ค้นหา
รายการที่พบทั้งหมด 49,635 รายการ
องค์ความรู้ เรื่อง "กรณีศึกษาโครงการขุดค้นแนวป้อมเมืองเก่าเพชรบุรี" จัดทำข้อมูลโดยกลุ่มโบราณคดี สำนักศิลปากรที่ ๑ ราชบุรี
เรื่อง พระพิมพ์ล้านนา ตอนที่ ๑
๐ พระพิมพ์ เป็นประติมากรรมขนาดเล็ก ที่สร้างขึ้นในพระพุทธศาสนาภายหลังจากที่พระพุทธเจ้าได้เสด็จดับขันธปรินิพพานไปแล้วเพื่อเป็นที่ระลึกถึงสังเวชนียสถาน 4 แห่ง คือ สถานที่ประสูติ ตรัสรู้ แสดงปฐมเทศนา และปรินิพพาน
๐ ด้วยความเชื่อที่ว่าเป็นหนทางที่จะได้รับกุศลผลบุญ และสืบทอดอายุพระพุทธศาสนา จึงเป็นเหตุให้มีการสร้างพระพิมพ์ขึ้น
๐ ต่อมาการทำพระพิมพ์ได้แพร่หลายมายังเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พร้อมกับการเผยแผ่พระพุทธศาสนาจากประเทศอินเดีย และเมื่อพระพุทธศาสนาได้มีการแตกออกไปหลายคติและหลายนิกาย คติและรูปแบบของพระพิมพ์ก็เปลี่ยนแปลงตามไปด้วยในแต่ละท้องที่
๐ พระพิมพ์ดินเผาที่พบในล้านนา มักพบในแหล่งโบราณคดีลุ่มน้ำแม่ปิง อายุของพระพิมพ์เหล่านี้มีตั้งแต่สมัยรัฐหริภุญไชยตอนปลาย (ต้นพุทธศตวรรษที่ ๑๙) เรื่อยมา จนถึงสมัยอาณาจักรล้านนา
--- โปรดติดตามต่อ ตอนที่ ๒ พระพิมพ์ล้านนาที่จัดแสดงในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เชียงใหม่ ---
-------------------------------------
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เชียงใหม่
เปิดให้บริการทุกวันพุธ – วันอาทิตย์ (หยุดทุกวันจันทร์ อังคาร และวันหยุดนักขัตฤกษ์) ตั้งแต่เวลา ๐๙.๐๐ – ๑๖.๐๐ น.
โทรศัพท์ : ๐๕๓-๒๒๑๓๐๘
e-mail : cm_museum@hotmail.com
องค์ความรู้ เรื่อง "หลักฐานไศวนิกายที่พบในฝั่งอันดามัน" ค้นคว้า/เรียบเรียง โดย น.ส.สุขกมล วงศ์สวรรค์ ภัณฑารักษ์ชำนาญการพิเศษ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ นครศรีธรรมราช
ชื่อเรื่อง สตฺตปฺปกรณาภิธมฺมเทสนา (เทศนาวิภังค์-ปุคคลบัญญัติ)สพ.บ. 132/4ประเภทวัสดุมีเดีย คัมภีร์ใบลานหมวดหมู่ พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ 20 หน้า กว้าง 5 ซ.ม. ยาว 56 ซ.ม. หัวเรื่อง ธรรมเทศนา
บทคัดย่อ/บันทึก
