ค้นหา
รายการที่พบทั้งหมด 50,226 รายการ
วัดจักรวาฬภูมิพินิจ (วัดจักรวาลภูมิพินิจ) ตั้งอยู่ที่ บ้านหนองหมื่นถ่าน หมู่ที่ ๕ ตำบลหนองหมื่นถ่าน อำเภออาจสามารถ จังหวัดร้อยเอ็ด ตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. ๒๔๓๐ โดยนายสิงห์ สิงห์เสนา (ปู่เมืองปาก) มีถิ่นเดิมอยู่บ้านหนองแล้ง แขวงสุวรรณภูมิ ได้พาครอบครัวและญาติมาตั้งบ้านใหม่ คือ บ้านหนองหมื่นถ่าน ต่อมาได้ชักชวนชาวบ้านสร้างวัดจักรวาฬขึ้น และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ ๑๙ พฤษภาคม ๒๔๕๑ มีโบราณสถานที่สำคัญ คือ สิม (อุโบสถ) หลังเก่า สิม (อุโบสถ) หลังเก่า ลักษณะเป็นสิมทึบ ก่ออิฐถือปูน ตั้งบนฐานเอวขัน หันหน้าไปทางทิศตะวันออก ขนาด ๓ ห้อง รวมห้องมุขด้านหน้า มีประตูทางเข้าด้านทิศตะวันออกเชื่อมต่อกับบันได โครงสร้างอาคาร ใช้เสาและผนังรับโครงสร้างหลังคาทรงจั่ว มุงกระเบื้องไม้ (แป้นเกล็ด) หน้าบันตีไม้เป็นลายตะวัน ประดับกระจกเงา มุมทั้งสามของหน้าบันประดับดอกลอยขนาดใหญ่ แผงรวงผึ้งไม่มีเสาด้านในคู่หน้า ทำให้รวงผึ้งหย่อนเกือบถึงระดับเดียวกับระเบียงห้องมุข ประดับไม้แกะสลักลายกนกเครือ และลายดอกลอยด้านล่างบริเวณโค้งรวงผึ้ง คันทวยเป็นไม้แกะสลัก ผนังภายนอกด้านหน้ามีฮูปแต้ม (ภาพจิตรกรรม) เป็นภาพ พุทธประวัติตอนพระพุทธเจ้าออกผนวช ภาพมารผจญ และภาพขุมนรก ด้านในอุโบสถเป็นภาพวรรณคดี เรื่องสังข์สินไซ (สังข์ศิลป์ชัย) สิม (อุโบสถ) หลังเก่า วัดจักรวาลภูมิพินิจ ได้รับการประกาศขึ้นทะเบียนโบราณสถานใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๑๘ ตอนพิเศษ ๑๒๔ ง หน้า ๘ วันที่ ๑๗ ธันวาคม ๒๕๔๔ และระวางแนวเขตพื้นที่ประมาณ ๑ ไร่ ๒ งาน ๓๔ ตารางวา-------------------------------------------------------------เรียบเรียงข้อมูลโดย นางสาวศุภภัสสร หิรัญเตียรณกุล นักโบราณคดีชำนาญการ สำนักศิลปากรที่ ๙ อุบลราชธานี -------------------------------------------------------------อ้างอิงจาก กรมศิลปากร. (๒๕๕๖). ทำเนียบโบราณสถานขึ้นทะเบียนสำนักศิลปากรที่ ๑๐ ร้อยเอ็ด (พ.ศ. ๒๔๗๘ – ๒๕๔๕). ขอนแก่น : บริษัทเพ็ญพรินติ้งจำกัด. ปิยนันท์ ชอบศิลประกอบ. (๒๕๕๒).รายงานการสำรวจข้อมูลโบราณสถานวัดจักรวาลภูมิพินิจ หมู่ ๕ และหมู่ ๑๓ บ้านหนองหมื่นถ่าน ตำบลหนองหมื่นถ่าน อำเภออาจสามารถ จังหวัดร้อยเอ็ด. กลุ่มโบราณคดี สำนักศิลปากรที่ ๑๐ ร้อยเอ็ด. (เอกสารพิมพ์คอมพิวเตอร์) สำนักศิลปากรที่ ๙ อุบลราชธานี. (๒๕๖๓). โบราณสถานที่ขึ้นทะเบียนแล้วในพื้นที่สำนักศิลปากรที่ ๙ อุบลราชธานี (เล่ม ๒ : จังหวัดกาฬสินธุ์ จังหวัดนครพนม จังหวัดร้อยเอ็ด). อุบลราชธานี : ห้างหุ้นส่วนจำกัด อุบลกิจออฟเซทการพิมพ์.
#เครื่องมือเครื่องใช้ในภาคเหนือ จ้อง ภาษาล้านนาใช้เรียก ร่ม เป็นเครื่องมือเครื่องใช้สำหรับกันแดดกันฝน จ้องในภาคเหนือมักทำจากกระดาษสาแล้วทาด้วยน้ำมันมะพอก ซึ่งมีคุณสมบัติเพื่อกันไม่ให้น้ำเกาะค้างบนกระดาษสา ส่วนตัวคันร่มทำจากไม้ไผ่รวก แหล่งที่ทำร่มหรือจ้องที่มีชื่อเสียงคือ ร่มบ่อสร้าง เนื่องจากในอดีตร่มบ่อสร้างนั้นมีการนำร่มจากบ้านสันต้นแหนมาลงสีสันให้สวยงาม ผู้คนจึงสะดุดตาและจดจำว่าร่มหรือจ้องต้องจากบ่อสร้าง อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ภาพ : หอจดหมายเหตุแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เชียงใหม่. ภาพชุด การประกวดภาพเก่าเกี่ยวกับจังหวัดลำพูน (เจ้าของภาพ น.ส. บัวเขียว เพชรรัตน์)อ้างอิง :๑. มณี พยอมยงค์. ๒๕๔๖. สารพจนานุกรมล้านนา. เชียงใหม่: ดาวคอมพิวกราฟิก.๒. ธันวดี สุขประเสริฐ.๒๕๖๔.ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) (Online). https://www.sac.or.th/.../trad.../th/equipment-detail.php.... สืบค้นเมื่อวันที่ ๘ กันยายน ๒๕๖๔.
ฮ้านน้ำ ฮ้านน้ำ ตามความหมายในสารพจนานุกรมคือ ร้านน้ำ ที่ไว้หม้อน้ำ มักตั้งอยู่หน้าบ้าน มี “ส้อหล้อ” ที่มีลักษณะเป็นชั้นวาง หลังคาทรงจั่วด้านบน สำหรับวางหม้อน้ำหรือ “น้ำต้น” ซึ่งน้ำต้นนั้นถือเป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมอย่างหนึ่งของชาวไทยล้านนา ใช้เรียกภาชนะดินเผาที่ปั้นรูปทรงคล้ายหม้อหรือคนโทวางตั้งไว้ แล้วใส่น้ำสะอาด พร้อมกระบวยหรือแก้วสำหรับตักน้ำดื่ม ภายในหม้อน้ำจะมีความเย็นสดชื่นกว่าปกติเนื่องจากภาชนะเป็นดินเผา การตั้งฮ้านน้ำมีความเชื่อกันว่า ทานจากการตั้งน้ำดื่มแก่ผู้ที่สัญจรไปมาหรือแขกมาเยือนบ้านเป็นกุศลมหาศาล ตรงกันข้ามกับการหวงน้ำ เมื่อตายไปจะตกนรกหมกไหม้ อดอยากหิวโหยไม่มีน้ำดื่ม คนเฒ่าคนแก่จึงเชื่อถือเรื่องนี้มากว่าควรตั้งฮ้านน้ำและเปลี่ยนหรือทำความสะอาดหม้อน้ำทุกวัน หากใครมาแวะเยี่ยมเยือนต้องต้อนรับขับสู้ มีน้ำมีท่าให้แขกเหรื่อ จึงจะเป็นเจ้าบ้านที่ดี นอกจากภาคเหนือของไทยมีฮ้านน้ำแล้ว แหล่งอื่น ๆ ก็มีวัฒนธรรมดังกล่าว เช่น ภาคอีสานและชาวลาว เรียกร้านน้ำริมทางเช่นนี้ว่า “แอ่งดิน” และภาคใต้ เรียกว่า “เพล้ง” ในเขมรเรียกว่า “ตน็อล” โดยในเขมรพบว่าธรรมเนียมตั้งฮ้านน้ำเริ่มมีมาไม่นาน เนื่องจากผู้มาเยือนมักปฏิเสธเพราะระมัดระวังเรื่องไสยศาสตร์ ส่วนที่พม่า เรียกว่า “เยโออะหลู่” หรือ “หม้อน้ำทาน”ภาพ: ร้าน white connection กาดฝรั่งอ้างอิง ๑. มณี พยอมยงค์. สารพจนานุกรมล้านนา. เชียงใหม่: ดาวคอมพิวกราฟิก.๒. องค์ บรรจุน. ๒๕๕๙. "ธรรมเนียมร้านน้ำ" ของชาวเมียนมา." ศิลปวัฒนธรรม (Online)
ติโลกนยวินิจฺฉย (ไตรโลกนยฺยวินิจฺฉย)
ชบ.บ.95ก/1-12
เอกสารโบราณ (คัมภีร์ใบลาน)
เลขทะเบียน : นพ.บ.298/1กห้องจัดเก็บ : ศรีโคตรบูรณ์ประเภทสื่อ : เอกสารโบราณหมวดหมู่ : พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ : 32 หน้า ; 4.5 x 59 ซ.ม. : ทองทึบ-ลานดิบ ; ไม่มีไม้ประกับชื่อชุด : มัดที่ 123 (275-286) ผูก 1ก (2565)หัวเรื่อง : จิรธารกถา เทศนาแทนน้ำนมแม่--เอกสารโบราณ คัมภีร์ใบลาน พุทธศาสนาอักษร : ธรรมอีสานภาษา : ธรรมอีสานบทคัดย่อ : มีเนื้อหาเกี่ยวกับพุทธศาสนา สามารถสืบค้นได้ที่ห้องศรีโคตรบูรณ์ หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ นครพนม
บทความวิชาการจดหมายเหตุเรื่อง ภาพเก่าเล่าอดีต : การแต่งกายในพระราชพิธีโสกันต์ผู้แต่ง : นัยนา แย้มสาขา อดีตกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิด้านจดหมายเหตุ กองทุนส่งเสริมงานจดหมายเหตุตีพิมพ์ลงนิตยสารศิลปากร ปีที่ ๔๙ ฉบับที่ ๕ (เดือนกันยายน-ตุลาคม ๒๕๔๙)หน้า ๗๗-๘๙
ชื่อผู้แต่ง : คะณาปานะสรณ์
ชื่อเรื่อง : คะณาปาณะสรณ์ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาทรทิพยนิภา
ครั้งที่พิมพ์ : พิมพ์ครั้งที่ ๑
สถานที่พิมพ์ : พระนคร
สำนักพิมพ์ : โรงพิมพ์มหามกุฎราชวิทยาลัย๒๔๙๔
ปีที่พิมพ์ : ๒๔๙๔
จำนวนหน้า : ๒๔๐ หน้า
หมายเหตุ : ประทานในงานพระราชทานเพลิงศพพระยาประเสริฐศุภกิจ (เพิ่ม ไกรฤกษ์)
ในงานพระราชทานเพลิงศพพระยาประเสริฐศุภกิจ (เพิ่ม ไกรฤกษ์) พระเจ้าบรมวงศ์เธอพระองค์เจ้าอาทรทิพยนิภา โปรดให้พิมพ์หนังสือนี้ประทานแจกในงานพระราชทานเพลิงศพ เป็นพระกุศส่วนธรรมทาน ทรงอุทิศพระยาประเสริฐศุภกิจเพื่อทรงแสดงคารวะการ
-- องค์ความรู้จากเอกสารจดหมายเหตุ : ทำไมต้องขอเลิก ? -- ปี 2503 สหกรณ์จังหวัดสุโขทัยได้รับสำเนารายงานการประชุมใหญ่ของสหกรณ์กลางผู้เลี้ยงและค้าหมู สระบุรี จำกัดสินใช้ เพื่อรับทราบการ " ขอเลิกสหกรณ์ " การเลี้ยงและค้าหมูเป็นกิจการใหญ่ เงินลงทุนสูง และได้ผลกำไรไม่น้อย หากสหกรณ์กลางดังกล่าวจำเป็นต้องขอเลิกกิจการ เพราะเหตุผลตามรายงานการประชุมว่า " ... ไม่สามารถทำได้เพราะไม่มีเงินทุน หมูที่จะนำไปขายให้สหพันธุ์ก็ไม่มี สมาชิกต่างก็ไม่สนใจกับกิจการของสหกรณ์ การจัดตั้งสหกรณ์ก็มิใช่ความประสงค์ของสมาชิก ๆ ต่างก็เบื่อหน่ายในวิธีการสหกรณ์กันทั้งสิ้น