ค้นหา
รายการที่พบทั้งหมด 50,437 รายการ
ชื่อเรื่อง : โคลงนิราศท้าวสุภัตติการภักดี
หัวเรื่อง : โคลง
นิราศ
กวีนิพนธ์ไทย
คำค้น : โคลงนิราศกาญจนบุรี
รายละเอียด : พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรุณวดี โปรดให้พิมพ์เมื่อปีจอ พ.ศ. 2465
ผู้แต่ง : จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ, 2396-2453
แหล่งที่มา : หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก จันทบุรี
หน่วยงานที่รับผิดชอบ/โรงพิมพ์/สำนักพิมพ์ : โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร
ปีที่พิมพ์ : 2465
วันที่เผยแพร่ : 12 มิถุนายน 2568
ผู้ร่วมสร้างสรรค์ผลงาน : -
ลิขสิทธิ์ : ต้นฉบับจากหอพระสมุดวชิรญาณ
รูปแบบ : PDF.
ภาษา : ภาษาไทย
ประเภททรัพยากร : หนังสือหายาก
ตัวบ่งชี้ : -
รายละเอียดเนื้อหา : พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชนิพนธ์เป็นทำนองจดหมายเหตุระยะทางเสด็จพระราชดำเนินเมืองกาญจนบุรี เมื่อปีพุทธศักราช 2416 โคลงนิราศท้าว
สุภัตติการภักดี เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า โคลงนิราศกาญจนบุรี
เลขทะเบียน : น. 34 บ. 6468 จบ. (ร.)
เลขหมู่ : ห
895.91008
จ657ค
เลขทะเบียน : นพ.บ.610/8 ห้องจัดเก็บ : ศรีโคตรบูรณ์ประเภทสื่อ : เอกสารโบราณ หมวดหมู่ : พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ : 56 หน้า ; 4 x 50 ซ.ม. : ล่องชาด ; ไม้ประกับธรรมดา มีฉลากไม้ ชื่อชุด : มัดที่ 197 (8-18) ผูก 8 (2568)หัวเรื่อง : ปัญญาชาดก--เอกสารโบราณ คัมภีร์ใบลาน พุทธศาสนาอักษร : ธรรมอีสานภาษา : ธรรมอีสานบทคัดย่อ : มีเนื้อหาเกี่ยวกับพุทธศาสนา สามารถสืบค้นได้ที่ห้องศรีโคตรบูรณ์ หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ นครพนม
เลขทะเบียน : นพ.บ.661/2ห้องจัดเก็บ : ศรีโคตรบูรณ์ประเภทสื่อ : เอกสารโบราณ หมวดหมู่ : พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ : 46 หน้า ; 5 x 59 ซ.ม. : ล่องรัก ; ไม่มีไม้ประกับชื่อชุด : มัดที่ 212 (155-164) ผูก 2 (2568)หัวเรื่อง : แปดหมื่นสี่พันขัน--เอกสารโบราณ คัมภีร์ใบลาน พุทธศาสนาอักษร : ธรรมอีสานภาษา : ธรรมอีสานบทคัดย่อ : มีเนื้อหาเกี่ยวกับพุทธศาสนา สามารถสืบค้นได้ที่ห้องศรีโคตรบูรณ์ หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ นครพนม
เลขทะเบียน : นพ.บ.784/1ญห้องจัดเก็บ : ศรีโคตรบูรณ์ประเภทสื่อ : เอกสารโบราณ หมวดหมู่ : พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ : 32 หน้า ; 5 x 59 ซ.ม. : ลานดิบ-ล่องชาด ; ไม่มีไม้ประกับชื่อชุด : มัดที่ 242 (463-476) ผูก 1ญ (2568)หัวเรื่อง : ปัญญาบารมี--เอกสารโบราณ คัมภีร์ใบลาน พุทธศาสนาอักษร : ธรรมอีสานภาษา : ธรรมอีสานบทคัดย่อ : มีเนื้อหาเกี่ยวกับพุทธศาสนา สามารถสืบค้นได้ที่ห้องศรีโคตรบูรณ์ หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ นครพนม
