ค้นหา
รายการที่พบทั้งหมด 53,515 รายการ
เลขทะเบียน : นพ.บ.771/1ห้องจัดเก็บ : ศรีโคตรบูรณ์ประเภทสื่อ : เอกสารโบราณ หมวดหมู่ : พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ : 12 หน้า ; 4 x 56 ซ.ม. : ทองทึบ-ลานดิบ-ล่องรัก ; ไม่มีไม้ประกับชื่อชุด : มัดที่ 238 (417-423) ผูก 1 (2568)หัวเรื่อง : ฉลองบวชเณร--เอกสารโบราณ คัมภีร์ใบลาน พุทธศาสนาอักษร : ธรรมอีสานภาษา : ธรรมอีสานบทคัดย่อ : มีเนื้อหาเกี่ยวกับพุทธศาสนา สามารถสืบค้นได้ที่ห้องศรีโคตรบูรณ์ หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ นครพนม
วันเสาร์ที่ ๒๐ กันยายน ๒๕๖๘ เวลา ๐๗.๐๐ น. สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร จัดงานพิธีบวงสรวงอัญเชิญพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (องค์ใหม่) ประดิษฐานบนแท่นฐานพระบรมราชานุสาวรีย์ ณ บริเวณด้านหน้าอาคารรัฐสภา
โดยมี นายไชยา พรหมา รองประธานสภาคนที่ ๑ เป็นประธานในพิธีบวงสรวง, พล.อ.สวัสดิ์ ทัศนา สว., นายชวนหลีก หลีกภัย สส.บัญชีรายชื่อพรรคประชาธิปัตย์, นพ.ชลน่าน ศรีแก้ว สส.น่านพรรคเพื่อไทย, น.ส.ทิพานัน ศิริชนะ สส.บัญชีรายชื่อพรรครวมไทยสร้างชาติ
พร้อมด้วยบุคลากรของกรมศิลปากร ประกอบด้วย นางเสริมกิจ ชัยมงคล รองอธิบดีกรมศิลปากร, นายสมควร อุ่มตระกูล (อดีตผู้อำนวยการสำนักช่างสิบหมู่), นายสุรัฐกิจ พีรพงศ์ศิลป (อดีตผู้อำนวยการสำนักช่างสิบหมู่), นายภราดร เชิดชู ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านประติมากรรม, นายอติ กองสุข ผู้อำนวยการกลุ่มประติมากรรม และนายประสงค์ คงอ้น หัวหน้ากลุ่มเทคโนโลยีการหล่อ โดยการดำเนินงานอัญเชิญพระบรมราชานุสาวรีย์เป็นไปด้วยความเรียบร้อยและสง่างามสมพระเกียรติ
สาระอีสาน นำเสนอและเผยแพร่เกร็ดความรู้ต่าง ๆ จากข้อมูลท้องถิ่นตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันและหนังสือสารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน และรวมถึงหนังสืออื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง มีให้บริการอยู่ที่หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ ร.๙ นครราชสีมา สำหรับวันนี้นำเสนอเรื่อง เงินตราโบราณ ที่ใช้ในภาคอีสาน ได้แก่ เงินฮ้อย เงินฮาง เงินลาด และเงินตู้ เรียบเรียงโดย นางสาวกุลริศา รัชตะวุฒิ นักภาษาโบราณ เนื้อหามีดังนี้
ในยุคสมัยก่อนกรุงธนบุรีดินแดนในภาคอีสานของไทยเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรล้านช้างคู่กับอาณาจักรล้านนา และอาณาจักรสุโขทัย ด้วยอาณาจักรล้านช้างมีความเจริญรุ่งเรืองได้แผ่ขยายอาณาเขตไปอย่างกว้างขวาง ได้ปกครองดินแดนสองฝั่งโขง จึงมีปฏิสัมพันธ์ทางการค้าขายและคมนาคมกับอาณาจักรหรือดินแดนใกล้เคียง และได้รับเอาเงินตราจากดินแดนใกล้เคียงเข้ามาใช้ร่วมด้วย
ในดินแดนภาคอีสานนั้นก็ใช้เงินตราเหมือนกับหัวเมืองต่าง ๆ ในอาณาจักรล้านช้าง โดยใช้เงินแท่ง(แท่งเงิน)เป็นเงินตราสากลที่ใช้แลกเปลี่ยนสินค้า และยังมีเงินตราที่ใช้ในอาณาจักรล้านช้างอีกหลายชนิด
ต่อมาหลังยุคสมัยกรุงธนบุรีมีการหล่อแท่งเงินให้มีน้ำหนักมาตรฐานเดียวกัน เรียกว่า เงินตู้ และ เงินฮาง (เงินแท่ง) หล่อจากเนื้อเงินบริสุทธิ์ เป็นเงินที่ใช้กันอย่างกว้างขวางในหัวเมืองลุ่มแม่น้ำโขง ส่วนหัวเมืองอีสานได้มีการหล่อเงินเพิ่มอีก 2 ชนิด ได้แก่ เงินฮ้อย และเงินลาด เป็นเนื้อผสมมีราคาค่างวดต่ำกว่า นอกจากนี้ยังรับเงินพดด้วงของภาคกลางมาใช้แลกเปลี่ยนซื้อขายด้วย จนกระทั่งในสมัยรัชกาลที่ 5 มีการปฏิรูปการเงินการคลังใหม่ได้ยกเลิกเงินพดด้วง และมีการก่อตั้งโรงกษาปณ์เพื่อผลิตเหรียญกษาปณ์แทน เงินตราในภาคอีสานจึงเปลี่ยนมาใช้เงินตราที่ผลิตจากโรงกษาปณ์จนถึงปัจจุบัน
บรรณานุกรม
มูลนิธิสารานุกรมวัฒนธรรมไทย ธนาคารไทยพาณิชย์. สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน เล่ม 3. กรุงเทพฯ: มูลนิธิ, 2542.
สมศักดิ์ ฤทธิ์ภักดี. ฮ้อย ลาด ฮาง เฮือ ตู้ : อัตลักษณ์แห่งเงินตราอีสานของไทย. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ 7 มกราคม 2568, จาก http://coinmuseum.treasury.go.th/.../article...
หนุ่มบางโพ. เงินฮาง-เงินฮ้อย เงินตราโบราณที่ใช้กันในภาคอีสาน และลุ่มแม่น้ำโขง. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ 7 มกราคม 2568, จาก https://www.silpa-mag.com/history/article_92723
อุดม บัวศรี. เงินตราอีสาน. ขอนแก่น: ธนาคารแห่งประเทศไทย สำนักงานภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 2551.
วิหารหลวง เป็นพระอุโบสถของวัดพระมหาธาตุ มีขนาดกว้าง 16.60 เมตร ยาว 56.00 เมตร และสูง 22.02 เมตร ตั้งอยู่ทางทิศใต้ของพระบรมธาตุเจดีย์ พระอุโบสถแห่งนี้ล้อมรอบด้วยกำแพงเตี้ยรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า การขุดค้นทางโบราณคดีที่ฐานรากของกำแพงเหล่านี้แสดงผล TL ว่ามีอายุราว พ.ศ. 1952 - 1959, 1967 - 2017 และ 1976 - 2026 ซึ่งบ่งชี้ว่ากำแพงของวิหารนี้ถูกสร้างขึ้นในช่วงพุทธศตวรรษที่ 20 ตรงกับสมัยอยุธยาตอนต้น
อาคารนี้เดิมเป็นวิหารที่มีเจดีย์สูง 14 เมตร โดยมีมณฑปซ้อนอยู่ด้านบน (Kerdsiri 2017) ภายในมณฑปแต่ละด้าน มีพระพุทธรูป 8 องค์ รวมทั้งพระพุทธรูปประธานอีกด้านละ 1 องค์ รวมเป็นพระพุทธรูป 36 องค์ จัดเรียงเป็นแบบแผนผังมัณฑละ แนวแกนของยอดมณฑปสอดรับกับพระบรมธาตุเจดีย์และวิหารโพธิ์ลังกาในทิศเหนือ – ใต้ ตามที่ปรากฏในตำนานพระบรมธาตุเมืองนครศรีธรรมราช ซึ่งบ่งชี้ว่าวิหารนี้เคยเป็นมณฑปครอบเจดีย์
ใน พ.ศ. 2319 เมื่อครั้งสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชทรงแต่งตั้งพระเจ้านครศรีธรรมราช (หนู) ขึ้นเป็นเจ้าเมือง ได้ใช้พระวิหารหลวงเป็นสถานที่ประกอบพิธี มีข้อความตอนหนึ่งในสำเนากฎแต่งตั้งว่า “อีกประการหนึ่งควรตรวจตราดูพระพุทธรูป พระสถูป พระเจดีย์ พระศรีมหาโพธิ์ พระวิหาร การเปรียญในวัดวาอาราม หากชำรุดปรักหักพังเศร้าหมองอยู่นั้น ควรซ่อมแปลงทำนุบำรุงปฏิสังขรณ์ขึ้นให้รุ่งเรือง ก็จะเป็นบุญแห่งอาตมภาพสืบไป”
ใน พ.ศ. 2354 เจ้าพระยานครศรีธรรมราช (พัด) ได้กราบถวานบังคมลาออกจากตำแหน่ง เพราะเหตุชราภาพ รัชกาลที่ 2 จึงโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเจ้าพระยานครศรีธรรมราช (น้อย) เป็นเจ้าเมืองแทน ครั้น พ.ศ. 2364 เจ้าพระยานครศรีธรรมราช (น้อย) ได้ขอพระราชทานความช่วยเหลือไปยังราชธานี รัชกาลที่ 2 ได้โปรดเกล้าฯ ให้พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นศักดิพลเสพ ผู้สำเร็จราชการกรมพระกลาโหม เป็นแม่กองบูรณะปฏิสังขรณ์ โดยมีกรมการเมืองมาร่วมก่อสร้างถึง 13 กรม เช่น กรมปลัด กรมยกกระบัตร กรมมหาดไทย กรมคลัง กรมนา กรมวัง และกรมสรรพากร เป็นต้น โดยได้รื้อถอนมณฑปพระพุทธปฏิมาที่ชำรุด แล้วสร้างเป็นวิหารหลังใหญ่ตามแบบสถาปัตยกรรมอยุธยา ลักษณะเด่นอยู่ที่เสาพาไลซึ่งเอนสอบเข้าหาตัวอาคาร ทำหน้าที่รับหลังคาปีกนก ส่วนที่ตีนเสาและหัวเสาแต่ละเสามีกลีบบัวยาวเรียกว่าบัวแวง อีกประการหนึ่งคือหน้าบันของวิหารซึ่งตกแต่งด้วยแผ่นไม้ ด้านตะวันออกเป็นรูปพระอินทร์ ทรงช้างเอราวัณ ส่วนด้านตะวันตกเป็นรูปพระนารายณ์ทรงครุฑ ส่วนภายในสร้างเป็นพระพุทธรูปปูนปั้นปางมารวิชัยขนาดใหญ่บนฐานเดิมของมณฑป ซึ่งเป็นตำแหน่งระนาบเดียวกับพระบรมธาตุเจดีย์ และต้นพระศรีมหาโพธิ์ แล้วเฉลิมพระนามว่า พระศรีศากยมุนีศรีธรรมราช
อนึ่ง เมื่อ พ.ศ. 2550 มีการสร้างนพรัตน์สังวาลสวมพระพุทธรูปองค์นี้ ในการนี้กรมศิลปากรเป็นผู้ออกแบบ ใช้งบประมาณ 6,441,975 บาท เป็นเงินของวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร 4,000,000 บาท และเงินบริจาคของประชาชน 2,421,975 บาท สะท้อนถึงความร่วมมือระหว่างบ้าน วัด ราชการ (บวร) โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เสด็จมาทรงประดับนพรัตน์สังวาลเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2552
วิหารหลวงเป็นตัวอย่างของสถาปัตยกรรมพุทธที่ได้รับอิทธิพลจากแนวคิดและสถาปัตยกรรมของอยุธยามาตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 22 ตลอดเวลาที่ผ่านมาได้มีการปรับให้เหมาะสมกับยุคสมัย โดยมีการสร้างเสมารอบวิหารเพื่อกำหนดเขตอุโบสถให้ชัดเจน วิหารนี้มีหน้าที่สำคัญ 2 ประการ ได้แก่ การอำนวยความสะดวกในการประกอบพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา เช่น การอุปสมบทและพิธีกรรมทางสงฆ์ และการใช้สถานที่จัดพิธีทางโลก เช่น พิธีแต่งตั้งเจ้าเมือง พิธีถือน้ำพิพัฒน์สัตยา และพิธีส่งท้ายปีเก่าแบบโบราณ
การอุปสมบทในอุโบสถวัดพระมหาธาตุถือเป็นมงคลยิ่ง ความเชื่อนี้แพร่หลายในคาบสมุทรมาลายู ทำให้ครอบครัวชาวไทย สิงคโปร์ และมาเลเซีย โดยเฉพาะจากรัฐเกดะห์ กลันตัน และปะลิส นำบุตรหลานมาบรรพชาที่นี่ก่อนวันเข้าพรรษาในแต่ละปี
ชักเย่อเกวียนพระบาท: มรดกและเสน่ห์แห่งอัตลักษณ์ท้องถิ่น
ในภาคตะวันออกของไทย ณ ตำบลตะปอน อำเภอขลุง จังหวัดจันทบุรี มีประเพณีเก่าแก่ที่เต็มไปด้วยความสนุกสนานและแรงศรัทธาที่สืบทอดกันมายาวนานกว่า 100 ปี นั่นคือประเพณีชักเย่อเกวียนพระบาท กิจกรรมที่ไม่ได้มีเพียงแค่การประลองกำลัง แต่ยังเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนในปี พ.ศ. 2558 ในสาขากีฬาภูมิปัญญาไทย ซึ่งถือเป็นเอกลักษณ์หนึ่งเดียวที่ไม่พบในประเทศอื่น
ประเพณีชักเย่อเกวียนพระบาทมีรากฐานจากประเพณีชักพระของภาคใต้ ซึ่งมุ่งให้ประชาชนได้สักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์อย่างทั่วถึง เมื่อถ่ายทอดสู่พื้นที่จังหวัดจันทบุรี จึงมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบจากเรือพระมาเป็นเกวียนให้สอดคล้องกับวิถีสังคมเกษตรกรรม จนก่อให้เกิดการละเล่นที่มีเอกลักษณ์เฉพาะถิ่น แก่นสำคัญของประเพณีอยู่ที่ความเชื่อในความศักดิ์สิทธิ์ของผ้าพระบาท ซึ่งเป็นผ้าผืนใหญ่กว้าง 1.5 เมตร ยาว 7 เมตร (หรือ 5 ศอก ยาว 21 ศอก) เขียนรอยพระพุทธบาทจำลอง 4 รอยซ้อนกัน อัญเชิญมาจากวัดช้างไห้ จังหวัดปัตตานี และประดิษฐานอยู่ที่วัดตะปอนน้อย
ในอดีต เมื่อเกิดโรคระบาดครั้งใหญ่จนผู้คนล้มตายเป็นจำนวนมาก อดีตเจ้าอาวาสได้แนะนำให้นำผ้าพระบาทออกแห่รอบหมู่บ้าน พร้อมตีกลองฆ้องสนั่น ปรากฏว่าโรคร้ายได้หายไปอย่างน่าอัศจรรย์ จึงก่อให้เกิดศรัทธาอย่างแรงกล้าในหมู่ชาวบ้าน และความเชื่อว่ารอยพระบาทสามารถปัดเป่าภัยพิบัติและรักษาโรคภัยได้ เนื่องจากผ้าพระบาทศักดิ์สิทธิ์มีเพียงผืนเดียว แต่ละหมู่บ้านในตำบลตะปอนจึงต่างต้องการอัญเชิญไปประกอบพิธีในชุมชนของตน จึงเกิดการประลองกำลังในรูปแบบการชักเย่อ โดยใช้เชือกผูกกับเกวียนทั้งด้านหน้าและด้านหลัง มีผู้ตีกลองให้จังหวะ และแบ่งผู้เล่นออกเป็นสองฝ่ายออกแรงดึงเกวียนให้เคลื่อนเข้าสู่เขตแดนของตน โดยมีผ้าพระบาทประดิษฐานอยู่บนเกวียนในฐานะสัญลักษณ์แห่งความศรัทธาและความศักดิ์สิทธิ์
กิจกรรมนี้จัดขึ้นในช่วงเทศกาลสงกรานต์ โดยมีพิธีอัญเชิญผ้าพระบาทออกจากอุโบสถเก่าของวัดตะปอนน้อยขึ้นสู่เกวียนที่ประดับตกแต่งอย่างสวยงาม จากนั้นจัดการแข่งขันชักเย่อเกวียนพระบาทอย่างเป็นทางการ ณ วัดตะปอนใหญ่ ท่ามกลางบรรยากาศเสียงกลองที่เร้าใจ ภายหลังการแข่งขัน ชาวบ้านจะร่วมกันก่อเจดีย์ทราย และประกอบพิธีจุดเทียนสมโภช ซึ่งสะท้อนถึงความศรัทธาและความงดงามทางวัฒนธรรม
นอกจากมิติทางความเชื่อแล้ว ประเพณีชักเย่อเกวียนพระบาทยังมีคุณค่าในเชิงสังคมและวัฒนธรรมอย่างลึกซึ้ง เนื่องจากเป็นกิจกรรมที่ต้องอาศัยความร่วมมือ ความสามัคคี และการวางแผนร่วมกันของคนในชุมชน อีกทั้งยังส่งเสริมความแข็งแรงทางร่างกาย ความอดทนทางจิตใจ และสร้างความผูกพันระหว่างคนในท้องถิ่น จึงนับเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ทรงคุณค่า ทั้งในด้านประวัติศาสตร์ ความเชื่อ และการดำรงอยู่ของวิถีชีวิตชุมชนอย่างยั่งยืน
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
กรมประชาสัมพันธ์. สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดจันทบุรี. จ.จันทบุรี สืบสาน รักษา มรดกภูมิปัญญาท้องถิ่น ประเพณีชักเย่อเกวียนพระบาท. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ 28 มีนาคม 2569, จาก https://chanthaburi.prd.go.th/.../detail/id/33/iid/280010
กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. กระทรวงวัฒนธรรม. มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ ประจำปีพุทธศักราช 2558. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ 28 มีนาคม 2569, จาก https://book.culture.go.th/newbook/ich/ich2015.pdf
บูรพาอีเวนท์. ประเพณีชักพระบาท ประเพณีอันงดงามของจันทบุรี. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ 28 มีนาคม 2569, จาก https://buraphaevent.com/2022/09/16/ประเพณีชักพระบาท-ประเพณ/
สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดจันทบุรี. เทศกาลประเพณี 12 เดือน จังหวัดจันทบุรี. จันทบุรี: สำนักงาน, 2564.
