ค้นหา
รายการที่พบทั้งหมด 49,763 รายการ
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ ทรงบูรณะซ่อมแซมพระราชวังเมืองลพบุรี และได้พระราชทานนามใหม่ว่า “พระนารายณ์ราชนิเวศน์” เนื่องด้วยวันที่ ๑๘ สิงหาคม ตรงกับวันสำคัญในรัชสมัยของพระองค์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สมเด็จพระนารายณ์ จึงขอนำเสนอองค์ความรู้เรื่อง “พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว : กษัตริย์นักดาราศาสตร์”
------------------------------
กระแสโลกตะวันตกในสมัยรัชการที่ ๓ ทำให้ชาวสยามตื่นตัวและให้ความสนใจในวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เช่น การแพทย์ การพิมพ์ ดาราศาสตร์ เคมี รวมถึงการต่อเรือกลไฟ สยามจึงต้องปรับตัวเพื่อให้เป็นที่ยอมรับในความเป็นสากล
.
หนึ่งในบุคคลสำคัญที่สร้างปรากฏการณ์ให้เป็นที่ยอมรับในสายตาชาวโลก คือ พระบาทสมเด็จ
พระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหามงกุฎ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระสยามเทวมหามกุฏวิทยมหาราช รัชกาลที่ ๔ พระองค์มีความสนพระทัยในวิชาวิทยาศาสตร์และดาราศาสตร์ตั้งแต่ยังทรงผนวช โดยศึกษาจากตำราต่าง ๆ และทรงศึกษากับมิชชันนารีชาวยุโรปและชาวอเมริกัน
.
พระองค์ทรงมีความรู้ในการใช้เครื่องมือดาราศาสตร์หลายชนิด เช่น กล้องโทรทัศน์ แผนที่ดาว
เครื่องเซ็กสแตนท์ (sextant) เครื่องควอแดรนท์ (quadrant) และโปรดเกล้าฯ ให้สร้างหอชัชวาลเวียงชัยเป็นหอดูดาวขึ้นบนพระนครคีรี (เขาวัง) จังหวัดเพชรบุรี พระองค์ทรงใช้ประโยชน์จากเครื่องมือเหล่านี้ในการกำหนดพิกัดพื้นที่ละติจูดและลองจิจูด ทรงสังเกตปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ต่าง ๆ และได้ประกาศให้ประชาชนทราบอยู่เสมอ เช่น การเกิดอุปราคา การโคจรของดาวหาง การโคจรของดาวพุธผ่านหน้าดวงอาทิตย์ และผีพุ่งใต้ (อุกกาบาต) เพื่อให้สังคมสยามหลุดพ้นจากความงมงายกับปรากฏการณ์ธรรมชาติ นอกจากนี้ พระองค์ยังติดตามข่าวสารด้านดาราศาสตร์จากหนังสือต่างประเทศ เช่น การค้นพบดาวเนปจูน การปรากฏขึ้นของดาวหาง เป็นต้น
.
พระองค์ทรงใช้วิทยาศาสตร์เป็นพื้นฐานในการพัฒนาประเทศ โดยโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งหอนาฬิกาหลวงและทรงกำหนดเวลามาตรฐานของประเทศด้วยการคำนวณทางดาราศาสตร์ อีกทั้งทรงคำนวณวันสำคัญต่าง ๆ ลงในประกาศมหาสงกรานต์ให้ประชาชนทราบล่วงหน้าทุกปี ในประกาศบางปีได้ระบุถึงวันที่จะเกิดอุปราคาประจำปีด้วย
.
ความชำนาญด้านดาราศาสตร์ของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นที่ยอมรับ โดยได้รับการประกาศเกียรติคุณจากราชสมาคมดาราศาสตร์แห่งอังกฤษ (Diploma of the Royal Astronomical Society) เมื่อ พ.ศ. ๒๔๐๐ และในประกาศมหาสงกรานต์ แสดงให้เห็นว่าพระองค์ทรงชำนาญเรื่องการคำนวณการเกิดอุปราคามาแล้วตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๐๒-๒๔๐๓ ความชำนาญนี้ทำให้พระองค์สามารถคำนวณได้ว่าจะเกิดสุริยุปราคาเต็มดวงที่บ้านหว้ากอ ตำบลคลองวาฬ อำเภอเมือง จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ในวันอังคาร เดือน ๑๐ ขึ้น ๑ ค่ำ ปีมะโรง จุลศักราช ๑๒๓๐ ตรงกับวันที่ ๑๘ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๑๑ โดยทรงคำนวณจากระบบเวลาของเส้นแวงที่ ๑๐๐ ตะวันออก ซึ่งเป็นระบบเวลามาตรฐานของไทย
.
การคำนวณดังกล่าว พระองค์ทรงมั่นพระทัยมาก จึงได้เชิญนักดาราศาสตร์สากลรวมทั้งชาวต่างชาติคนสำคัญโดยเฉพาะชาวอังกฤษและฝรั่งเศสเข้าร่วมสังเกตปรากฏการณ์ในครั้งนี้ น่าเชื่อว่าพระองค์คงมีพระราชประสงค์ที่จะให้ชาวสยามและชาวโลกได้รับรู้ว่าสยามเป็นราชอาณาจักรที่ทันสมัย ชาวต่างชาติกลุ่มนี้ได้กลับไปเขียนรายงานอันเป็นประโยชน์ทางวิชาการดาราศาสตร์และสร้างชื่อเสียงให้กับพระองค์ พร้อมทั้งสร้างเกียรติภูมิให้กับราชอาณาจักรสยาม
.
ปัจจุบัน ใน พ.ศ. ๒๕๒๕ รัฐบาลไทยได้ประกาศให้พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ เป็น “พระบิดาแห่งวิทยาศาสตร์ไทย” และกำหนดให้วันที่ ๑๘ สิงหาคมของทุกปีเป็น “วันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ” ต่อมาองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) ได้ประกาศยกย่องให้พระองค์เป็น “บุคคลสำคัญของโลก” ด้านการศึกษา วิทยาศาสตร์ วัฒนธรรม สังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และสื่อสารมวลชน เนื่องในโอกาสฉลองวันพระราชสมภพ ๒๐๐ พรรษา ในวันที่ ๑๘ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๔๗
------------------------------
อ้างอิง
.
ภูธร ภูมะธน. พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว : จากความสนพระทัยในวิทยาศาสตร์สู่ความเป็นพระมหากษัตริย์นักดาราศาสตร์. เชียงใหม่ : สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน), ๒๕๔๒.
------------------------------
คำอธิบายภาพ: ภาพเหตุการณ์พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จทอดพระเนตรสุริยุปราคาที่บ้านหว้ากอ ตำบลคลองวาฬ อำเภอเมือง จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ พร้อมด้วยชาวต่างชาติ พระบรมวงศานุวงศ์ และข้าราชบริพาร
ประเพณีทำบุญสวดมนต์เลี้ยงพระของเสฐียรโกเศศ พิมพ์เป็นอนุสรณ์ในงานฌาปนกิจศพ นางชุ่ม บงการอุบัตน์กิจ (ชุ่ม บงกชเกิด) ณ เมรุวัดชัยพฤกษมาลา ตลิ่งชัน ธนบุรี ๒๗ เมษายน ๒๕๐๖
ผู้แต่ง : พระยาอนุมานราชธน (ยง เสฐียรโกเศศ), 2431-2512., กรมศิลปากร
ต้นฉบับอยู่ที่ : หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก จันทบุรี (ห้องกรมศิลปากร)
โรงพิมพ์ : โรงพิมพ์รุ่งเรืองธรรม
ปีที่พิมพ์ : 2506
รูปแบบ : PDF
ภาษา : ไทย
เลขทะเบียน : น. 30 ร. 6446
เลขหมู่ : 294.3138 อ197ปช
สาระสังเขป : หนังสือเรื่องนี้เป็นผลงานหนึ่งของเสฐียรโกเศศ กล่าวถึงประเพณีการทำบุญสวดมนต์เลี้ยงพระของคนไทย เนื้อหาประกอบด้วย ความเป็นมาของประเพณีการทำบุญเลี้ยงพระ วันมงคลและวันอวมงคล การตกแต่งสถานที่และการจัดอาสนสงฆ์ การตั้งที่สักการบูชา การจับด้ายสายสิญจน์ การวงด้ายสายสิญจน์ การสวดมนต์เย็น เรื่องพระปริตร และการเลี้ยงพระ
ชื่อเรื่อง วัดพระรูปเมืองสุพรรณ : คู่มือแหล่งเรียนรู้พิพิธภัณฑ์วัดพระรูป ผู้แต่ง สิโรตม์ ภินันท์รัชต์ธรผู้แต่งเพิ่มเติม อาสา คำภา, เทียมจิตร์ พ่วงสมจิตร์.ประเภทวัสดุ/มีเดีย หนังสือท้องถิ่นISBN/ISSN 978-616-488-355-0หมวดหมู่ ศาสนาเลขหมู่ 294.3135 ส732วสถานที่พิมพ์ กรุงเทพฯสำนักพิมพ์ สถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ปีที่พิมพ์ 2565ลักษณะวัสดุ 406 หน้า : ภาพประกอบ ; 21 ซม.หัวเรื่อง วัด – สุพรรณบุรี พิพิธภัณฑ์ -- แหล่งเรียนรู้ภาษา ไทยบทคัดย่อ/บันทึก การจัดทำพิพิธภัณฑ์วัดพระรูปให้เป็นต้นแบบพิพิธภัณฑ์วัดสำหรับเป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อการอนุรักษ์และพัฒนาอย่างยั่งยืนในอนาคต การจัดทำพิพิธภัณฑ์ตามหลักวิชาการ มีการแสวงหาองค์ความรู้ใหม่ที่เหมาะสมกับท้องถิ่น