เป็นคัมภีร์ใบลาน อักษรขอม เส้นจาร ฉบับล่องชาด ได้รับบริจาคมาจากวัดกุฏีทอง ต.รั้วใหญ่ อ.เมือง จ.สุพรรณบุรี
ชื่อเรื่อง ปฐมสมฺโพธิ (ปฐมสมโพธิกถา)สพ.บ. 161/22ประเภทวัสดุมีเดีย คัมภีร์ใบลานหมวดหมู่ พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ 44 หน้า กว้าง 5 ซ.ม. ยาว 54 ซ.ม. หัวเรื่อง พุทธศาสนา พระพุทธเจ้า
บทคัดย่อ/บันทึก
เป็นคัมภีร์ใบลาน อักษรขอม เส้นจาร ฉบับล่องชาด ได้รับบริจาคมาจากวัดพยัคฆาราม ต.ศรีประจันต์ อ.ศรีประจันต์ จ.สุพรรณบุรี
ผ้าเนื่องในพระพุทธศาสนา ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หริภุญไชย
ผ้าปักเล่าเรื่องพุทธประวัติ ด้วยไหมสี ประดับด้วยดิ้นและเลื่อมโลหะ
ได้แก่ตอนมหาภิเนษกรมณ์ (การเสด็จออกบรรพชาของพระพุทธเจ้า) ทรงตัดพระเมาลี ณ ริมฝั่งแม่น้ำอโนมา โดยมีเทวดาเหาะอยู่ด้านบนเชิญเครื่องบริขาร ด้านล่างเป็นภาพนายฉันนะและมากัณฑกะ ต่อด้วยภาพที่ ๒ เป็นตอนนางสุชาดาถวายข้าวมธุปายาส ถัดไปอีกภาพเป็นตอนพระพุทธเจ้าทรงลอยถาดเสี่ยงทาย ณ ริมแม่น้ำเนรัญชรา ด้านล่างของภาพจะเป็นอาคารทรงปราสาทที่อยู่ของพญากาฬนาคราช ซึ่งด้านล่างนั้นมีถาดทองของอดีตพุทธเจ้าอยู่ก่อนหน้านั้นได้แก่ พระกกุสันธะ พระโกนาคมน์ และพระกัสสปะ
ผ้าปักผืนนี้ ปักข้อความระบุว่าทำโดยเจ้าฟองคำ เวียงยอง
ตำราในการทำนาก ทองแดง ทองปรอท ชบ.ส. ๙๗
เจ้าอาวาสวัดเขาคันธมาทน์ ต.สัตหีบ อ.สัตหีบ จ.ชลบุรี
มอบให้หอสมุด ๒๓ ก.ค. ๒๕๓๕
เอกสารโบราณ (สมุดไทย)
สตฺตปฺปกรณาภิธมฺม (สังคิณี-มหาปัฎฐาน)
เลขที่ ชบ.บ.31/1-4
เอกสารโบราณ (คัมภีร์ใบลาน)
เนื่องจากมีผู้เข้าใช้บริการ สอบถามเรื่องชื่อถนน"สีบุญเรือง"ที่อยู่บริเวณเขาพลอยแหวน ว่าเป็นมาอย่างไร ผู้เขียนจึงได้ค้นคว้าจากเอกสารที่มีภายในหอจดหมายเหตุแห่งชาติ จันทบุรี พบเอกสารที่ใช้อ้างอิง2 ประเภท คือจดหมายเหตุลายลักษณ์ และเอกสารแนบจดหมายเหตุประเภทหนังสือหายาก(น.2) เอกสารทั้ง2 ประเภท ได้เขียนไว้อย่างสอดคล้องกันว่า...นายซองอ๊วน เป็นพี่ชายของนายซองกุ่ย ได้รับโอนกิจการด้านการซ่อมถนนและเดินรถยนต์จากหลวงชนาณัมคณิศร ซึ่งเป็นผู้ที่ได้รับอนุญาตทำกิจการด้านนี้จากกระทรวงมหาดไทย ... ...ต่อมาใน พ.ศ.2470 นายซองอ๊วน ได้รับสิทธิจากกรมทางหลวงให้ดำเนินการสร้างและซ่อมทางเพื่อถือสิทธิการเดินรถรับจ้างบรรทุกสินค้าและคนโดยสาร... ...ทางเริ่มตั้งต้นจากทางแยกท้องที่อำเภอเมืองจันทบุรี ผ่านเมืองใหม่บางกะจะ สีพระยา ไร่โอ๋ บ่อพุ ห้วยแร้ง พลอยแหวน ชำฆ้อ โป่งรัก เนินพลอยแหวน วัดหนองโพรง ถึงตลาดท่าใหม่ เป็นสุดเขต... ...กำหนดถือสิทธิ 20 ปี นับแต่วันทำสัญญา โดยทุนตั้งบริษัทเป็นเงิน 100,000 บาท ลัษณะของถนนสายนี้ เป็นแบบถมดินและโรยกรวด......ในการอนุญาตให้ทำทางในครั้งนี้สิทธิผลประโยชน์โดยรวมของชาวบ้านยังคงได้รับคือสามารถนำพาหนะ ยวดยานมาวิ่งได้ ยกเว้นมาวิ่งเก็บค่าโดยสารทับเส้นทางนี้ไม่ได้เท่านั้น หนังสืออนุสรณ์งานศพของนายซองกุ่ย ผู้เป็นน้องชาย ได้มีการบันทึกไว้ว่า...ภายหลังนายซองอ๊วนถึงแก่กรรม นายซองกุ่ย ผู้น้องได้รับสัมปทานเดินรถยนต์ต่อจากพี่ชาย และเมื่อสัมปทานสิ้นสุดลง นายซองกุ่ย ได้ยกทางสัมปทานเส้นนี้ให้แก่จังหวัดจันทบุรี เพื่อใช้ในการคมนาคมต่อไป ทางจังหวัดจึงตั้งชื่อถนนสายนี้ว่า"ถนนสีบุญเรือง" และทางหลวงสายกรุงเทพฯจันทบุรี ได้ตัดต่อมาเชื่อมถนนสายนี้ในเวลาต่อมา เรื่องนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่ง ที่ผู้เขียนเห็นว่าเรื่องราวต่างๆที่น่าสนใจ บางครั้งมักมีแอบหรือสอดแทรกอยู่ในเอกสารจดหมายเหตุประเภทต่าง ๆ ดังนั้นผู้ค้นคว้ามืออาชีพจึงจำเป็นต้องอ่านและศึกษา ค้นคว้าด้วยตนเอง----------------------------------------------------------ผู้เขียน สุมลฑริกาญจณ์ มายะรังษี นักจดหมายเหตุชำนาญการ----------------------------------------------------------เอกสารอ้างอิง ที่ระลึกในงานฌาปนกิจศพนายซองกุ่ย ศรีบุญเรือง. 2507. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ลุริยนเอเจนซี หอจดหมายเหตุแห่งชาติ จันทบุรี. เอกสารกระทรวงมหาดไทย ชุดมณฑลจันทบุรี (13)มท 1.2.3/11 เรื่องนายซองอ๊วน ผู้รับมอบฉันทะจากหลวงชนาฯ ขออนุญาตทำทางถือสิทธิ์เดิรรถยนตร์ แต่บ้านหัวหินไปถึงตลาดท่าใหม่ (18 มิถุนายน 2470 – 16 พฤษภาคม 2474).
ประวัติพระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดช(พระเจ้าน่าน)
พระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดชเป็นโอรสในเจ้าอนันตวรฤทธิเดช ประสูติในแม่เจ้าสุนันทาเมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2374
พระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดชเคยดำรงตำแหน่งเจ้าราชวงศ์แห่งเมืองน่าน หลังจากเจ้าอนันตวรฤทธิเดชถึงแก่พิราลัย ได้ขึ้นเป็นเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดชเจ้านครน่านสืบต่อมา เคยช่วยราชการสยามหลายครั้ง เช่น เมื่อปี พ.ศ. 2428 สยามยกทัพขึ้นไปปราบกบฏฮ่อในแถบเมืองหลวงพระบาง เจ้าราชวงศ์ได้นำกองทัพเมืองน่านไปสมทบกับกองทัพหลวง
ในปี พ.ศ. พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวฯ สถาปนาเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดช เป็นที่พระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดช พระเจ้านครน่าน ในท้องพระโรงกลางพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท พร้อมพระราชทานเครื่องประกอบยศ เพราะพระเจ้านครน่านเป็นผู้มีความจงรักภักดีต่อสยาม ดังปรากฏว่าเมื่อเกิดกบฏเงี้ยวเมืองแพร่ใน พ.ศ. 2445 เจ้าสุริยพงษ์ผริตเดชได้ส่งกำลังทหารจำนวน 1,000 คน ไปช่วยปราบกบฏเงี้ยว แต่เจ้าราชบุตรเมืองแพร่หรือเจ้าน้อยยอดฟ้าเป็นบุตรของเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดชที่ได้แต่งงานกับเจ้าสุพรรณวดีบุตรีของเจ้าพิริยเทพวงศ์เจ้านครแพร่มีส่วนพัวพันกับการก่อกบฏเงี้ยว เมื่อสิ้นสุดการปราบกบฏ เจ้าสุริยพงษ์ไม่ได้ขอพระราชทานอภัยโทษให้แก่บุตรของตนแต่อย่างใด การตัดสินโทษของเจ้าราชบุตรให้เป็นไปตามระเบียบราชการ ทำให้พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเมตตาในเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดชอย่างมาก ประกอบกับที่ผ่านมาเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดชได้ช่วยงานราชการของสยามเป็นอย่างดี ภายหลังเจ้าราชบุตรเมืองแพร่ได้กลับคืนไปสู่เมืองน่าน ทำราชการในตำแหน่งเจ้าราชดนัย
พระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดชถึงแก่พิราลัยเมื่อวันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2461 รวมพระชนมายุ 87 พรรษา
ภาพประกอบ
-ภาพที่1 งาช้างดำ ของคู่บ้านคู่เมืองประจำจังหวัดน่าน
-ภาพที่2 ภาพจิตรกรรมสีน้ำมัน พระเจ้าสุริยพงษืผริตเดช
-ภาพที่3 ราชกิจจานุเบกษา พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าฝ่ายหน้า ราชกิจจานุเบกษาเล่มที่ 20 หน้า 626 วันที่ 29 พฤฤศจิกายน ร.ศ.122
-ภาพที่4 พระบรมราชโองการตั้งพระเจ้านครน่าน ราชกิจจานุเบกษาเล่มที่ 20 ตอนที่ 35 วันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2446 หน้า 616
ภาพที่5 ราชกิจจานุเบกษา พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 18 หน้า 619 วันที่ 10 พฤศจิกายน ร.ศ.120
-ภาพที่6 ราชกิจจานุเบกษา พระราชทานนามสกุลครั้งที่ 15 ราชกิจจานุเบกษาเล่มที่ 31 หน้า 12 วันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2475
-ภาพที่7 พระสุพรรณบัฏ ตั้งเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดชเป็นพระเจ้าน่าน
-ภาพที่8 รายละเอียดในพระสุพรรณบัฏ
-ภาพที่9 ตราประทับงาช้าง
-ภาพที่10 ตราประทับงาช้างรูปนาคเกี้ยว เป็นตราประทับชาดสำหรับประทับบนใบบอกที่ส่งเข้ามาสยาม
-ภาพที่11 ฉัตรห้าชั้น เครื่อแสดงพระยศพระเจ้าประเทศราช ศักดินา 15,000
-ภาพที่12 อนุสาวรีย์พระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดชประดิษฐานด้านหน้าพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ น่าน
อ้างอิง
-ภาพราชกิจจานุเบกษา https://th.wikipedia.org/.../%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0...
ชื่อเรื่อง มาเลยฺยสูตฺต (มาลัยสูตร) สพ.บ. 412/4ประเภทวัสดุ/มีเดีย คัมภีร์ใบลานหมวดหมู่ พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ 50 หน้า : กว้าง 4.2 ซม. ยาว 57.3 ซม.หัวเรื่อง พุทธศาสนา มาลัยสูตรภาษา บาลี/ไทยบทคัดย่อ/บันทึกเป็นคัมภีร์ใบลาน อักษรขอม เส้นจาร ฉบับล่องชาด ได้รับบริจาคมาจากวัดลานคา ต.โคกคราม อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี
