ค้นหา
รายการที่พบทั้งหมด 53,392 รายการ
หลายคนอาจเคยได้ยินคำว่า “คนจันท์” หรือ “คนเมืองจันท์” ซึ่งหมายถึงผู้คนที่อาศัยอยู่ในจังหวัดจันทบุรี แต่เคยสงสัยหรือไม่ว่า คนจันท์มีที่มาอย่างไร และมีรากเหง้าจากกลุ่มชนใดบ้าง รู้หรือไม่ไปกับพี่บรรณนี่สัปดาห์นี้ จึงขอชวนผู้อ่านไปค้นพบเรื่องราวความรู้ที่น่าสนใจเกี่ยวกับ “ชาติพันธุ์ของคนจันทบุรี” เพื่อไปทำความรู้จักคนจันทบุรีที่มีหลากหลากชาติพันธุ์
จังหวัดจันทบุรีเป็นเมืองเก่าแก่ที่มีประวัติยาวนาน ด้วยทำเลที่ตั้งติดทะเล มีภูเขา ป่าไม้ และทรัพยากรอุดมสมบูรณ์ ทำให้พื้นที่แห่งนี้เป็นทั้งแหล่งตั้งถิ่นฐานและจุดพักของผู้คนหลากหลายเชื้อชาติที่เดินทางเข้ามาค้าขายและตั้งรกราก คนจันท์ในปัจจุบันไม่ได้มีที่มาเพียงเชื้อสายเดียว แต่เกิดจากการผสมผสานของหลายกลุ่มชน ได้แก่
1. ชาวชอง เป็นชนพื้นเมืองเดิมที่อาศัยอยู่ในจังหวัดจันทบุรีและจังหวัดใกล้เคียง มีภาษาพูด และวัฒนธรรมการดำรงชีวิตของตนเอง มีการนับถือผีบรรพบุรุษ ตั้งแต่อดีตชาวชองดำรงชีวิตโดยการพึ่งพิงทรัพยากรจากป่า ทั้งการหาของป่า การปลูกเร่ว กระวาน และเครื่องเทศต่างๆ นับเป็นชาติพันธุ์ที่เก่าแก่และดั้งเดิมที่สุดในจันทบุรี ปัจจุบันชาวจันทบุรีที่มีเชื้อสายชาติพันธุ์ชองส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในเขตอำเภอเขาคิชฌกูฏ อำเภอมะขาม และอำเภอโป่งน้ำร้อน
2. ชาวเขมร เนื่องจากจันทบุรีเคยเป็นชุมชนที่ได้รับอิทธิพลทางศิลปวัฒนธรรมและศาสนาจากเขมร ปัจจุบันมีเขตแดนติดต่อกับประเทศกัมพูชา จึงมีหมู่บ้านชาวเขมรอยู่ตามแนวชายแดนหลายแห่ง เช่น บ้านแหลม บ้านโอลำเจียก และบ้านผักกาดในเขตอำเภอโป่งน้ำร้อน
3. ชาวจีน เมืองต่างๆ ทางแถบชายฝั่งทะเลตะวันออก อยู่ในเส้นทางการค้าทางทะเลระหว่างไทยและจีนมาแต่โบราณ จึงมีชุมชนของชาวจีนในบริเวณนี้เป็นจำนวนมาก เฉพาะที่จันทบุรีมีชุมชนชาวจีนดั้งเดิมอยู่ตามชายฝั่งทะเลหลายแห่งทั้งในเขตอำเภอขลุง แหลมสิงห์ และท่าใหม่ ส่วนใหญ่ทำอาชีพประมงและค้าขายในเขตอำเภอเมืองจันทบุรีมีชุมชนชาวจีนเก่าเป็นชาวจีนฮกเกี้ยน อาศัยอยู่บริเวณริมแม่น้ำจันทบุรี เรียกว่าย่านท่าหลวง ชาวจีนเป็นผู้บุกเบิกกิจการหลายอย่าง เช่น การต่อเรือสำเภา การค้า รวมทั้งเป็นนายอากรเก็บส่วยด้วย