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ราชบุรี ชวนร่วมกิจกรรมสุดพิเศษ “ปรากฏการณ์พิพิธภัณฑ์ ราชบุรี-Season-Change” ส่งท้ายพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ราชบุรี ก่อนปิดปรับปรุงครั้งใหญ่ พบกับกิจกรรม DiY แม็กเน็ต... ย้อนเวลาทวารวดี ในวันเสาร์และอาทิตย์ วันที่ 20 - 21, 27 - 28 กันยายน 2568 กิจกรรม “ของที่ระลึก สุดจะแรร์ : แม็กเน็ต สมุดบันทึก และแก้วมัค” เริ่มสะสมได้ตั้งแต่วันที่ 17 กันยายน 2568 เป็นต้นไป (รีบสะสมด่วน ของมีจำนวนจำกัด) สอบถามเพิ่มเติม โทร. 0 3232 1513 Facebook : พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ราชบุรี (Ratchaburi National Museum) https://www.facebook.com/ratchaburi.national.museum
ชื่อเรื่อง ขอเชิญบูชา พระถ้ำเสือ กรุวัดเขาดีสลักผู้แต่ง -ประเภทวัสดุ/มีเดีย หนังสือท้องถิ่นหมวดหมู่ ศาสนาเลขหมู่ 294.31218สถานที่พิมพ์ ม.ป.ท. สำนักพิมพ์ ม.ป.พ.ปีที่พิมพ์ ม.ป.ป.ลักษณะวัสดุ 38 หน้า : ภาพประกอบ ; 21 ซม.หัวเรื่อง วัดเขาดีสลัก ภาษา ไทยบทคัดย่อ/บันทึก พระถ้ำเสือ ที่พบมานานราว 30-40 ปี หรือเพิ่งพบเมื่อ5-6ปี (พ.ศ.2535-2536) เป็นพระเครื่องดินเผาอายุสูงราวพันปีสมัยทวารวดียุคปลาย ประจุอยู่ในถ้ำตามภูเขาลูกต่าง ๆ จำนวน 10-15 ลูก เขตอ.อู่ทอง จ.สุพรรณบุรี ซึ่งพบตามป่าเขาลำเนาไพรเพื่อปฏิบัติวิปัสนากรรมฐานแสวงหาโมขษะแห่งความหลุดพ้น
วัดพระธาตุเชิงชุม วรวิหาร ตั้งอยู่เลขที่ ๑๒๕๕ ตำบลพระธาตุเชิงชุม อำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย วัดพระธาตุเชิงชุมเป็นปูชนียสถานเก่าแก่มาช้านาน โดยบริเวณที่ตั้งของวัดแห่งนี้น่าจะเป็นบ้านเมืองอยู่ก่อนแล้ว และจากหลักฐานทางโบราณคดีคือ สถูปภายในองค์พระธาตุเชิงชุม ซึ่งมีลักษณะ คล้ายปราสาทหิน และจารึกบริเวณกรอบประตูทางเข้าสันนิษฐานว่าปูชนียสถานแห่งนี้คงสร้างขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ ๑๗ - ๑๘ แต่ราวพุทธศตวรรษที่ ๒๒ เป็นต้นมา หลังจากที่อาณาจักรล้านช้างเข้ามามีอิทธิพลเหนือดินแดนบริเวณนี้ได้นำพุทธศาสนาเข้ามาเผยแผ่ด้วย นอกจากนี้ สถานะของศาสนสถานในพุทธศาสนาดังกล่าว ยังปรากฏร่องรอยอยู่ในตำนานสำคัญของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ คือ “อุรังคธาตุนิทาน” (ตำนานพระธาตุพนม) ว่า สถานที่แห่งนี้เป็นสถานที่ประทับรอยพระบาทของพระพุทธเจ้ามาแล้ว ๓ พระองค์ คือ พระกกุสันโธ พระโกนาคม และพระกัสสปะ
ครั้นถึงยุคศาสนาของพระสมณโคดม พระพุทธเจ้าก็เสด็จมา ณ บริเวณหนองหานหลวงและประทับรอยพระพุทธบาทดังเช่นอดีตพระพุทธเจ้า พระยาสุวรรณภิงคาร เจ้าเมืองหนองหานหลวง จึงก่อพระธาตุครอบรอยพระพุทธบาทไว้ และเรียกว่า “ธาตุเชิงชุม”