การจะเลิกสหกรณ์เสีย แล้วนำเงินค่าหุ้นที่สมาชิกชำระแล้วมาคืนให้เป็นทุนจะเป็นประโยชน์กว่า ... " ดังนั้น ประธานกรรมการสหกรณ์จึงใช้กฎข้อบังคับว่าด้วยสมาชิกเกินกว่าครึ่งของจำนวนสมาชิกทั้งหมดร้องขอให้เลิก และนายทะเบียนเห็นชอบยกเลิกสหกรณ์กลางผู้เลี้ยงและค้าหมู สระบุรี จำกัดสินใช้ สหกรณ์จังหวัดสระบุรีขณะนั้น ทราบมติข้างต้น แล้วดำเนินการชำระบัญชีพร้อมกับรายงานนายทะเบียนสหกรณ์พิจารณาต่อไปผู้เขียน : นายธานินทร์ ทิพยางค์ ( นักจดหมายเหตุ )เอกสารอ้างอิง : หอจดหมายเหตุแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติฯ พะเยา เอกสารสำนักงานสหกรณ์จังหวัดสุโขทัย สท 1.14.1 / 27 เรื่อง ชำระบัญชีสหกรณ์ผู้เลี้ยงและค้าหมู สระบุรี จำกัด [ 26 พ.ค. - 18 พ.ย. 2503 ] #จดหมายเหตุ #องค์ความรู้จากจากจดหมายเหตุ #หอจดหมายเหตุแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติฯพะเยา #เอกสารจดหมายเหตุ
ชื่อเรื่อง มหานิปาต (เวสสฺสนฺตรชาตก) ชาตกปาลิ ขุทฺทกนิกาย (คาถาพัน) (สพ.บ.419/1ข)
สพ.บ. 419/1ข
ประเภทวัสดุมีเดีย คัมภีร์ใบลาน
หมวดหมู่ พุทธศาสนา
ลักษณะวัสดุ 54 หน้า กว้าง 4.5 ซม. ยาว 55.3 ซม.
หัวเรื่อง พุทธศาสนา
เทศน์มหาชาติ
ชาดก
บทคัดย่อ/บันทึก
เป็นคัมภีร์ใบลาน อักษรขอมธรรมอีสาน ภาษาบาลี-ไทยอีสาน เส้นจาร ฉบับลานดิบ ได้รับบริจาคมาจากวัดลานคา ต.โคกคราม อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี
เสียงหวูดรถไฟจากสถานีกรุงเทพสู่สถานีรถไฟเชียงใหม่ ทางรถไฟสายเหนือ เริ่มมีการก่อสร้างหลังจากเส้นทางรถไฟสายนครราชสีมาแล้วเสร็จ โดยดำเนินการก่อสร้างเป็นช่วง ๆ จากจังหวัดพระนครศรีอยุธยา สู่ลพบุรี ปากน้ำโพ พิษณุโลก ลำปาง จนถึงเชียงใหม่ ซึ่งใช้ระยะเวลาหลายสิบปี เนื่องด้วยสภาพภูมิประเทศที่เต็มไปด้วยภูเขา จนต้องมีการขุดอุโมงค์ถึง ๔ จุด ดังความที่ปรากฏในเอกสารจดหมายแหตุ ที่กล่าวถึงการเริ่มต้นก่อสร้างทางรถไฟสายเหนือไว้ว่า “มีพระบรมราชโองการดำรัสเหนือเกล้าฯ แด่พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหลวงเทวะวงศ์วโรประการ เสนาบดีว่าการต่างประเทศว่า ด้วยเป็นการสมควรที่จะให้รู้แน่ว่า การทำทางรถไฟขึ้นไปจากกรุงเทพฯ จนถึงเมืองนครเชียงใหม่ และมีติ่งทางแยกอื่น ๆ อีกด้วยนั้น จะทำเป็นประโยชน์ใช้ได้ฤาไม่ และราคาที่จะทำทางงรถไฟนั้น จะได้ประมาณดูให้รู้ด้วย และเพื่อประโยชน์วันนี้ จึงจะให้ทำการเซอรเว (ตรวจดูแผนที่ทาง) ที่สมควรแก่การนั้น” ครั้นแล้วเสร็จรวมระยะทางจากสถานีกรุงเทพสู่สถานีรถไฟเชียงใหม่ ด้วยความยาวทั้งสิ้น ๗๕๒.๐๐๗ กิโลเมตร และมีทางแยกที่สถานีชุมทางบ้านดารา จังหวัดพิษณุโลกไปยังสถานีสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย ความยาว ๒๙.๐๐๗ กิโลเมตร และเมื่อวันที่ ๑ มกราคม พุทธศักราช ๒๔๖๔ รถไฟขบวนปฐมฤกษ์ถึงสถานีรถไฟเชียงใหม่อันเป็นช่วงปลายสมัยรัชกาลที่ ๕ ตรงกับสมัยเจ้าหลวงเชียงใหม่ที่ ๙ พลตรีเจ้าแก้วนวรัฐ โดยเปิดเดินรถสัปดาห์ละ ๒ ขบวน สถานีรถไฟเชียงใหม่ ได้กลายเป็นประตูบานใหญ่ที่เปิดต้อนรับผู้คนมากมายเข้ามาสัมผัสกับวัฒนธรรม วิถีชีวิต ธรรมชาติอันงดงาม พลิกหน้าประวัติศาสตร์ทุกมิติ ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม การเมือง การศึกษา ของนครเชียงใหม่ ความเจริญก้าวหน้าเกิดขึ้นทุกด้าน ทั้งการก่อสร้างโรงแรมรถไฟที่สามารถใช้เป็นรับรองแขกบ้านแขกเมือง เช่น การประชุมแพทย์เมืองร้อน ในปีพุทธศักราช ๒๔๗๒ เกิดการก่อสร้างคลังสินค้าในตำบลสันป่าข่อยและหนองประทีป ส่งผลต่อการลดบทบาทของการขนส่งทางเรือในระยะต่อมา ตลอดระยะเวลากว่า ๑๐๐ ปี จวบจนปัจจุบัน สถานีรถไฟเชียงใหม่ยังคงความสำคัญ ในฐานะสถานีรถไฟปลายทางสายเหนือที่นำผู้คนหลากหลายเชื้อชาติ แบกสัมภาระเต็มหลัง กล่าวคำทักทายด้วยภาษาที่ไม่คุ้นหู เข้ามาสัมผัสถึงประเพณี วัฒนธรรม ที่ยังคงอัตลักษณ์ดั้งเดิมไว้ไม่เสื่อมคลายผู้เรียบเรียง : นายวีระยุทธ ไตรสูงเนิน นักจดหมายเหตุชำนาญการ ภาพ : หอจดหมายเหตุแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ เชียงใหม่. ภาพส่วนบุคคล ชุด นายบุญเสริม สาตราภัย.#สถานีรถไฟเชียงใหม่#เอกสารจดหมายเหตุ#การรถไฟแห่งประเทศไทย#หอจดหมายเหตุแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถเชียงใหม่#สำนักศิลปากรที่๗ข้อมูลอ้างอิง๑. สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ. ร๕ ยธ ๕.๙ เอกสารกรมราชเลขาธิการ กรมรถไฟ (รถไฟสายเหนือ) (ร.ศ. ๑๐๖ – ร.ศ. ๑๒๗) ๒. การรถไฟแห่งประเทศไทย. ม.ป.ป. ประวัติการรถไฟแห่งประเทศไทย (Online). www.railway.co.th/AboutUs, ๑ มีนาคม ๒๕๖๕.๓. ลำจุล ฮวบเจริญ. ๒๕๕๑. เมื่อเงาจักรวรรดินิยมปกคลุมสยามและล้านนาในความทรงจำ (รัตนโกสินทร์ศก ๑๑๒). กรุงเทพฯ : เดอะโนว์เลจเซ็นเตอร์๔. อนุบาลรำลึก พิมพ์เป็นบรรณาการในงานพระราชทานเพลิงศพ อำมาตย์เอก พระยาอนุบาลพายัพกิจ (ปุ่น อาสนจินดา). ๒๕๑๒. ม.ป.ท.๕. ศาสตราจารย์ อัน นิมมานเหมินท์. ๒๕๒๒. การพัฒนาเวียงพิงค์ โดยร่างโครงผังเมือง พ.ศ. ๒๕๒๒. ล้านนาปริทัศน์. (น. ๖๖). ม.ป.ท.