หอสมุดแห่งชาติจังหวัดสุพรรณบุรี เฉลิมพระเกียรติ ขอเชิญขวนน้อง ๆ หนู ๆ เข้าร่วมกิจกรรมภาพวาด : นิทานเล่มโปรด พบกับกิจกรรมเล่านิทาน กิจกรรมหนังสือที่หนูชอบ กิจกรรมวาดภาพนิทานเล่มโปรดตามจินตนาการ โดยภาพที่น้อง ๆ ได้วาดนั้นจะถูกคัดเลือกมาจัดเป็นนิทรรศการภาพวาด ณ หอสมุดแห่งชาติจังหวัดสุพรรณบุรี เฉลิมพระเกียรติ ต่อไป กิจกรรมนี้จัดขึ้นเพื่อส่งเสริมการอ่านการเรียนรู้ด้วยนิทาน และเสริมสร้างความคิดสร้างสรรค์รวมทั้งต่อยอดการอ่านให้กลายเป็นงานศิลปะตามจินตนาการ
กำหนดการจัดกิจกรรม ครั้งที่ 1 วันเสาร์ที่ 23 มีนาคม 2567 เวลา 13.00 - 14.30 น. และ ครั้งที่ 2 วันเสาร์ที่ 30 มีนาคม 2567 เวลา 13.00 - 14.30 น. ณ ห้องเด็กและเยาวชน หอสมุดแห่งชาติจังหวัดสุพรรณบุรี เฉลิมพระเกียรติ ทั้งนี้ กิจกรรมจะจัดเหมือนกันทั้ง 2 ครั้ง ผู้เข้าร่วมกิจกรรมสามารถเลือกวันเข้าร่วมได้ และร่วมกิจกรรมได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่ายทุกรายการ สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ โทร. 0 3553 5343 ต่อ 17 หรือทางเฟสบุ๊ก เพจ : หอสมุดแห่งชาติจังหวัดสุพรรณบุรี เฉลิมพระเกียรติ
สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ ขอเชิญร่วมฟังการเสวนาทางวิชาการ "สุดยอดการค้นพบใหม่" ในทศวรรษที่ผ่านมาของกรมศิลปากร เนื่องในงานสัปดาห์วันอนุรักษ์มรดกไทย พุทธศักราช ๒๕๖๗ หัวข้อ "ข้อมูลใหม่จากวรรณกรรมอำพราง" ในวันศุกร์ที่ ๕ เมษายน ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๓๐ - ๑๕.๓๐ น. โดยมีนายบุญเตือน ศรีวรพจน์ ศิลปินแห่งชาติและผู้ทรงคุณวุฒิด้านอักษรศาสตร์ พร้อมด้วยนักอักษรศาสตร์กลุ่มภาษาและวรรณกรรม สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ ร่วมเป็นวิทยากรนำเสนอข้อมูลใหม่ด้านวรรณคดีไทยจากการดำเนินงานในทศวรรษที่ผ่านมาของกรมศิลปากร ผู้สนใจสามารถรับชมการถ่ายทอดสดได้ทาง Facebook Live : กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม
ชื่อโบราณวัตถุ : ภาชนะดินเผาแบบศิลปะ : สมัยก่อนประวัติศาสตร์ชนิด : ดินเผาขนาด : สูง 18.5 เซนติเมตร ปากกว้าง 12.5 เซนติเมตรอายุสมัย : วัฒนธรรมบ้านเชียงสมัยต้น 4,500 - 3,000 ปีมาแล้วลักษณะ : ภาชนะดินเผามีเชิง มีการตกแต่งด้วยลายเชือกทาบ ขูดขีด ปั้นแปะ และรมควันให้เป็นสีดำ มีการเจาะรูบริเวณเชิงภาชนะสภาพ : ...ประวัติ : ...สถานที่จัดแสดง : พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ บ้านเชียง จังหวัดอุดรธานีแสดงภาพวัตถุหมุน คลิกที่นี่ http://www.virtualmuseum.finearts.go.th/banchiang/360/model/06/ที่มา: http://www.virtualmuseum.finearts.go.th/banchiang
เครื่องมือหินกะเทาะ แบบขุดสับ
- อายุสมัย ก่อนประวัติศาสตร์
- ชนิด หิน
- ขนาด ยาว ๑๑.๓ ซม. กว้าง ๗.๒ ซม.
รศ.วีรพันธุ์ มาลัยพันธุ์ ภาควิชาโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร สำรวจเก็บจากพื้นดินที่บ้านท่ามะนาว ตำบลช่องสะเดา อำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี เมื่อวันที่ ๑๗-๑๘ กันยายน ๒๕๓๑ มอบให้เมื่อวันที่ ๒๓ กันยายน ๒๕๓๑
แสดงภาพวัตถุหมุน คลิกที่นี่ https://smartmuseum-v2.finearts.go.th/3d_object/?obj=40611
ที่มา: https://smartmuseum.finearts.go.th
ชื่อเรื่อง : รายละเอียดการรับเสด็จฯ สมเด็จพระเจ้ากรุงนอรเว ในการเสด็จพระราชดำเนินเยือนประเทศไทย วันที่ ๑๕-๒๓ มกราคม ๒๕๐๘ผู้แต่ง : ไม่ปรากฏปีที่พิมพ์ : ๒๕๐๘สถานที่พิมพ์ : พระนคร สำนักพิมพ์ : โรงพิมพ์สำนักทำเนียบนายกรัฐมนตรีจำนวนหน้า : ๑๒๒ หน้าเนื้อหา : หนังสือรายละเอียดการรับเสด็จฯ สมเด็จพระเจ้ากรุงนอรเว ในการเสด็จพระราชดำเนินเยือนประเทศไทย วันที่ ๑๕-๒๓ มกราคม ๒๕๐๘ ประกอบด้วยเนื้อหาภาษาไทยและภาคผนวกภาษาอังกฤษ อันมีรายละเอียดที่สำคัญดังนี้ รายชื่อบุคคลในคณะตามเสด็จฯ ของสมเด็จพระเจ้ากรุงนอรเว / ที่ประทับ / รายละเอียดการรับเสด็จ ฯ สมเด็จพระเจ้ากรุงนอรเว ณ สถานที่ต่างๆ ในประเทศไทย / รายละเอียดการเสด็จ ฯ เฝ้า สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ ๗ ณ วังศุโขทัย – การเสด็จ ฯ เฝ้าสมเด็จพระราชชนนีศรีสังวาลย์ ณ วังสระปทุม / รายละเอียดการเสด็จ ฯ สถานที่อื่นๆ ณ กรุงเทพมหานคร และจังหวัดเชียงใหม่ จนกระทั่งสมเด็จพระเจ้ากรุงนอรเว เสด็จฯ กลับจากเชียงใหม่ เลขทะเบียนหนังสือหายาก : ๘๓๘เลขทะเบียนหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ : E-book_๒๕๖๗_๐๐๓๘หมายเหตุ : โครงการจัดเก็บและอนุรักษ์หนังสือ วารสาร หนังสือพิมพ์ สื่อโสตทัศนวัสดุ และเอกสารโบราณ หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก เชียงใหม่ ประจำปีงบประมาณ ๒๕๖๗
ชื่อเรื่อง : กองทัพกู้ชาติของพระเจ้าตากสินและเมืองจันทบุรี
คำค้น : สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช, กรุงธนบุรี, ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นจังหวัดจันทบุรี
รายละเอียด : -
ผู้แต่ง : ธวัช ปุณโณทก
แหล่งที่มา : หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก จันทบุรี
หน่วยงานที่รับผิดชอบ : หลักพิมพ์
วันที่ : 2547
วันที่เผยแพร่ : 12 ตุลาคม 2567
ผู้ร่วมสร้างสรรค์ผลงาน : -
ลิขสิทธิ์ : -
รูปแบบ : PDF.
ภาษา : ภาษาไทย
ประเภททรัพยากร : หนังสือท้องถิ่น (ห้องจันทบุรี)
ตัวบ่งชี้ : 974-92305-2-3
รายละเอียดเนื้อหา : หนังสือกล่าวถึงประวัติศาสตร์ในช่วงที่สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชรวบรวมไพร่พลที่หัวเมืองภาคตะวันออกและจัดตั้งเป็นกองทัพเพื่อไปกู้ชาติยังค่ายโพธิ์สามต้นและปราบก๊กเจ้าพิมาย
เลขทะเบียน : น 48 บ. 59262 จบ. (ร)
เลขหมู่ : 959.303 ธ392ก
ปรมตฺถโชติกา นาม ชุทฺทกนิกายฏฺฐกถา สุตฺตนิปาด วณฺณานา (ทุติโย ภาโค). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์พาณิชศุภพล, 2468.