ซึ่งคำว่า “เชิงชุม” แปลตามศัพท์ว่าตีนมาก ในที่นี้
หมายถึง มีรอยพระพุทธบาทมาก และจากตำนานดังกล่าวยังแสดงให้เห็นว่าสถานที่นี้เคยเป็นปูชนียสถานสำคัญของอาณาจักรล้านช้างมาก่อนที่จะมีบันทึกเรื่อง“ตำนานอุรังคธาตุนิทาน” คือ สมัยที่พุทธศาสนาเจริญรุ่งเรืองในอาณาจักร ล้านช้าง สันนิษฐานว่าอยู่ในช่วงก่อนรัชกาลสมเด็จพระเจ้าไชยเชษฐาธิราช (พ.ศ. ๒๐๙๓ - ๒๑๑๕)
อย่างไรก็ตาม ในพุทธศตวรรษที่ ๒๓ ขณะที่อาณาจักรล้านช้างเกิดเหตุการณ์ความวุ่นวายจากการแย่งชิงราชสมบัติ ได้มีผู้คนอพยพจากเมืองเวียงจันทน์มาตามลำน้ำโขง โดยบางส่วนอพยพ
มาตั้งถิ่นฐานอยู่ที่บริเวณ “หนองหานพระเจดีย์เชียงชุม” ซึ่งน่าจะเป็นที่ตั้งของศาสนสถานแห่งนี้ และครั้งนั้นคงเรียกขานว่า “พระเจดีย์เชียงชุม”
ครั้นถึงสมัยรัตนโกสินทร์ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช โปรดให้ยกบ้านธาตุเชิงชุมขึ้นเป็นเมือง เรียกว่า “เมืองสกลทวาปี” สันนิษฐานว่าในช่วงเวลานี้ ที่อุปฮาดเมืองกาฬาสินธุ์อพยพผู้คนมาตั้งบ้านเรือนอยู่ที่บ้านธาตุเชิงชุมและสร้างวัดขึ้น ถึงรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดให้พระยาประจันตประเทศธานี (โง่นคำ พรหมสาขา ณ สกลนคร) เป็นเจ้าเมืองสกลนคร เมื่อ พ.ศ. ๒๔๓๐ ในยุคนี้ มีการเปลี่ยนนามวัดว่า “วัดธาตุศาสดาราม”
อย่างไรก็ตาม ใน พ.ศ. ๒๔๔๙ เมื่อครั้งที่สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ขณะยังดำรงพระยศเป็น พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหลวงดำรงราชานุภาพ เสนาบดีกระทรวงมหาดไทย ได้เสด็จไปตรวจราชการภาคอีสาน และเสด็จถึงเมืองสกลนคร ทรงเรียกวัดแห่งนี้ว่า “วัดพระธาตุเชียงชุม”
เมื่อ พ.ศ. ๒๔๙๖ ได้มีการขอเปลี่ยนชื่อวัดเป็น
“วัดพระธาตุเชิงชุม” ต่อมา พ.ศ. ๒๕๐๐ รัฐบาลกำหนดจัดงานฉลอง ๒๕ พุทธศตวรรษ และจัดสรรงบประมาณดำเนินการบูรณปฏิสังขรณ์วัดพระธาตุเชิงชุม อาทิ องค์พระธาตุเชิงชุม พระวิหาร พระอุโบสถ ตลอดจนเสนาสนะอื่น ๆ ดังปรากฏอยู่จนถึงปัจจุบัน
จากความสำคัญนับตั้งแต่อดีต วัดพระธาตุเชิงชุม จึงได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นพระอารามหลวงชั้นโท ชนิด “วรวิหาร” นับตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๐๖ เป็นต้นมา
โดยในปัจจุบัน องค์พระธาตุเชิงชุมแห่งวัดพระธาตุเชิงชุม วรวิหาร ถือเป็นปูชนียสถานสำคัญของจังหวัดสกลนคร และภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่มีพุทธศาสนิกชนจากทั่วสารทิศเดินทางไปนมัสการเพื่อความเป็นสิริมงคลอยู่เสมอ
ค้นคว้าเรียบเรียงโดย
นายวสันต์ ญาติพัฒ
นักอักษรศาสตร์ปฏิบัติการ
กลุ่มจารีตประเพณี สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร
ที่มาภาพ:
ThailandTravel
บรรณานุกรม:
กนกวลี สุริยะธรรม และยุทธนาวรากรแสงอร่าม. ร้อยรอยเก่าสกลนคร. กรุงเทพฯ: รุ่งศิลป์
การพิมพ์(๑๙๗๗),
๒๕๕๕.
