ค้นหา
รายการที่พบทั้งหมด 51,041 รายการ
สายลมเย็นเดือนพฤศจิกายน หลังออกพรรษาแอดมินมีโอกาสเดินทางไปวัดหลายพื้นที่และเริ่มสังเกตเห็นการประดับตกแต่งโคมและเครื่องแขวนต่างๆ ทำให้นึกถึงประเพณี “เทศน์มหาชาติ” ซึ่งนิยมจัดในเดือนสิบสอง ตรงกับประเพณี “ตั้งธัมม์หลวง”ของภาคเหนือ นับเป็นพิธีใหญ่คู่กับประเพณีทานสลากภัตต์ และประเพณี “บุญผะเหวด” ตามฮีตสิบสองทางภาคอีสาน
คำว่า “มหาชาติ” หมายถึง พระเวสสันดรชาดก มีความสำคัญด้วยบารมีของพระโพธิสัตว์ครบบริบูรณ์ ๑๐ ประการ ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ พระราชพิธีเทศน์มหาชาติถือเป็นการบำเพ็ญกุศลครั้งใหญ่ภายในพระบรมมหาราชวัง มีการประดับตกแต่งพรรณไม้ล้อมรอบธรรมมาสน์ และจัดเครื่องบูชาถวายกัณฑ์เทศน์อย่างเอิกเกริก
สมัยสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ได้ทรงเกณฑ์พระบรมวงศานุวงศ์ทำกระจาดใหญ่บูชากัณฑ์เทศนา โปรดฯ ให้นิมนต์พระพิมลธรรม พระธรรมอุดม พระพุทธโฆษาจารย์ มาถวายพระธรรมเทศนาคาถาพัน โดยพระองค์ได้ถวายไตรจีวรและบริขาร พร้อมด้วยเครื่องกัณฑ์เทศน์บรรทุกเรือพระที่นั่งบรรลังก์ประดับโคมแขวนและปักธงมังกรจอดเทียบไว้หน้าพระตำหนักแพ ครั้งจบกัณฑ์ก็มีเรือคู่ชักและเรือพายข้าราชการมาส่งพระภิกษุสงฆ์ถึงพระอาราม
ในพระราชพงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขา กล่าวว่า มีเครื่องบูชาถวายกัณฑ์มหาชาติครั้งนี้ ถึง ๑๓ กระจาด ตั้งหน้ากำแพงพระมหาปราสาทมาจนถึงหน้าโรงทองและหอนาฬิกา สำหรับประกวดประชันกัน โดยคุณแว่น (คุณเสือ) พระสนมเอกได้ใส่ทาสเด็กศีรษะจุกแต่งตัวหมดจดถวายพระสงฆ์ไปเป็นสิทธิ์ขาดด้วย
พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เรื่องพระราชพิธีสิบสองเดือน กล่าวถึง พระราชพิธีเดือนอ้าย : พระราชกุศลเทศนามหาชาติ มีการตกแต่งเครื่องบูชาเทศนาภายในพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ความว่า
“...หลังพระที่นั่งเศวตฉัตรผูกกิ่งไม้ มีดอกไม้ร้อยห้อยย้อยเป็นพวงพู่ผูกตามกิ่งไม้ทั่วไป ...ตั้งหมากพนมพานทองมหากฐินสองพาน หมากพนมใหญ่พานแว่นฟ้าสองพาน แล้วพานนี้เปลี่ยนเป็นโคมเวียน มีต้นไม้เงินทองตั้งรายสองแถว กระถางต้นไม้ดัดลายคราม โคมพโอมแก้วรายตลอดทั้งสองข้าง หน้าแถวมีกรงนกคิรีบูน ซึ่งติดกับหม้อแก้วเลี้ยงปลาทองตั้งปิดช่องกลาง ปลายแถวตั้งขันเทียนคาถาพัน ตามตะเกียงกิ่งที่เสาแขวนฉากเทศน์ทั้ง ๑๓ กัณฑ์...”
แสดงให้เห็นเครื่องบูชากัณฑ์เรียงรายจำนวนมาก หนึ่งในนั้นคือ "โคมเวียน" เป็นโคมชนิดที่มีที่ครอบหมุนได้ บนที่ครอบเขียนรูปภาพลำดับเรื่องในพระพุทธศาสนา เมื่อจุดไฟแล้วที่ครอบจะหมุนไปช้า ๆ ทำให้รูปภาพบนที่ครอบหมุนเวียนตามไปด้วย ใช้เป็นเครื่องตั้งดูเล่นตามงานในเทศกาลต่างๆ
การเทศน์มหาชาติในช่วงต้นรัตนโกสินทร์นั้น จัดบนพระที่นั่งเศวตฉัตร ภายในพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยแก่งเดียว เว้นแต่คราวมีพระบรมศพอยู่บนพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท จึงได้ย้ายไปเทศนาบนพระแท่นมุก ภายในพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาทแทน
ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เคยจัด ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม แต่การเทศนาฟังไม่ได้ยิน จึงได้ย้ายเข้าไปมีที่พระที่นั่งทรงธรรม โดยมีเฉพาะเจ้านาย เจ้าพนักงานกรมพระตำรวจ และมหาดเล็กเท่านั้น ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ ๕ จึงได้ย้ายกลับมาเทศน์ที่พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยไปตามเดิม เนื่องจากอยู่ใกล้กับที่ประทับ
ทั้งนี้ยังปรากฏธรรมเนียมให้พระราชโอรสฝึกหัดกัณฑ์เทศน์ถวายด้วย ครั้งพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าจุฬาลงกรณ์ (รัชกาลที่ ๕) เป็นสามเณรและได้ถวายเทศน์นั้น พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ ได้จัดเครื่องบูชากัณฑ์สำหรับเฉพาะพระองค์ อันเป็นกระจาดใหญ่รูปเรือสำเภาบริเวณหน้าพระที่นั่งสุทไธสวรรย์
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงเล่าไว้ว่า “...พระราชโอรสในรัชกาลที่ ๔ คราวผนวชเป็นสามเณรได้ถวายกัณฑ์เทศน์แทบทุกองค์ โปรดให้พระราชครูพิราม (ชู) อยู่ในกรมราชบัณฑิตเป็นผู้ฝึกหัด”
จากพระราชพิธีพระราชกุศลเทศนามหาชาติภายในพระบรมมหาราชวัง นับเป็นพระราชพิธีบำเพ็ญราชกุศล ซึ่งทำให้เห็นความเลื่อมใสศรัทธาและสถานะองค์ศาสนูปถัมภก ตามเจตนาน้อมในพระบรมพุทธาภิเษกสมบัติ อันได้นำพาสรรพสัตว์เข้าสู่นิพพานอย่างสมบูรณ์
ภาพประกอบ : โคมเวียน สมัยรัชกาลที่ ๒ (พุทธศตวรรษที่ ๒๔) ภายในคลังกลางพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ
ประกอบด้วย ตัวโคมและที่ครอบ ทำรูปร่างคล้ายมณฑปทรงแปดเหลี่ยม มีสามชั้น แต่ละชั้นทำมุขโถงยื่นออกมา ๔ ทิศ มีพนักระเบียง ผนังลงรักปิดทองประดับกระจกสี และเจาะเป็นช่องหน้าต่างลายอย่างเทศ เพื่อให้มองเห็นจิตรกรรมเวสสันดรชาดก มีหลังคาทรงกระโจมยอดดอกบัวตูม เมื่อจุดไฟแล้วครอบนั้นหมุนได้ สำหรับใช้ประกอบสถานที่ในพิธีเทศน์มหาชาติ
อ้างอิง
จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ" พระราชพิธีสิบสองเดือน". กรุงเทพฯ: บรรณาการ, ไม่ปรากฎปีที่พิมพ์.
ธนิต อยู่โพธิ์. ตำนานเทศน์มหาชาติ. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๔.
จารุณี อินเฉิดฉาย และคณะ. คุณธรรม จริยธรรม ตามรอยพระโพธิสัตว์. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร. ๒๕๕๑
เทศม์หาชาติ อนุสรณ์ในงานฌาปนกิจศพนางมรรคาคำณวน ( ละมูล ปิ่นแสง ). กรุงเทพฯ : วรวุฒิการพิมพ์. ๒๕๑๖.