อปท.นิวส์. งานมหาสงกรานต์ตะปอน ตำนานแห่เกวียนผ้าพระบาท 13-17 เมษายน 66. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ 28 มีนาคม 2569, จาก https://www.opt-news.com/news/34079
เรียบเรียงโดย นางสาวทิพวรรณ จันทร์ปัญญา บรรณารักษ์ปฏิบัติการ
หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก จันทบุรี
สำนักศิลปากรที่ 5 ปราจีนบุรี กรมศิลปากร
วันที่ 3 มิถุนายน 2569 ถ้าใครไม่รู้จะไปที่ไหนลองแวะมาพิพิธภัณฑ์พิมายโฉมใหม่พร้อมชมโบราณวัตถุที่ยังไม่เคยเห็นที่ไหนกันค่ะ โดยในวันนี้แอดมินจะพาทุกท่านไปชมวิธีการเดินทางในสมัยโบราณผ่านหลักฐานทับหลังและโบราณวัตถุกันค่ะ
********************************************************************
ในวันที่ "ทางด่าน" (ทางเดินสมัยโบรษณ) คือทางหลัก
และ "พุ่มไม้" คือเครื่องหมายบอกทาง... ในวันนั้นผู้คนสัญจรกันอย่างไร?
ในยุคสมัยที่เราเข้าถึงเทคโนโลยีได้อย่างง่ายดาย ทำให้การดำรงชีวิตประจำวันสะดวกสบายและคล่องตัวมากยิ่งขึ้น แต่วิถีชีวิตของผู้คนเมื่อหลายร้อยปีที่แล้วนั้นแตกต่างจากเราอย่างสิ้นเชิง โดยเฉพาะเรื่องการ “เดินทาง”
วันนี้เราจะพาทุกท่านมาร่วมย้อนเวลาผ่านประวัติศาสตร์จาก ภาพสลักบนทับหลัง ที่บันทึกร่องรอยการสัญจรของคนโบราณไว้อย่างวิจิตรบรรจงค่ะ
ร่องรอยการเดินทางของผู้คนจากทับหลัง
จากภาพจำหลักที่ปราสาทบายน ประเทศกัมพูชาและปราสาทพิมาย แสดงให้เห็นว่าคนโบราณเดินทางด้วยการเดินเท้า และใช้สัตว์พาหนะ เช่น ช้าง ม้า เกวียน และเรือ
แต่สำหรับการสัญจรของบุคคลชั้นสูง อาทิ กษัตริย์ เชื้อพระวงศ์ หรือขุนนาง จะมีการใช้ “ราชยานคานหาม” หรือที่เคยคุ้นกันว่าเสลี่ยง ซึ่งวันนี้เราได้นำทับหลังมานำเสนอทุกท่าน 2 ประเภทหลักๆ คือ:
1. ทับหลังสลักภาพเล่าเรื่อง
• ทับหลังพระลักษมณ์ไปช่วยสุครีพรบพาลี แสดงขบวนเสด็จของพระลักษมณ์ และสุครีพ นั่งบนคานหามที่มีการตกแต่งด้วยหัวนาคทั้งส่วนหัวและท้าย ซึ่งการประดับด้วยรูปพญานาคเป็นการบ่งบอกถึงฐานุศักดิ์ของผู้นั่งรูปแบบหนึ่ง
• ทับหลังพระอินทร์ทรงช้างเอราวัณ โดยกึ่งกลางของทับหลังจำหลักเป็นรูปพระอินทร์ ทรงประทับนั่งในท่านั่งชันเข่าข้างหนึ่ง อยู่บนหลังช้างเอราวัณ ตามคติของศาสนาพราหมณ์ฮินดูช้างเอราวัณ ไม่ใช่แค่ช้างธรรมดา แต่เป็นเทพเจ้าที่มีสถานะเป็นเทพพาหนะ สะท้อนคติความเชื่อเรื่องสัตว์พาหนะที่บ่งบอกถึงสถานะทางสังคมและบารมี
2. ทับหลังสลักภาพจำลองเหตุการณ์
• ทับหลังขบวนแห่พระพุทธรูปนาคปรก ภาพจำลองการอัญเชิญพระพุทธรูปนาคปรกประดิษฐานบนคานหามโค้งประดับหัวนาค ซึ่งเป็นหลักฐานการประดิษฐานพระพุทธรูปของปราสาทพิมาย
• ทับหลังขบวนแห่กษัตริย์ แสดงภาพขบวนเสด็จที่มีบุคคลนั่งบนหลังช้างสันนิษฐานว่าเป็นกษัตริย์ในเวลานั้น โดยบริเวณพระที่นั่งมีการประดับด้วยหัวนาค และมีบริวารรายล้อมพร้อมเครื่องสูงเดินตามขบวนแห่
แม้จะเป็นภาพสลักจากวรรณกรรมหรือความเชื่อ แต่ทับหลังเหล่านี้ก็สะท้อนให้เห็นถึงวิถีการสัญจรที่เคยเกิดขึ้นจริงในอดีต ถือเป็นหลักฐานชิ้นสำคัญที่ทำให้เราเห็นภาพวิถีชีวิตของผู้คนในประวัติศาสตร์ได้ชัดเจนขึ้นค่ะ
อยากเห็นของจริงไหมคะ?
หากท่านใดสนใจอยากชมภาพทับหลังและ "ชิ้นส่วนราชยานคานหาม" ของจริงต้องมาชมที่พิพิธภัณฑ์พิมาย แล้วพบกันค่ะ!
********************************************************************
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พิมาย
เปิดให้บริการวันพุธ-อาทิตย์ / วันหยุดนักขัตฤกษ์/วันหยุดชดเชยนักขัตฤกษ์
ตั้งแต่เวลา 09.00-16.00 น.
ค่าเข้าชมชาวไทย 20 บาท ต่างชาติ 200 บาท
สอบถามเพิ่มเติมได้ที่ 044-471-167
จัดทำโดย
นางสาวเบญจภา แซ่ปึง นักศึกษาฝึกประสบการณ์ คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร
ชื่อเรื่อง หนังสือพิมพ์คนสุพรรณ ปีที่ 10 ฉบับที่ 701 (30 เม.ย. 2511)
ประเภทวัสดุ/มีเดีย หนังสือพิมพ์ท้องถิ่น
สถานที่พิมพ์ สุพรรณบุรี
สำนักพิมพ์ มนัสการพิมพ์
ปีที่พิมพ์ 2511
ลักษณะวัสดุ 8 หน้า. : กว้าง 40.5 ซ.ม. ยาว 54.5 ซ.ม.
ภาษา ไทย
ชื่อเรื่อง หนังสือพิมพ์คนสุพรรณ ปีที่ 11 ฉบับที่ 656 (10 ส.ค. 2512)
ประเภทวัสดุ/มีเดีย หนังสือพิมพ์ท้องถิ่นสถานที่พิมพ์ สุพรรณบุรีสำนักพิมพ์ มนัสการพิมพ์ปีที่พิมพ์ 2512ลักษณะวัสดุ 12 หน้า. : กว้าง 40.5 ซ.ม. ยาว 54.5 ซ.ม.ภาษา ไทย
จัดทำโดย : หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก เชียงใหม่ปีที่พิมพ์ :สถานที่พิมพ์ : เชัยงใหม่สำนักพิมพ์ : หจก. วนิดาการพิมพ์ เชียงใหม่ บรรณานิทัศน์หนังสือ พระบาทสมเด็จและพระราชกรณียกิจ อันเป็นการรวบรวมรายชื่อหนังสือที่กล่าวถึงพระราชประวัติและพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร อย่างเป็นระบบระเบียบ เพื่อสะดวกแก่ผู้สนใจค้นคว้าในเรื่องดังกล่าว
สารคดีเชิงข่าว “วังหน้าแห่งกรุงรัตนโกสินทร์” ตอนที่ ๕ เตรียมปรับปรุงฉากในโรงละครแห่งชาติ ออกอากาศช่วงข่าวภาคค่ำ ทางสถานีโทรทัศน์โมเดิร์นไนน์ เมื่อวันที่ ๒๔ กรกฎาคม ๒๕๕๘
โรงละครแห่งชาติ เตรียมปรับปรุงฉากให้ทันสมัยมากขึ้น เพื่อสร้างอรรถรสความบันเทิงแก่ผู้ชม หลังได้งบประมาณจากโครงการอนุรักษ์และพัฒนาพระราชวังบวรสถานมงคล
http://virtualhistoricalpark.finearts.go.th/ayutthaya
อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา เป็นหน่วยงานที่ดูแลรักษาโบราณสถานในพื้นที่ อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ซึ่งเป็นที่ตั้งของอดีตราชธานีอันยิ่งใหญ่ คือ กรุงศรีอยุธยา ประกอบไปด้วยพื้นที่เกาะเมืองที่มีแม่น้ำล้อมรอบ 3 สาย ได้แก่ แม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำป่าสัก และแม่น้ำลพบุรี รวมทั้งพื้นที่โดยรอบเกาะเมือง อันประกอบไปด้วยโบราณสถานประเภทพระราชวัง ศาสนสถาน สะพานโบราณ ย่านการค้าโบราณ รวมทั้งร่องรอยชุมชนชาวต่างชาติ โดยมีโบราณสถานไม่ต่ำกว่า 300 แห่ง
กรุงศรีอยุธยาเริ่มมีบทบาทตั้งแต่ปลายพุทธศตวรรษที่ 19 จากหลักฐานระบุว่า สมเด็จพระรามาธิบดีที่ หรือพระเจ้าอู่ทอง ได้สถาปนากรุงศรีอยุธยาใน พุทธศักราช 1893 ต่อมาอาณาจักรอยุธยาได้ขยายดินแดนออกไปตามลุ่มแม่น้ำต่างๆรวมทั้งดินแดนชายฝั่งทะเลทางทิศใต้ มีกษัตริย์ปกครองทั้งหมด 34 พระองค์ จนกระทั้งสิ้นสุดลงจากการรุกรานโดยอาณาจักรข้างเคียงในปี พุทธศักราช 2310 ก่อนที่สมเด็จพระเจ้าตากสินจะทรงเปลี่ยนศูนย์กลางเมืองใหม่ไปอยู่ที่กรุงธนบุรี ทำให้กรุงศรีอยุธยาเป็นอาณาจักรที่มีอายุยืนยาวถึง 417 ปี จนกระทั่งสมัยรัตนโกสินทร์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ
ให้สงวนที่ดินภายในเกาะเมืองให้เป็นสาธารณะสมบัติ และทรงโปรดให้พระยาโบราณราชธานินทร์ สมุหเทศาภิบาลมณฑลกรุงเก่า ดำเนินการขุดแต่งพื้นที่พระราชวังโบราณ ถือเป็นการเริ่มต้นการอนุรักษ์พื้นที่พระนครศรีอยุธยา กรมศิลปากรเริ่มเข้ามาสำรวจขึ้นทะเบียนโบราณสถานสำคัญของอยุธยาตั้งแต่ พุทธศักราช 2478 จนถึง พุทธศักราช 2499 จึงเริ่มบูรณะโบราณสถานสำคัญ เช่น วิหารพระมงคลบพิตร วัดพระศรีสรรเพชญ์ และมีการจัดตั้งโครงการอุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา ในปี พุทธศักราช 2525 เพื่อดูแลรักษาพื้นที่โบราณสถานพระนครศรีอยุธยาอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง
จนกระทั่ง วันที่ 13 ธันวาคม พุทธศักราช 2434 พื้นที่โบราณสถานสำคัญของอยุธยา ได้ถูกประกาศให้เป็นแหล่งมรดกโลกในชื่อ “นครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา” โดยองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ ยูเนสโก (UNESCO)
ปัจจุบัน พื้นที่นครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาและโบราณสถานต่างๆ ในเขตเมืองอยุธยา ได้รับการอนุรักษ์และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง โดยมีอุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา กรมศิลปากร เป็นหน่วยงานหลักในการดูแลรักษาพื้นที่
เว็ปไซต์หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก กาญจนบุรี: www.finearts.go.th/kanchanaburilibrary
เมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๓๑ เป็นปีมหามงคลสมัยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภุมิพลอดุลยเดช รัชการที่ ๙ ทรงปกครองแผ่นดินยาวนานกว่าพระมหากษัตริย์ไทยทุกพระองค์ที่ปรากฎในประวัติศาสตร์ชาติไทย ฯพณฯ พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ องคมนตรีและรัฐบุรุษ เมื่อครั้งดำรงตำ่แหน่งนายกรัฐมนตรีมีำดำริเป็นการสมควรอย่างยิ่งที่พสกนิกรของพระองค์ท่านจะำได้แสดงถึงความจงรกภักดีต่อพระองค์ ด้วยการจัดสร้างอนุสรณ์สถาน เพื่อถวายเป็นราชสักการะแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในพิธีรัชมังคลาภิเษก พุทธศักราช ๒๕๓๑ ซึ่งไม่มีสถานที่ใดที่จะเหมาะสมเท่ากับการจัดสร้างหอสมุดให้เป็นศูนย์กลางการรวบรวมเอกสาร ความรู้ ศิลปวัฒนธรรม เพื่อประโยชน์แก่สาธารณชนทั่วไป ทุกเพศ ทุกวัย ได้ใช้เป็นแหล่งเสริมสร้างการศึกษาหาความรู้เพิ่มเติม ตลอดจนเพื่อประโยชน์แก่สถาบันการศึกษาต่างๆ หน่วยราชการ และเอกชนทั่วไปได้เป็นอย่างดี จึงหมอบหมายให้กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในดำเนินการ ร่วมกับ กระทรวงมหาดไทย ในการจัดหาทุนก่อสร้างหอสมุดแห่งชาติประจำภาคขึ้น 2 แห่ง คือ ทางภาคเหนือ และภาคตะวันออก โดยได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาติให้ใช้ชื่อว่า "หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก เชียงใหม่" และ "หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก จันทบุรี" และมอบให้กรมศิลปกรรับผิดชอบดำเนินการต่อไป
จากความร่วมมือร่วมใจของประชาชนชาวไทยทั่วทุกสารทิศที่ได้ร่วมกันบริจากเงินเพื่อสมทบทุนเป็นค่าก็สร้างหอสมุดดังกล่าว ในอันที่จะตอบสนองพระกรุณาธิคุณที่พระองค์มีต่อพสกนิกรชาวไทยทำให้การก่อสร้างอาคารทั้ง ๒ แห่งดังกล่าว สำเร็จลุล่วงตามวัตถุประสงค์ อีกทั้งมีเงินบริจากเหลืออยู่ ๑๓ ล้านพิเศษ ซึ่ง ฯพณฯ องคมนตรีและรัฐบุรุษ เห็นสมควรให้จัดตั้งหอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษกอีก ๑ แห่งทางภาคตะวันตก คือ ที่จังหวัดกาญจนบุรี
บทบาทหน้าที่
๑. เป็นแหล่งการศึกษาค้นคว้าวิจัย โดยการให้บริการหนังสือ สิ่งพิมพ์ และโสตทัศนวัสดุต่างๆ
๒. อนุรักษ์มรดกวัฒนธรรมของชาติ โดยการเก็บสงวนรักษาและรวบรวมหนังสือ สิ่งพิมพ์ในท้องถิ่น และที่สำคัญคือ หนังสือไทยโบราณ ไว้ให้ครบถ้วน
๓. เป็นศุนย์เผยแพร่ข่าวสารทางวิชาการ และงานด้านบรรณารักษศาสตร์ตลอดจนศิลปวัฒนธรรมในท้องถิ่นนั้นๆ
๔. เป็นศูนย์ประสานงานสรนิเทศทางวิชาการแห่งชาติ
เชิญชวนประชาชนผู้สนใจศึกษาค้นคว้าข้อมูลได้ที่ หอสมุดปิยมหาราชรฦก ตั้งอยู่ที่อาคารถาวรวัตถุ ถนนหน้าพระธาตุ เขตพระนคร ซึ่งกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม ได้ปรับปรุงอาคารถาวรวัตถุ จัดตั้งเป็นหอสมุด “ปิยมหาราชรฦก” เพื่อรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ทรงสร้างความเจริญนานัปการให้แก่ประเทศไทย และเป็นศูนย์ข้อมูลการศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับพระราชประวัติและพระราชกรณียกิจในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว แบ่งเป็น ๓ ห้อง คือ ห้องให้บริการหนังสือใหม่ เป็นหนังสือเกี่ยวกับพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่จัดพิมพ์ขึ้นใหม่ ห้องบริการหนังสือหายาก รวมหนังสือที่จัดพิมพ์ในสมัยรัชกาลที่ ๕ รัชกาลที่ ๖ และรัชกาลที่ ๗ ซึ่งเกี่ยวข้องกับพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้แก่ พระราชนิพนธ์ที่จัดพิมพ์ครั้งแรก หนังสือของ หอพระสมุดวชิรญาณ ราชกิจจานุเบกษา สมุดไทย และเอกสารทรงบริหารราชการแผ่นดิน ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกความทรงจำแห่งโลก เป็นต้น และ ห้องบริการระบบสืบค้นข้อมูลและสื่อโสตทัศน์ ให้บริการ D-Library การสืบค้นฐานข้อมูลห้องสมุดอัตโนมัติ และการสืบค้นฐานข้อมูลพระปิยมหาราชจากคอมพิวเตอร์สืบค้นข้อมูลและคอมพิวเตอร์ทัชสกรีน หอสมุด ปิยมหาราชรฦก เปิดให้บริการวันพุธ ถึงวันอาทิตย์ เวลา ๐๙.๐๐ - ๑๖.๓๐ น.