ธวัช ปุณโณทก. “เชิงชุม : พระธาตุ, วัด.” สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน ๔ (๒๕๔๒): ๑๑๒๙
- ๑๑๓๓.
_______. “เชิงชุม, พระธาตุ : ศิลปกรรม.” สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน ๔ (๒๕๔๒): ๑๑๓๓ -
๑๑๓๗.
_______. “องค์แสน (สกลนคร), พระเจ้า.” สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน ๑๕ (๒๕๔๒): ๕๑๕๗
- ๕๑๕๙.
ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา. เอกสารเสด็จตรวจราชการกระทรวง
มหาดไทย ร.ศ. ๑๑๙ - ๑๓๑ (พ.ศ. ๒๔๔๓ - ๒๔๕๕). กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรม
และประวัติศาสตร์, ๒๕๖๔.
เบญจพร คล้ายเกตุ. รอยพระพุทธบาทที่พระธาตุเชิงชุม. เข้าถึงเมื่อ ๖ สิงหาคม ๒๕๖๘. เข้าถึงได้จาก
https://www.finearts.go.th/.../03/detail_file/k6CgJMEv5I3WKm
2faTvWF3aiyNqK4PrvLE3iPyKg.pdf
“ประกาศกรมศิลปากร กำหนดจำนวนโบราณสถานสำหรับชาติ.” ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๕๒
(๘ มีนาคม ๒๔๗๘): ๓๖๗๙ - ๓๗๑๗.
“ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน.” ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๙๙ ตอนที่ ๑๕๕
(๒๑ ตุลาคม ๒๕๒๕): ๓๐.
พจนวราภรณ์เขจรเนตร. ปาทวลัญชังเจติยานุสรณ์. เชียงใหม่: วนิดาการพิมพ์, ๒๕๖๓.
พิมพ์พรรณ ไพบูลย์หวังเจริญ และคนอื่นๆ, บรรณาธิการ. จดหมายเหตุการบูรณปฏิสังขรณ์พระธาตุ
เชิงชุมจังหวัดสกลนคร พุทธศักราช ๒๕๕๗. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง,
๒๕๕๗.
พิเศษ เจียจันทร์พงษ์. “บทนำ.” ใน อุรังคธาตุ (ตำนานพระธาตุพนม), ๓๕ - ๕๙. กรุงเทพฯ:
กรมศิลปากร, ๒๕๖๓.
ชื่อเรื่อง ปาฐกถาเรื่อง ประเพณีไทยผู้แต่ง สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพประเภทวัสดุ/มีเดีย หนังสือหายากISBN/ISSN -หมวดหมู่ ประเพณี ขนบธรรมเนียม คติชนวิทยาเลขหมู่ 390.09593สถานที่พิมพ์ พระนครสำนักพิมพ์ โรงพิมพ์เรือรุ่งธรรมปีที่พิมพ์ 2508ลักษณะวัสดุ 26 หน้าหัวเรื่อง ประเพณี ขนบธรรมเนียม คติชนวิทยา
ภาษา ไทย
บทคัดย่อ/บันทึก -
ภาพทรงปลูกต้นสัก ...หน้าอาคารศาลากลางจังหวัดกำแพงเพชร (หลังเก่า) ครั้งเสด็จพระราชดำเนินฯ จังหวัดกำแพงเพชร
ประมวลภาพความคืบหน้า : กระบวนการงานปิดทองหลวงพ่อพระมงคลบพิตร ดำเนินการโดยกลุ่มงานช่างปิดทองประดับกระจกและช่างสนะไทย กลุ่มประณีตศิลป์ สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ซึ่งในงานบูรณะหลวงพ่อพระมงคลบพิตร สำนักช่างสิบหมู่มุ่งเน้นกระบวนการงานช่างแบบโบราณราชประเพณีในการดำเนินงาน โดยเฉพาะกระบวนการทำพื้นเพื่อปิดทอง ซึ่งทางคณะทำงานนำ “ยางรัก” มาใช้เป็นวัสดุหลักในการดำเนินงานขั้นตอนการเตรียมพื้นผิว
ยางรักได้มาจากยางของต้นรักใหญ่ (Gluta usitata หรือ Gluta laccifera) ซึ่งเป็นไม้ยืนต้นในตระกูล Anacardiaceae โดยช่างจะกรีดลำต้นเพื่อเอายางดิบออกมา ยางดิบมีลักษณะเป็นของเหลวสีน้ำตาลอ่อน แต่เมื่อสัมผัสกับอากาศจะทำปฏิกิริยาออกซิเดชันจนกลายเป็นสีน้ำตาลเข้มจนเกือบดำและแข็งตัว
คุณสมบัติที่สำคัญของยางรัก คือ “ความทนทาน” เมื่อแห้งสนิทแล้ว ยางรักจะมีความแข็งแรง ทนทานต่อความชื้น แมลง และการขีดข่วน ทำให้วัตถุที่เคลือบด้วยยางรักมีอายุการใช้งานยาวนาน “ความเงางาม” ยางรักให้ความเงาที่สวยงามและลุ่มลึก ซึ่งเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว และ “การยึดเกาะ” ยางรักเป็นกาวธรรมชาติที่มีคุณสมบัติในการยึดเกาะสูงมาก จึงเหมาะสำหรับใช้ปิดทองคำเปลว
ดังนั้น การใช้ยางรักในงานโบราณราชประเพณีจึงไม่ใช่แค่การนำวัสดุมาใช้งานเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงภูมิปัญญาช่างไทยในการเลือกใช้วัสดุธรรมชาติ เพื่อสร้างสรรค์งานศิลปะที่มีคุณค่าสูงและคงทนข้ามกาลเวลา
สำหรับผู้ที่สนใจสามารถติดตามรายละเอียดขั้นตอนการบูรณะองค์พระมงคลบพิตร ตามแบบกระบวนการงานช่างโบราณ ซึ่งดำเนินการโดยสำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ได้ทางลิ้งค์
--------------
https://datasipmu.finearts.go.th/academic/113
--------------
ข้อมูลภาพ : กลุ่มงานช่างปิดทอง ประดับกระจกและช่างสนะไทย และศูนย์ศิลปะและการช่างไทย สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร
#สำนักช่างสิบหมู่ #กรมศิลปากร
"วันที่ ๑๘ เมษายน ๒๕๕๔ ครบ ๒๐ ปี วันเปิดอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร"
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เสด็จเป็นองค์ประธานในพิธีเปิดอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร ในวันที่ ๑๘ เมษายน พ.ศ.๒๕๓๔
อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชรจะทำบุญเลี้ยงภัตตาหารเพลพระสงฆ์ ในวันที่ ๑๘ เมษายน ๒๕๕๔
ณ บริเวณหอประชุมอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร
