ทีละมาก ๆ สำหรับใส่น้ำไปไร่นา มีหูจำนวน ๒ หรือ ๔ หู สำหรับร้อยเชือกเพื่อแบกบนหลัง ๒. น้ำต้นกลาง สำหรับใช้งานทั่วไปในวงอาหารหรือการรับแขก ๓. น้ำต้นหน้อย (เล็ก) มีขนาดเล็ก ใช้ใส่น้ำตั้งตามหิ้งบูชาพระ ปัจจุบันมีการผลิตที่หมู่บ้านหัตถกรรมทำเครื่องปั้นดินเผา อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ภาพ : พิพิธภัณฑ์ชุมชนวัดเกตการามอ้างอิง : ธันวดี สุขประเสริฐ.๒๕๖๔.ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) (Online). https://www.sac.or.th/.../trad.../th/equipment-detail.php... ,สืบค้นเมื่อวันที่ ๑๖ กันยายน ๒๕๖๔.
พฺรยาสุนนฺทราช (พฺรยาสุนนฺทราช)
ชบ.บ.67/1-1ฉ
เอกสารโบราณ (คัมภีร์ใบลาน)
เลขทะเบียน : นพ.บ.187/4ห้องจัดเก็บ : ศรีโคตรบูรณ์ประเภทสื่อ : เอกสารโบราณหมวดหมู่ : พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ : 48 หน้า ; 5 x 54.5 ซ.ม. : ทองทึบ-ล่องชาด-ล่องรัก ; ไม่มีไม้ประกับชื่อชุด : มัดที่ 107 (123-132) ผูก 4 (2565)หัวเรื่อง : สตฺตปฺปกรณาภิธมฺม(บุคคลบัญญัติ)--เอกสารโบราณ คัมภีร์ใบลาน พุทธศาสนาอักษร : ธรรมอีสานภาษา : ธรรมอีสานบทคัดย่อ : มีเนื้อหาเกี่ยวกับพุทธศาสนา สามารถสืบค้นได้ที่ห้องศรีโคตรบูรณ์ หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ นครพนม
เลขทะเบียน : นพ.บ.288/5ห้องจัดเก็บ : ศรีโคตรบูรณ์ประเภทสื่อ : เอกสารโบราณหมวดหมู่ : พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ : 32 หน้า ; 4 x 51 ซ.ม. : ทองทึบ-ล่องชาด-ลานดิบ ; ไม่มีไม้ประกับชื่อชุด : มัดที่ 121 (258-265) ผูก 5 (2565)หัวเรื่อง : แปดหมื่นสี่พันขันธ์(8หมื่น) --เอกสารโบราณ คัมภีร์ใบลาน พุทธศาสนาอักษร : ธรรมอีสานภาษา : ธรรมอีสานบทคัดย่อ : มีเนื้อหาเกี่ยวกับพุทธศาสนา สามารถสืบค้นได้ที่ห้องศรีโคตรบูรณ์ หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ นครพนม