วันที่ 24 มีนาคม 2561 นางประนอม คลังทอง รองอธิบดีกรมศิลปากร ได้ตรวจเยี่ยม หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ ร.๙ นครราชสีมา

ดาวโหลดได้ที่ http://www.thaigov.go.th/pdf/Infographics.pdf    สมุดภาพ Infographics รัฐบาลเพื่อประชาชน  การดำเนินงานรัฐบาลรอบ 1 ปี เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 2558 ณ ตึกสันติไมตรี ทำเนียบรัฐบาล

           สมัยอยุธยาแผ่นดินสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ ๔ (สมเด็จหน่อพุทธางกูร) เกิดไข้ทรพิษระบาดครั้งนั้นทำให้ประชาชนทั้งในและนอกพระนครติดไข้ทรพิษล้มตายเป็นจำนวนมาก การเกิดโรคระบาดครั้งนั้นถือว่าหนักหนาสาหัสมาก ชาวบ้านเชื่อว่าการระบาดของโรคเกิดจากน้ำมือของผีห่า เพราะการแพทย์สมัยนั้นยังไม่ทันสมัย คงมีการรักษาด้วยสมุนไพรกันไปตามอาการ บางคนอาการหนักมากก็เสียชีวิตลง และเหตุการณ์โรคระบาดในครั้งนั้นทำให้สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ ๔ ทรงประชวรด้วยไข้ทรพิษ ถึงแม้ว่าหมอหลวงจะถวายพระโอสถรักษาอย่างสุดความสามารถ และมีการนิมนต์พระสงฆ์มาเจริญพระพุทธมนต์ พระองค์ก็เสด็จสวรรคตในที่สุด ภาพจากภาพยนตร์เรื่อง สุริโยไท เรียบเรียงโดย นายวรัญญู จันทร์สว่าง นักวิชาการวัฒนธรรม อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาที่มาของข้อมูลhttps://web.facebook.com/AY.HI.PARK/photos/a.306805456334966/1092584714423699/?type=3&theater

วันที่ ๑ กันยายน ของทุกปีถือเป็นวันครบรอบการเปิดให้บริการหอจดหมายเหตุแห่งชาติ จังหวัดสุพรรณบุรี อย่างเป็นทางการ การจัดตั้งหอจดหมายเหตุแห่งชาติ จังหวัดสุพรรณบุรี เริ่มขึ้นในปี พ.ศ.๒๕๓๖ โดยรัฐบาลขณะนั้นสนับสนุนให้มีโครงการจัดตั้งหอจดหมายเหตุในส่วนภูมิภาคขึ้น เพื่อรวบรวม จัดเก็บ รักษา และให้บริการค้นคว้าวิจัยเอกสารสำคัญของชาติ พร้อมทั้งกำหนดให้หอจดหมายเหตุแห่งชาติ จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นศูนย์กลางการปฏิบัติงานจดหมายเหตุในภูมิภาคตะวันตก ต่อมาในปลายปี พ.ศ.๒๕๓๘ จึงได้เริ่มก่อสร้างอาคารสำนักงานขึ้นจนแล้วเสร็จในปี พ.ศ.๒๕๔๑ และในปีถัดมาจึงได้เริ่มปฏิบัติงานตามระบบงานจดหมายเหตุ กระทั่งในวันที่ ๑ กันยายน ๒๕๔๖ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดหอจดหมายเหตุแห่งชาติ จังหวัดสุพรรณบุรี พร้อมทั้งหน่วยงานอื่นๆ ในสังกัดกรมศิลปากร คือ หอสมุดแห่งชาติจังหวัดสุพรรรบุรี เฉลิมพระเกียรติ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สุพรรณบุรี อย่างเป็นทางการ  ในปี พ.ศ.๒๕๕๘ นี้ หอจดหมายเหตุแห่งชาติ จังหวัดสุพรรณบุรี ได้ดำเนินงานจดหมายเหตุอย่างเป็นทางการครบรอบปีที่ ๑๒ ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา หน่วยงานได้รวบรวม อนุรักษ์ และให้บริการค้นคว้าเอกสารจดหมายเหตุที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ตลอดจนให้บริการคำปรึกษาด้านการทำลายและส่งมอบเอกสารสำคัญให้แก่หน่วยงานราชการใน ๖ จังหวัด คือ สุพรรณบุรี กาญจนบุรี ราชบุรี สมุทรสงคราม เพชรบุรี และประจวบคีรีขันธ์ ทั้งนี้ หากท่านสนใจเข้าใช้บริการ หน่วยงานยินดีให้บริการทุกวันจันทร์-ศุกร์ ระหว่างเวลา ๐๘,๓๐น.-๑๖.๓๐น. ยกเว้นวันเสาร์ วันอาทิตย์ และวันหยุดราชการ และสามารถโทรศัพท์สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่เบอร์ ๐๓๕ ๕๓๕ ๕๐๑-๒

ผู้รายงาน             นางสาวณฐมน  อยู่ดี                          นายช่างศิลปกรรม  ปฏิบัติงาน  กลุ่มวิทยาศาสตร์เพื่อการอนุรักษ์                          สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากร วัตถุประสงค์         เพื่อเข้ารับการอบรมเรื่อง International  Course  on  Conservation  of  Japanese                         Paper 2014  สถานที่              National Research Institute for Cultural Properties, International Centre for                           The Study Preservation and Restoration of Cultural Property (NRICP)                         ณ. กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น ระยะเวลา           ๒๐ วัน  ( ๒๕ สิงหาคม - ๑๓ กันยายน  ๒๕๕๗ ) ผู้เข้ารับการอบรม ๑๐ คน  ประกอบด้วย ๑.      ผู้แทนจากประเทศต่างๆ ประเทศละ ๑ คนดังนี้            ๑.๑ ประเทศนิวซีแลนด์                Ms. Jennifer CAUCHI (Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa)               ๑.๒ ประเทศไต้หวัน                Mr. Ting Fu fan (San Jian Art Conservation Co., Ltd.             ๑.๓ ประเทศเดนมาร์ก                Ms. Pia HANSEN (Odense City Museums)             ๑.๔ ประเทศสกอตแลนด์               Ms. Elizabeth HEPHER (The Royal Commission on the Ancient and Historical                          Monuments of Scotland)             ๑.๕  ประเทศเซอร์เบีย                Mr. Milos JELENIC (Central Institute For Conservation in Belgrade)             ๑.๖ ประเทศฝรั่งเศส                Ms. Ludivine LEROY – BENTI (National Archives) ๑.๗ ประเทศคิวบา                 Ms. Hilda PEREZ DE PENAMIL RODRIGUEZ (Office of the Historian of the City)              ๑.๘  ประเทศสหรัฐอเมริกา                Ms. Emily RAMOS (University of California, Berkeley)              ๑.๙ ประเทศออสเตรเลีย                Ms. Louise WILSON (National Gallery of Victoria)              ๑.๑๐ ประเทศไทย                Ms. Nathamon YUDEE (Office of National Museum, The Fine Arts Department)        ๒.  วิทยากรและทีมงาน              ๒..๑  Mrs. Katrina SIMILA     ICCROM, Rome. Italy              ๒.๒  Noriko  HAYAKAWA                 Senior Researcher, Center for Conservation Science and Restoration Techniques,                 National Research Institute for cultural Properties, Tokyo                                              ๒.๓  Masato  KATO                 Head of Resource and Systems Research Section, Japan Center for international                           Cooperation in Conservation, National Research Institute for cultural Properties,                             Tokyo              ๒.๔  Makoto  KAWABATA                 Senior Conservator, Qualified Conservation Specialist (documents)  The                        Association for Conservation of National Treasures              ๒.๕  Atsushi  OGASAWARA                 Chief Conservator, Qualified Conservation Specialist (documents)                  The Association for Conservation of National Treasures              ๒.๖ Haruhiko SUZUKI                 Chief Conservator, Qualified Conservation Specialist (documents)                  The Association for Conservation of National Treasures              ๒.๗  Kohei TANAKA                 KOBAYASHI Brush Shop                 Tradition Brush Craftsman (Chiba Prefecture)              ๒.๘  Shigemi  TANAKA                 KOBAYASHI Brush Shop                 Holder of Selected Conservation Techniques (Agency for Cultural Affairs)              ๒.๙  Keigo  UTSUNOMIYA                 Professor, Department of Literature, Osaka Ohtani University Visiting fellow,                 Kyoto National Museum              ๒.๑๐ Noriko  YAMAMOTO                 Vice – director, Executive Director, The Association for Conservation of National                 Treasures              ๒.๑๑ Atsuko  AOKI                 Part-time Lecturer, Department of English, University of the Sacred Heart              ๒.๑๒ Michiko  MATSUBARA                 President Yesterday, Today and Tomorrow                 Part-time Lecturer, Department of English, University of the Sacred Heart                 and others             ๒.๑๓ Yoko  YAMADA                National Research Institute for Cultural Properties, Tokyo             ๒.๑๔ Nana  KIHARAYAMA                National Research Institute for Cultural Properties, Tokyo     กำหนดการอบรม ๒๔ สิงหาคม ๒๕๕๗ ๑๐.๒๕ น.                    ออกเดินทางจากสนามบินสุวรรณภูมิ ๑๘.๔๕ น.                    ถึงสนามบินนาริตะ กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น                                  และเข้าพักอยู่ที่โรงแรมมารูทานิ  กรุงโตเกียว ๒๕ สิงหาคม ๒๕๕๗ ๑๐.๐๐-๑๐.๓๐ น.          พิธีเปิด ๑๐.๓๐–๑๑.๐๐ น.          ปฐมนิเทศ ๑๑.๐๐-๑๒.๐๐ น.           ฟังบรรยาย เรื่อง การอนุรักษ์กระดาษ ๑๓.๓๐-๑๖.๓๐ น.           แนะนำตัวเอง และนำเสนอเกี่ยวกับหน่วยงาน ๑๗.๐๐-๑๙.๐๐ น.           