ประสงค์ รายณสุข และสมิทธิพล เนตรนิมิตร .ประเพณีการเทศน์มหาชาติ ใน วารสารมจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์. ๒,๒(กรกฎาคม-ธันวาคม ๒๕๕๒)
วันเสาร์ที่ 23 ธันวาคม 2566) เวลา 17.30 น. นายเสริมศักดิ์ พงษ์พานิช รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม เป็นประธานในพิธีเปิดงานสมโภชเฉลิมฉลองครบรอบ 5 ทศวรรษ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ขอนแก่น โดยมีนายไกรสร กองฉลาด ผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่น นายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร หน่วยงานภาครัฐ เอกชน และประชาชนในจังหวัดขอนแก่น เข้าร่วมงาน ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ขอนแก่น กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม โดยสำนักศิลปากรที่ 8 ขอนแก่น พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ขอนแก่น ได้จัดโครงการพิเศษเนื่องในวาระครบรอบ 5 ทศวรรษ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ขอนแก่น The 5th Decade of Khon Kaen National Museum เพื่อน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พร้อมด้วยพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ในขณะดำรงพระอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเปิดพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ขอนแก่น อย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 20 ธันวาคม 2515 โดยกิจกรรมภายในงาน ประกอบด้วย การเปิดให้เข้าชมพิพิธภัณฑ์ ตั้งแต่เวลา 09.00 – 19.00 น. การแสดงโขนจากน้องๆ เยาวชน ศูนย์การเรียนรู้นาฏกรรมโขน นาฏศิลป์ไทย จังหวัดขอนแก่น และการแสดงโขนเรื่อง รามเกียรติ์ ตอน เล่ห์รักยักขินี สี่อสุรีพ่าย จากสำนักการสังคีต กรมศิลปากร
ตลอดระยะเวลา 50 ปีที่ผ่านมา พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ขอนแก่น ได้เปิดให้บริการประชาชน นักเรียน นักศึกษา เป็นแหล่งเรียนรู้และแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของจังหวัดขอนแก่น ในโอกาสครอบรอบ 50 ปี กรมศิลปากร จึงมีนโยบายที่จะปรับปรุงนิทรรศการถาวร และเพิ่มศักยภาพพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ขอนแก่น ให้เป็นพิพิธภัณฑ์ที่รวบรวม เก็บรักษา จัดแสดง และให้ความรู้ด้านประวัติศาสตร์ โบราณคดี และศิลปวัฒนธรรม ในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบนและลุ่มน้ำชี โดยจะมีการปรับปรุงข้อมูลการจัดแสดง เทคนิคและรูปแบบในการนำเสนอ ตลอดจนภูมิทัศน์ และสิ่งอำนวยความสะดวกให้กับผู้เข้ารับบริการ ระยะเวลาดำเนินการ 3 ปี เริ่มตั้งแต่ปี 2568 – 2570 นอกจากนี้ ยังสอดคล้องกับแผนยุทธศาสตร์จังหวัดขอนแก่น ในการเป็นขุมทรัพย์ด้านการท่องเที่ยวและเมืองแห่ง MICE CITY ศูนย์กลางการจัดประชุมและแสดงสินค้าระดับสากล รองรับการขยายตัวทางเศรษฐกิจของจังหวัดขอนแก่นและอาเซียน