4. ชาวญวน หรือชาวเวียดนามที่อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในจันทบุรีตั้งแต่สมัยอยุธยาตอนปลาย มีการย้ายที่ตั้งถิ่นฐานหลายครั้ง จนมาตั้งอยู่ในบริเวณปัจจุบัน คือ บริเวณริมแม่น้ำจันทบุรี มีพื้นที่ติดกับย่านท่าหลวงของชุมชนชาวจีน โดยชาวญวนมีโบสถ์คริสต์ (วัดโรมันคาทอลิกในปัจจุบัน) เป็นศูนย์กลางของชุมชนและเป็นศูนย์รวมจิตใจ ส่วนใหญ่ทำอาชีพค้าขาย งานช่างหัตถกรรมและช่างฝีมือ ต่อมาเมื่อชุมชนญวนแถบริมแม่น้ำจันทบุรีไม่สามารถขยายเขตออกไปได้ จึงได้แยกไปตั้งถิ่นฐานอาศัยที่อื่น เช่น อำเภอขลุง อำเภอท่าใหม่ และบ้านท่าแฉลบ
5. ชาวกุหล่า เป็นชนกลุ่มน้อยจากพม่าที่เข้ามาอาศัยอยู่ในจันทบุรีช่วงสมัยรัชกาลที่ 5 ชาวกุหล่าเรียกตนเองว่า “ไต” แต่คนไทยจะเรียกว่า “ไทยใหญ่” ชาวเขมรจะเรียกชาวต่างชาติที่เข้าไปในเขมรว่า “กาลา” ชื่อกุหล่าก็เรียกตามภาษาเขมร แต่เพี้ยนเสียงเป็น “กุหล่า” ผู้สูงอายุของชาวกุหล่าเล่าให้ฟังว่า พวกเขาอพยพ “มาตามพลอย” โดยเริ่มเข้ามาทำพลอยที่ตำบลบางกะจะ ต่อมาอพยพไปยังบ่อไร่ ข้ามไปถึงบ่อไพลิน บ่อเวฬุ และกลับมาตั้งถิ่นฐานในจันทบุรีช่วงหลัง พ.ศ. 2499
จะเห็นได้ว่า คนจันทบุรีไม่ได้มาจากที่เดียว แต่เกิดจากการหลอมรวมของผู้คนหลายเชื้อชาติ การอยู่ร่วมกันของกลุ่มชนเหล่านี้ ทำให้จันทบุรีมีวัฒนธรรม ภาษา วิถีชีวิตที่หลากหลายและเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวผู้อ่านที่สนใจเรื่องชาติพันธุ์จันทบุรี และประวัติศาสตร์ความเป็นมาและการเปลี่ยนแปลงเมืองจันทบุรี สามารถอ่านเพิ่มเติมได้จากหนังสือ “จันทบุรีศึกษา” เรียบเรียงโดย อรุณ แพทย์โอสถ มีให้บริการที่ห้องจันทบุรี หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก จันทบุรี
ข้อมูลอ้างอิงและภาพประกอบ
วัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์และภูมิปัญญาจังหวัดจันทบุรี. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ, 2544.
อรุณ แพทย์โอสถ. จันทบุรีศึกษา (ฉบับเยาวชน) ประวัติศาสตร์ความเป็นมาและการเปลี่ยนแปลงเมืองจันทบุรี. จันทบุรี: สำนักศิลปวัฒนธรรม และพัฒนาชุมชน มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี, 2562.
จังหวัดบุรีรัมย์ ขอเชิญเที่ยวงาน “ประเพณีขึ้นเขาพนมรุ้ง ประจำปี 2569” ระหว่างวันที่ 3 - 5 เมษายน 2569 ณ อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์ มาร่วมสัมผัสความมหัศจรรย์ของแสงอาทิตย์ที่สาดส่องตรง 15 ช่องประตู พร้อมชมความงดงามของขบวนแห่เทพพาหนะทั้ง 10 และการแสดงระบำอัปสราบุรีรัมย์ที่อ่อนช้อยและมนต์ขลัง โดยไฮไลต์สำคัญ จะได้พบกับชมขบวนแห่พนมรุ้งนฤปการ และขบวนอัญเชิญพระศิวะมหาเทพ, ชมการแสดง แสง สี เสียง สุดตระการตา, ช้อป ชิม ชิลล์ ที่ “ตลาดอารยธรรมวนัมรุ้ง”, ชมขบวนแห่และระบำอัปสราบุรีรัมย์ส่งท้าย
ชื่อเรื่อง การสงวนรักษาและบูรณะโบราณวัตถุสถานผู้แต่ง กรมศิลปากรประเภทวัสดุ/มีเดีย หนังสือหายากISBN/ISSN -หมวดหมู่ รวมเรื่องเบ็ดเตล็ด เลขหมู่ 069.4 ศ528กสถานที่พิมพ์ พระนคร สำนักพิมพ์ โรงพิมพ์ การศาสนาปีที่พิมพ์ 2516ลักษณะวัสดุ 42 หน้า 26 ซม.หัวเรื่อง หนังสืออนุสรณ์งานศพ : รวมเรื่อง
ภาษา ไทย
บทคัดย่อ/บันทึก รวบรวมเกี่ยวกับการสงวนรักษาและบูรณะโบราณวัตถุสถาน มีปาฐกถาของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาดำรงราชานุภาพ และกฏบัตรสากลแห่งเมืองเวนิช
อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย ขอเผยแพร่ องค์ความรู้ประจำเดือนสิงหาคม ๒๕๖๘ เรื่อง "พระลีลาปูนปั้นประดับก้านฉัตรโบราณสถานเมืองศรีสัชนาลัย "ก้านฉัตร หมายถึง แกนกลางที่รองรับส่วนยอดของเจดีย์ทรงระฆัง ซึ่งมีลักษณะเป็นปล้องไฉนหรือบัวคลุ่มเถา โดยมีต้นกำเนิดจาก “ด้ามฉัตร” ที่เคยใช้ปักไว้บนเนินดินเหนือหลุมฝังศพในอินเดียโบราณ และต่อมาพัฒนาเป็นทรงระฆังของสถูปในศิลปะอินเดียเมืองศรีสัชนาลัยมีก้านฉัตรที่มีลักษณะเฉพาะ กล่าวคือ ก้านฉัตรของเจดีย์บางองค์ในเมืองศรีสัชนาลัยมีการประดับพระลีลาปูนปั้นเวียนรอบก้านฉัตร โดยในเมืองศรีสัชนาลัยพบการประดับพระลีลาปูนปั้นเวียนรอบก้านฉัตรเหลืออยู่เพียง ๓ วัด คือ เจดีย์ประธานของวัดช้างล้อมมีการประดับปูนปั้นพระลีลาอยู่โดยรอบจำนวน ๑๗ องค์ เจดีย์ประธานของวัดเขาสุวรรณคีรี และเจดีย์ของวัดสวนสักพระพุทธรูปลีลาปูนปั้นที่ประดับรอบก้านฉัตร มีลักษณะเป็นพระพุทธรูปหมวดใหญ่แสดงอิริยาบถเดิน โดยพระบาทซ้ายก้าวไปข้างหน้า พระบาทขวายกส้นพระบาทขึ้นเล็กน้อย ยกพระหัตถ์แสดงปางประทานอภัย นักวิชาการส่วนใหญ่เชื่อว่าการประดับก้านฉัตรเช่นนี้ น่าจะสื่อความหมายถึงอดีตพระพุทธเจ้า โดยได้รับแนวคิดมาจากศิลปะลังกา ซึ่งนิยมประดับบริเวณนี้ด้วยรูปเทวดา หรืออาจสื่อถึงพระพุทธองค์ขณะเผยแผ่พระพุทธศาสนา บางแนวคิดของนักวิชาการเสนอว่า รูปลีลาดังกล่าวได้รับอิทธิพลจากท่านาฏศิลป์ เช่น "ปตากะหัสถ์" หรือ "หัสสยหัสต์" ที่นำมาประยุกต์ในงานประติมากรรมโดยเฉพาะอย่างยิ่งในปางลีลา นอกจากนี้ ศาสตราจารย์ หม่อมเจ้าสุภัทรดิศ ดิศสกุล ทรงเสนอว่า “รูปพระพุทธองค์กำลังเสด็จลงมาจากดาวดึงส์ในศิลปะสุโขทัย คงได้รับอิทธิพลมาจากศิลปะลังกาหรือศิลปะพม่า และกลายเป็นต้นเค้าของพระพุทธรูปลีลาลอยตัว สมัยสุโขทัย”พระพุทธรูปหรือพระสาวกปูนปั้นลีลาในสมัยสุโขทัย จากศิลาจารึกของพ่อขุนรามคำแหงระบุว่า พระองค์ได้สร้างประติมากรรมปูนปั้นใหญ่โตและมีความสำคัญมาก พระองค์เป็นผู้ทำนุบำรุงศาสนา สร้างศาสนสถาน สร้างพระพุทธรูปประดิษฐานจากที่ต่างๆ ด้วย และในสมัยพระมหาธรรมราชาลิไทนั้นเป็นผู้ใฝ่พระทัยทางศาสนามาก จนถึงกับแต่งหนังสือเกี่ยวกับศาสนาเรื่อง ไตรภูมิกถา ในปี พ.ศ. ๑๙๐๕ ก็ได้เสด็จออกบวช ประกอบหลักฐานจารึกหลายหลักที่กล่าวถึงการติดต่อกับลังกา ดังนั้นพระพุทธรูปปางลีลาหรือแนวคิดการประดับก้านฉัตรด้วยพระพุทธรูปลีลาในเมืองศรีสัชนาลัยจึงน่าจะเกิดขึ้นในสองรัชกาล รัชกาลใดรัชกาลหนึ่งเอกสารอ้างอิงกรมศิลปากร. “การศึกษาวิจัยเรื่อง วัดช้างล้อม” ในอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย อ.ศรีสัชนาลัย จ.สุโขทัย. กรุงเทพฯ: กองโบราณคดี, ๒๕๓๐.ไกรสิน อุ่นใจจินต์. เจดีย์ทรงองค์ระฆัง ๓ แบบ ที่ศรีสัชนาลัย. เมืองโบราณ ๑๗, ๒ (เมษายน - มิถุนายน ๒๕๓๔) : ๕๖ - ๕๗.รุ่งโรจน์ ธรรมรุ่งเรือง. พุทธศิลป์ไทยสายสัมพันธ์กับศรีลังกา. กรุงเทพฯ : บจก.ภาพพิมพ์, ๒๕๖๓.สำนักโบราณคดี ศิลปากร. ศัพทานุกรมโบราณคดี. นครปฐม : รุ่งศิลป์การพิมพ์ (๑๙๗๗), ๒๕๕๐.
ชื่อเรื่อง วัดมหาธาตุ ชน. ส.05 ตำรายันต์และคาถาอาคมต่างๆประเภทวัสดุ/มีเดีย สมุดไทยขาวหมวดหมู่ ไสยศาสตร์ลักษณะวัสดุ 82; หน้า : มีภาพประกอบหัวเรื่อง ไสยศาสตร์ ภาษา บาลี-ไทย อักษร ขอม-ไทยบทคัดย่อ/บันทึก ว่าด้วยยันต์ และคาถาอาคม เช่นคาถาลงลูกประคำ คาถาเวชสุวรรณ ยันต์ลงแหวน ฯ ประวัติ ต้นฉบับจัดเก็บที่ วัดมหาธาตุ ตำบลแพรกศรีราชา อำเภอสรรคบุรี จังหวัดชัยนาท
บทความจากนิตยสารศิลปากร ปีที่ ๕๔ ฉบับที่ ๒ เดือนมีนาคม - เมษายน ๒๕๕๔ คอลัมน์ถามมา-ตอบไป : ประเภทของการแสดงโขน โดยวันเพ็ญ พรเลิศวดี เนื่องจากมีผู้สนใจทีชอบชมการแสดงโขนของกรมศิลปากร มีข้อสงสัยว่าการแสดงโขนตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันมีกี่ประเภท อะไรบ้าง ท่านจะได้ทราบคำตอบจากในบทความนี้
กระทรวงวัฒนธรรม โดยสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร ขอเชิญชมนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เรื่อง “พระราชกรณียกิจประสิทธิ์ศิลป์” ระหว่างวันที่ ๒๒ กรกฎาคม ๒๕๕๘ ถึงวันที่ ๑๐ สิงหาคม ๒๕๕๘ ณ ห้องโถงใหญ่ อาคารสำนักหอสมุดแห่งชาติ ถนนสามเสน เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร
กรมศิลปากร โดยสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ ร่วมกับสำนักหอสมุดแห่งชาติ กำหนดจัดนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เนื่องในโอกาสทรงเจริญพระชนมายุ ๖๓ พรรษา ๒๘ กรกฎาคม ๒๕๕๘ เรื่อง “พระราชกรณียกิจประสิทธิ์ศิลป์” รวบรวบภาพพระราชประวัติ และพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เพื่อเผยแพร่ให้พสกนิกรทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติได้ซาบซึ้งในพระเกียรติคุณ และสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงอุปถัมภ์มรดกศิลปวัฒนธรรมของชาติ การจัดแสดงภายในนิทรรศการ ประกอบด้วย
ส่วนที่ ๑ นำเสนอภาพพระฉายาลักษณ์ สมเด็จพระบรมโอรสาธาสธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ในพระอิริยาบถที่น่าประทับใจต่างๆ ตั้งแต่ครั้งยังทรงพระเยาว์ พร้อมทั้งพระฉายาลักษณ์ที่ทรงฉายร่วมกับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี และพระเชษฐภคินี
ส่วนที่ ๒ นำเสนอภาพพระราชกรณียกิจ ด้านศาสนา ศิลปวัฒนธรรม ด้วยพระองค์ทรงเป็นพุทธมามกะ และมีพระราชศรัทธาในพระพุทธศาสนา ทั้งยังทรงเป็นผู้อุปถัมภ์งานด้านศิลปวัฒนธรรมอันเป็นมรดกของชาติ จึงทรงประกอบพระราชกรณียกิจด้านศาสนา ศิลปวัฒนธรรมน้อยใหญ่มาโดยตลอด
ส่วนที่ ๓ การฉายสไลด์ภาพพระราช ประวัติ และภาพพระราชกรณียกิจที่หาชมได้ยาก ที่รวบรวมเก็บรักษาไว้มาจัดแสดงให้ประชาชนทั่วไปได้ชื่นชมพระเกียรติคุณ และร่วมแสดงความจงรักภักดีในโอกาสสำคัญนี้
ทั้งนี้ จะมีพิธีเปิดนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติฯ เรื่อง พระราชกรณียกิจประสิทธิ์ศิลป์ ในวันที่ ๒๒ กรกฎาคม ๒๕๕๘ เวลา ๑๓.๐๐ น. โดยมีนายบวรเวท รุ่งรุจี อธิบดีกรมศิลปากร เป็นประธาน และเปิดให้ประชาชนเข้าชม ระหว่างวันที่ ๒๒ กรกฎาคม ๒๕๕๘ ถึงวันที่ ๑๐ สิงหาคม ๒๕๕๘ เวลา ๐๙.๐๐ – ๑๖.๐๐ น. ณ ห้องโถงใหญ่ อาคารสำนักหอสมุดแห่งชาติ ถนนสามเสน เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร
สอบถามเพิ่มเติมได้ที่ สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โทร. ๐ ๒๒๘๑ ๑๕๙๙