งานเลี้ยงต้อนรับ ๒๖ สิงหาคม ๒๕๕๗ ๑๐.๐๐-๑๒.๐๐ น.          ฟังการบรรยายเรื่องกาวที่ใช้ในการอนุรักษ์ภาพจิตรกรรมของญี่ปุ่น ๑๓.๐๐-๑๕.๐๐ น.          ดูการสาธิต และวิธีการ การเตรียมการทำความสะอาด “ภาพจิตรกรรมบนกระดาษ” ๑๕.๐๐-๑๗.๑๕ น.          ฝึกปฎิบัติการทำความสะอาด ภาพจิตรกรรมบนกระดาษ ๒๗ สิงหาคม ๒๕๕๗ ๑๐.๐๐-๑๒.๐๐ น.          ฟังการบรรยาย เรื่อง พื้นฐานของกระดาษ  ๑๓.๐๐-๑๕.๐๐ น.          Infilling ๑๕.๑๕-๑๗.๑๕ น.          Infilling ๒๘ สิงหาคม ๒๕๕๗ ๑๐.๐๐-๑๒.๐๐ น.          ฝึกปฏิบัติการ Applying the first lining ๑๓.๐๐-๑๕.๐๐ น.          ฝึกปฏิบัติการ 1 Second lining ๑๕.๑๕-๑๗.๑๕ น.          ฝึกปฏิบัติการ 2 Second lining ๒๙ สิงหาคม ๒๕๕๗ ๑๐.๐๐-๑๒.๐๐ น.           ฝึกปฏิบัติการตัดแต่งขอบ ๑๓.๐๐-๑๕.๐๐ น.           เสร็จสิ้น การซับในชิ้นงาน ๑๕.๑๕-๑๗.๑๕ น.           เยี่ยมชมสถาบัน National Research Institute for Cultural Properties, Tokyo วันที่ ๓๐-๓๑ สิงหาคม ๒๕๕๗  (วันหยุดเสาร์- อาทิตย์) ๑ กันยายน ๒๕๕๗ ๐๘.๔๕–๑๗.๐๐ น.          เยี่ยมชม Hasegawa Washi Kobo (Traditional paper making studio), Mino - Kyoto             ๒ กันยายน ๒๕๕๗ ๐๘.๔๕–๑๒.๐๐ น.          เยี่ยมชม Kami no Ondo (Paper shop) ๑๓.๐๐-๑๗.๐๐ น.           เยี่ยมชม Nagoya Castle. ๓ กันยายน ๒๕๕๗ ๐๘.๔๕–๑๒.๐๐ น.          เยี่ยมชม Mino museum – The old Imai family residence ๑๓.๐๐-๑๗.๐๐ น.           เยี่ยมชม MINO-WASHI Museum ๔ กันยายน ๒๕๕๗ ๐๘.๔๕–๑๒.๐๐ น.         เยี่ยมชม Hokobo (material of Japanese paintings shop) ๑๓.๑๐–๑๔.๒๕ น.         เยี่ยมชม Kanetaka hamono shinise (Knife shop) ๑๕.๑๐-๑๗.๐๐ น.          เยี่ยมชม Mizokawa Shoten (material and tool shop) ๕ กันยายน ๒๕๕๗ ๙.๐๐-๑๑.๐๐ น.            เยี่ยมชม Oka Bokkodo Ltd. (restoration studio) ๑๓.๐๐ น.                    เดินทางกลับเกียวโต ๖-๗ กันยายน ๒๕๕๗  วันหยุดเสาร์อาทิตย์ ๘ กันยายน ๒๕๕๗ ๑๐.๐๐-๑๒.๐๐ น.         ฝึกปฏิบัติการเชื่อมปะติดกันในแนวระยะขอบกระดาษ ๑๓.๐๐-๑๕.๐๐ น.         ฝึกปฏิบัติการทำปลายม้วนกระดาษ ๑๕.๑๕-๑๗.๑๕ น.         ฝึกปฎิบัติการเตรียมไม้สำหรับการม้วนภาพ ๙ กันยายน ๒๕๕๗ ๑๐.๐๐-๑๒.๐๐ น.         ฟังบรรยาย เรื่อง Sutra Transcription and Diacritics โดย Keigo UTSUNOMIYA ๑๓.๐๐-๑๕.๐๐ น.         ฝึกปฏิบัติ Cutting the honshi ๑๕.๑๕-๑๗.๑๕ น.         ฝึกปฏิบัติ Attaching the Jiku (roller rod with knobs) ๑๐ กันยายน ๒๕๕๗ ๑๐.๐๐-๑๒.๐๐ น.          ฝึกปฏิบัติ Attaching the wrapping cord to the cover ๑๓.๐๐-๑๕.๐๐ น.          เสร็จสิ้นการฝึกปฏิบัติ ๑๕.๑๕-๑๗.๑๕ น.          เรียนการห่อจัดเก็บไว้ในกล่อง ๑๑ กันยายน ๒๕๕๗ ๑๐.๐๐-๑๒.๐๐ น.          ฟังบรรยาย เรื่อง Brushes โดย Shigemi TANAKA, Kohei TANAKA ๑๓.๐๐-๑๗.๑๕ น.          ดูการสาธิตวิธี Byo (folding screen) และ Kakejiku (hanging scroll) ๑๒ กันยายน ๒๕๕๗ ๑๐.๐๐-๑๒.๐๐ น.          Discussion/Questionnaire ๑๓.๐๐ น.  -                 พิธีปิด ๑๓ กันยายน ๒๕๕๗ เดินทางกลับประเทศไทย จากสนามบิน Haneda Tokyo เวลา 10.50 น. ถึง สนามบินสุวรรณภูมิ เวลา 15.25 น. ค่าใช้จ่าย ผู้จัดอบรม (NRICPT และ ICCROM) เป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายต่างๆในระหว่างการฝึกอบรม   สรุปผลการอบรม    การอบรมในครั้งนี้เป็นประโยชน์ต่อนักอนุรักษ์ และเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานด้านศิลปะบนกระดาษ                                     หนังสือ เอกสารโบราณ และเอกสารสำคัญ ทั้งในพิพิธภัณฑ์ หอสมุดแห่งชาติ และหอจดหมายเหตุ                             จากประเทศต่างๆทั่วโลกเป็นอย่างมากเช่น ๑.           ทำให้รู้ และเข้าใจในแนวทางการอนุรักษ์ศิลปบนกระดาษ ของญี่ปุ่น ๒.          ทักษะด้านวิธีการอนุรักษ์ศิลปะบนกระดาษของญี่ปุน ๓.          ทำให้รู้และเข้าใจ เกี่ยวกับการใช้ วัสดุอุปกรณ์ อย่างเหมาะสม ๔.          เรียนรู้การทำกระดาษสาของญี่ปุ่น ๕.          ทักษะ และเรียนรู้หลักการหยิบยก เคลื่อนย้าย จัดเก็บศิลปวัตถุ โบราณวัตถุประเภทกระดาษ ๖.          เรียนรู้การจัดแสดงของ Japanese scroll และ Japanese painting               ๗.          ทำให้มีการแลกเปลี่ยนความรู้ ทั้งวิทยากร และ ผู้เข้าร่วมอบรมนานาชาติ เกี่ยวกับการอนุรักษ์กระดาษของแต่ละประเทศ                  ๘.          ทำให้เกิดความร่วมมือในการพัฒนาการอนุรักษ์โบราณศิลปวัตถุประเภทกระดาษ ของนักอนุรักษ์นานาประเทศ              ๙.          ทำให้บุคลากร ในแต่ละประเทศที่เข้าร่วมอบรม เก็บเกี่ยวประสบการณ์ และความรู้ในการอบรมครั้งนี้ มาปรับใช้และปรังปรุงพัฒนา กับงานในหน้าที่และส่วนที่รับผิดชอบของแต่ละประเทศ ข้อเสนอแนะ ๑.หลังจากการอบรมครั้งนี้ สิ่งที่ได้รับคือ ทักษะ แนวทาง และเทคนิคในการอนุรักษ์ศิลปะบนกระดาษ หนังสือ เอกสารโบราณ ตามหลักอนุรักษ์ ซึ่งเป็นประโยชน์ในการ นำมาปรับใช้ ปรับปรุง และพัฒนา ในงานที่รับผิดชอบ ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ๒. ควรมีการจัดอบรมในประเทศไทย โดยขอความร่วมมือกับนักอนุรักษ์กระดาษจากต่างประเทศ เป็นวิทยากร เพื่อให้ความรู้และเป็นประโยชน์ต่อ บุคลากร และผู้ที่ทำงานด้านนี้

หมวดหมู่                        พุทธศาสนาภาษา                            บาลี/ไทยอีสานหัวเรื่อง                          วรรณกรรมพุทธศาสนา                                    พุทธศาสนา—เทศนาประเภทวัสดุ/มีเดีย            คัมภีร์ใบลานลักษณะวัสดุ                    12 หน้า : กว้าง 4.5 ซม. ยาว 57 ซม. บทคัดย่อ                      เป็นคัมภีร์ใบลาน อักษรขอม เส้นจาร ฉบับชาดทึบ ได้รับบริจาคมาจากพระอธิการเด่น ปญฺญาทีโป วัดคิรีรัตนาราม  ต.ดอนคา อ.อู่ทอง จ.สุพรรณบุรี ดำเนินการอนุรักษ์เมื่อวันที่ 31 มีนาคม 2534

          เทวรูปพระอิศวรเมืองกำแพงเพชรหล่อด้วยสำริด ประทับยืนตรง หันฝ่าพระหัตถ์ทั้งสองข้างออกด้านนอก เหยียดนิ้วโป้ง นิ้วชี้ และนิ้วก้อยออก งอนิ้วกลางและนิ้วนาง มีชื่อเรียกว่า “กฏกมุทรา” หรือ “สิงหะกรรณะ” ซึ่งการแสดงพระหัตถ์ในลักษณะเช่นนี้เพื่อให้ผู้บูชาสามารถเสียบดอกไม้สดลงไปในช่องพระหัตถ์ได้ และยังเป็นท่าพระหัตถ์สำหรับการถือสิ่งของอีกด้วยจัดทำข้อมูล : พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กำแพงเพชร

เลขทะเบียน : นพ.บ.12/6ห้องจัดเก็บ : ศรีโคตรบูรณ์ประเภทสื่อ : เอกสารโบราณหมวดหมู่ : พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ :  54 หน้า  ; 5.5 x 56 ซ.ม. : รักทึบ-ลานดิบ ; ไม้ประกับธรรมดา มีฉลากชื่อชุด : มัดที่ 8 (83-99) ผูก 6หัวเรื่อง : โลกนยชาตก--เอกสารโบราณ            คัมภีร์ใบลาน            พุทธศาสนาอักษร : ธรรมอีสานภาษา : ธรรมอีสานบทคัดย่อ : มีเนื้อหาเกี่ยวกับพุทธศาสนา  สามารถสืบค้นได้ที่ห้องศรีโคตรบูรณ์ หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ นครพนม

 ชื่อผู้แต่ง  :  ศิลปากร,กรม   ชื่อเรื่อง  :  เจ้านายและข้าราชการกราบบังคมทูลความเห็น จัดการเปลี่ยนแปลงราชการแผ่นดิน ร.ศ. ๑๐๓   และพระราชดำรัสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงแถลงพระบรมราชาธิบายแก้ไขการปกครองแผ่นดิน   ปีที่พิมพ์  :  ๒๕๒๖   ครั้งที่พิมพ์  :  พิมพ์ครั้งที่ห้า   สถานที่พิมพ์  :  กรุงเทพฯ   สำนักพิมพ์  :  บริษัท จันวาณิชย์ จำกัด (โรงพิมพ์จันหว่าเดิม)   จำนวนหน้า  :  ๑๐๗ หน้า   หมายเหตุ  :  คุณหญิงทัศนาวลัย  ศรีสงคราม  พิมพ์ถวายเนื่องในงานฉลองพระชันษาครบ ๖๐ พรรษา ของ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา                        เอกสารที่นำมาจัดเผยแพร่ในครั้งนี้ นับเป็นเอกสารสำคัญในด้านประวัติศาสตร์การปกครองของไทยเรื่องหนึ่ง เพราะจะช่วยให้เราผู้เป็นประชาชนได้ทราบว่า ความคิดริเริ่มที่จะมีการปกครองประเทศไทยตามระบอบประชาธิปไตยนั้น ได้มีขึ้นในเมืองไทยมาช้านานแล้ว นับตั้งแต่ ร.ศ. ๑๐๓ คือ พ.ศ. ๒๔๒๗ และที่สำคัญควรสนใจก็คือ  ความคิดริเริ่มระบอบประชาธิปไตยนี้  ได้เกิดขึ้นจากบรรดาเจ้านายและขุนนาง และได้รับการสนับสนุนอย่างดีจากพระมหากษัตริย์ผู้ทรงเป็นพระประมุข บริหารประเทศตั้งแต่สมัยยังคงใช้ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ เอกสารนี้จะช่วยให้เราทราบถึงสติปัญญาความคิดความเฉลียวฉลาดเฉียบแหลมของเจ้านายและขุนนางผู้ใหญ่ของไทย ว่าได้ไฝ่ใจศึกษาสภาพเหตุการณ์บ้านเมือง และมีความรู้ความคิดทันเหตุการณ์อยู่เสมอ ความคิดริเริ่มที่ได้กราบบังคมทูลความเห็นจัดการเปลี่ยนแปลงระเบียบราชการแผ่นดินนี้ก็เป็นไปเพื่อประสงค์จะปรับปรุงให้บ้านเมืองเข้าสู่อารยธรรมทัดเทียมกับต่างประเทศทางยุโรป และถึงแม้ว่าพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจะมิทรงสนองตอบโดยสมบูรณ์ตามความคิดเห็นที่เสนอ แต่ก็เห็นได้ว่าได้ทรงสนองตอบในประการสำคัญหลายประการในการที่ได้ทรงแก้ไขการปกครองแผ่นดินตามพระราชดำรัสทีทรงแถลงใน ร.ศ. ๑๐๓ นั้น