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ขอนแก่น ตั้งอยู่เลขที่ 193 หมู่ 13 ถนนหลังศูนย์ราชการ ตำบลในเมือง อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น มีพื้นที่ทั้งหมด 45 ไร่ 35 ตารางวา จัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นสถานที่รวบรวม สงวนรักษา และจัดแสดงโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ อันเป็นมรดกศิลปวัฒนธรรมของชาติในเขตพื้นที่ภาคะวันออกเฉียงเหนือตอนบนและลุ่มแม่น้ำชี ปัจจุบันอยู่ในความดูแลของสำนักศิลปากรที่ 8 ขอนแก่น กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม
วันที่ ๒๗ มกราคม ๒๕๖๗ นางสาวทิพย์วรรณ วงศ์อัสสไพบูลย์ นักโบราณคดีชำนาญการ สำนักศิลปากรที่ ๘ ขอนแก่น เป็นวิทยากรบรรยายให้ความรู้เรื่อง อารยธรรมโบราณในสีชมพู แก่นักเรียน ครู และผู้เข้าร่วมกิจกรรม ”มหา‘ ลัยไทบ้าน ปีที่ ๓: สีชมพูทวีป“ พร้อมนำชมแหล่งภาพเขียนสีผาน้ำเที่ยง และถ้ำผาช้าง ในเขตอำเภอสีชมพู จังหวัดขอนแก่น ร่วมกับนักโบราณคดีจากกรมศิลปากร
ชื่อเรื่อง สพ.ส.82 เวชศาสตร์_ตำรายาแผนโบราณประเภทวัสดุ/มีเดีย สมุดไทยขาวISBN/ISSN -หมวดหมู่ เวชศาสตร์ลักษณะวัสดุ 27; หน้า : ไม่มีภาพประกอบหัวเรื่อง เวชศาสตร์ ภาษา ไทยบทคัดย่อ/บันทึก ประวัติวัดพยัคฆาราม ต.ศรีประจันต์ อ.เมือง จ.สุพรรณบุรี มอบให้หอสมุดฯ วันที่ 15 ส.ค..2538
[IMD2024] 18 พฤษภาคม ร่วมเฉลิมฉลองวันพิพิธภัณฑ์สากล ประจำปี 2567“Museums for Education and Research”18 พฤษภาคม ของทุกปี เป็นวันพิพิธภัณฑ์สากล (International Museum Day) โดยแนวคิดวันพิพิธภัณฑ์สากลประจำปี 2567 นี้คือ “Museums for Education and Research” พิพิธภัณฑ์เพื่อการศึกษาและวิจัย เพื่อเน้นย้ำบทบาทสำคัญขององค์กรทางด้านวัฒนธรรมในการสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ ผลักดันให้เกิดโลกที่มีจิตสำนึก ความยั่งยืน และมีส่วนร่วมมากขึ้นสำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากร ในฐานะเลขานุการคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยสภาการพิพิธภัณฑ์ระหว่างชาติ (ICOM Thailand)จึงได้ออกแบบโปสเตอร์เพื่อร่วมเฉลิมฉลองวันพิพิธภัณฑ์สากลของปีนี้ โดยได้รับแรงบันดาลไทยจากโปสเตอร์ต้นฉบับที่ใช้ตัว “M” ที่แสดงถึงคำว่า Museum และใช้ “พ” ซึ่งเป็นตัวอักษรไทยที่มาจากคำว่า “พิพิธภัณฑ์” เพื่อสื่อความหมายถึงพิพิธภัณฑ์ไทย พร้อมเทคนิคแสงสีแบบสเปกตรัมเพื่อแสดงถึงความรู้อันหลากหลายที่พิพิธภัณฑ์ได้สร้างสรรค์ให้กับโลกใบนี้นอกจากนี้ ยังได้จัดกิจกรรมเฉลิมฉลองวันพิพิธภัณฑ์สากล เมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม ที่ผ่านมา โดยมีผู้บริหารและผู้ปฏิบัติงานด้านพิพิธภัณฑ์รวมทั้งผู้มีส่วนสนับสนุนการศึกษาพิพิธภัณฑ์ในรูปแบบต่างๆ มาถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ เบื้องหลังแนวทางการสร้างสรรค์กิจกรรมทางการศึกษาของพิพิธภัณฑ์ที่หลากหลาย รวมทั้งการจัดแสดงและจำหน่ายสินค้าอาร์ตทอย โดยใช้ต้นทุนทางวัฒนธรรมจากพิพิธภัณฑ์ที่ผ่านกระบวนการเรียนรู้นำมารังสรรค์เป็นผลิตภัณฑ์ให้เข้ากับยุคสมัย
วันพิพิธภัณฑ์สากลในปีนี้ สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จึงอยากเชิญชวนเครือข่ายพิพิธภัณฑ์ไทยมาร่วมกันสร้างโลกแห่งการแบ่งปันประสบการณ์เรียนรู้และมีส่วนร่วมกับสังคมไทยให้มากยิ่งขึ้น
#วันพิพิธภัณฑ์สากล #imd2024 #สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ #กรมศิลปากร
กรมศิลปากร ขอเชิญรับชมถ่ายทอดสด Facebook Live รายการไขความรู้จากครูกรมศิลป์ ตอน “อนัมนิกายในสยาม” วิทยากร นางสาวพลอยชมพู ยามะเพวัน นักอักษรศาสตร์ชำนาญการ สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ ผู้ดำเนินรายการ นางกมลชนก พรภาสกร นักวิชาการโสตทัศนศึกษา กลุ่มเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ ในวันพฤหัสบดีที่ ๒๒ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๗ เวลา ๑๑.๐๐ – ๑๑.๔๕ น. ผู้สนใจสามารถติดตามชมได้ทาง Facebook Live : กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม และ Facebook : กลุ่มเผยแพร่ฯ กรมศิลปากร
รายการ “ไขความรู้จากครูกรมศิลป์” มีรูปแบบเนื้อหาของรายการเกี่ยวกับประวัติความเป็นไทย เกร็ดประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับวันสำคัญ ประเพณี วัฒนธรรม วีถีชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คน ผ่านการบอกเล่า ถ่ายทอดความรู้ แนวความคิด เนื้อหาวิชาการ จากประสบการณ์ของผู้บริหาร นักวิชาการ และผู้เชี่ยวชาญกรมศิลปากร กำหนดถ่ายทอดสดผ่านเฟสบุ๊กไลฟ์ (facebook live) ทุกวันพฤหัสบดี เวลา ๑๑.๐๐ น. ตลอดปีงบประมาณ ๒๕๖๗ ระหว่างเดือนตุลาคม ๒๕๖๖ - กันยายน ๒๕๖๗
รายงานการสำรวจแหล่งโบราณคดี-โบราณสถานในเขตพื้นที่สำนักศิลปากรที่ ๑๐ นครราชสีมาที่ยังไม่ได้ประกาศขึ้นทะเบียนหรือยังไม่ได้รับการสำรวจ จำนวน ๒๔๐ ได้แก่ จังหวัดนครราชสีมา จังหวัดชัยภูมิจังหวัดบุรีรัมย์ จังหวัดสุรินทร์ จังหวัดศรีสะเกษ และจังหวัดมหาสารคาม ฉบับนี้ เป็นการดำเนินงานภายใต้โครงการปรับปรุงและบำรุงรักษาโบราณสถานในเขตพื้นที่สำนักศิลปากรที่ ๑๐ นครราชสีมา ปีงบประมาณ๒๕๖๗ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปรับปรุงฐานข้อมูลเกี่ยวกับแหล่งโบราณคดีและโบราณสถานให้เป็นปัจจุบันสามารถนำไปใช้ในการจัดทำบัญชีเพื่อการปกป้องคุ้มครองในการประกาศขึ้นทะเบียน รวมถึงเตรียมความพร้อมที่จะประกาศให้เป็นโบราณสถานตามพระราชบัญญัติโบราณสถานฯ ฉบับใหม่
ชื่อเรื่อง : ภาษาอังกฤษภาคปฏิบัติหัวเรื่อง : ภาษาอังกฤษ -- การใช้ภาษาคำค้น : ภาษาอังกฤษ
รายละเอียด : -
ผู้แต่ง : ส. ตีระวนิชแหล่งที่มา : หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก จันทบุรีหน่วยงานที่รับผิดชอบ : โรงพิมพ์รุ่งเรืองธรรมปีที่พิมพ์ : 2495วันที่เผยแพร่ : 4 กุมภาพันธ์ 2568ผู้ร่วมสร้างสรรค์ผลงาน : -
ลิขสิทธิ์ : -
รูปแบบ : PDFภาษา : ภาษาไทยประเภททรัพยากร : หนังสือหายากตัวบ่งชี้ : -
รายละเอียดเนื้อหา : หนังสือเล่มนี้ไม่ได้มุ่งเน้นไปในทางหลักไวยากรณ์ แต่มุ่งเน้นไปใช้ในทางหลักการใช้ภาษาอังกฤษในการพูดและการเขียนสำนวนภาษาอังกฤษที่ถูกต้อง เช่น การใช้ Tenses การใช้ Prepositions ซึ่งได้อธิบายอย่างละเอียด
เลขทะเบียน : น. 33 บ. 2078 จบ. (ร)
เลขหมู่ : 428 ส693ภ
ชื่อผู้แต่ง / คัดลอก -
ชื่อเรื่อง ตำราห่วงและฤกษ์ยาม
ครั้งที่พิมพ์ -
สถานที่พิมพ์ -
สำนักพิมพ์ -
ปีที่แต่ง / คัดลอก -
จำนวนหน้า ๓๒ หน้า
ทะเบียนเอกสารโบราณ สข.บข.๐๒๗
หมายเหตุ หนังสือบุดขาว อักษรไทย ภาษาไทย เส้นหมึก
การดูฤกษ์ยาม ฤกษ์ที่เป็นมงคล และฤกษ์ที่เป็นอวมงคล พร้อมทั้งฤกษ์ยามในการประกอบกิจกรรมต่าง ๆ
