ค้นหา

รายการที่พบทั้งหมด 53,478 รายการ


          หากเอ่ยชื่อ "ปราสาทนางบัวตูม" หลายคนคงไม่คุ้นชื่อ เเต่สำหรับชาวอำเภอท่าตูม เเละผู้สนใจศึกษาปราสาทในวัฒนธรรมเขมรโบราณเเล้ว ปราสาทนางบัวตูมเป็นอีกแห่งหนึ่งที่ปรากฏร่องรอยภาพสลักบนทับหลังที่น่าสนใจเเละควรได้รับการศึกษา          แผนผังของโบราณสถานปราสาทนางบัวตูม เป็นปราสาทสามหลังตั้งอยู่บนฐานเดียวกัน วางตัวตามแนวทิศเหนือ – ทิศใต้ หันด้านหน้าไปทางตะวันออก ก่อสร้างด้วยศิลาแลงและหินทราย สภาพโดยรวมของปราสาททั้งสามหลังนั้น มีประตูทางเข้าหลักด้านทิศตะวันออกเพียงด้านเดียว ส่วนอีกสามด้านก่อปิดทึบเป็นรูปประตูหลอก ประตูทางเข้าของปราสาททั้งสามหลัง ยังคงเหลือกรอบประตูที่ทำจากหินทรายครบทั้งสามหลัง แต่ส่วนอื่นๆ อาทิ ทับหลัง เสาประดับกรอบประตู หน้าบัน ได้พังทลายลงมาหมดแล้ว บนฐานของปราสาทสามหลังทางด้านทิศตะวันออก พบหลักฐานหินทรายที่เป็นส่วนประกอบ สถาปัตยกรรมที่สำคัญวางอยู่ ได้แก่ ชิ้นส่วนเสาประดับกรอบประตู จำนวน 8 ชิ้น ชิ้นส่วนแท่นรองประติมากรรมรูปเคารพ 1 ชิ้น และชิ้นส่วนทับหลัง 4 ชิ้น ทับหลังที่พบทั้ง 4 ชิ้น ที่ปราสาทนางบัวตูม สามารถศึกษากำหนดอายุได้ชัดเจน โดยพิจารณาจากลวดลายที่สลัก ดังนี้           ทับหลังชิ้นที่1 สลักลวดลายเป็นรูปพระกฤษณะประลองกำลังหรือพระกฤษณะปราบช้างกุวัลยปิยะและสิงห์ ที่บริเวณกลางแผ่นทับหลัง สลักภาพเป็นพระกฤษณะยืนในท่ากำลังต่อสู้ พระหัตถ์ขวา จับช้าง พระหัตถ์ซ้ายจับสิงห์ เหนือหน้ากาลซึ่งคายท่อนพวงมาลัยออกจากด้านล่างของทับหลัง มือสองข้างของหน้ากาลจับปลายท่อนพวงมาลัยไว้ ท่อนพวงมาลัยวกขึ้นด้านบนและโค้งลงที่ปลายทับหลังทั้งสองข้าง เหนือท่อนพวงมาลัยมีลายใบไม้รูปสามเหลี่ยมตั้งขึ้นด้านบน ส่วนด้านล่างเป็นลายใบไม้ม้วนห้อยตกลงมา เป็นรูปแบบของศิลปะเขมรแบบบาปวน (พ.ศ.1560 – พ.ศ.1630)          ทับหลังชิ้นที่ 2 ทับหลังชิ้นนี้ภาพสลักค่อนข้างชำรุดและลบเลือนไปมาก จนไม่สามารถศึกษาได้ชัดเจนว่าเป็นภาพสลักของเทพองค์ใดหรือเรื่องราวอะไร บริเวณกลางแผ่นทับหลังสลักลวดลายเป็นรูปบุคคลประทับนั่งในท่ามหาราชลีลาภายในซุ้มเรือนแก้วเหนือสัตว์พาหนะคล้ายโค และมีบุคคลนั่งประกบอยู่ด้านข้างทั้งสองข้าง ด้านล่างต่อจากสัตว์พาหนะเป็นหน้ากาลซึ่งคายท่อนพวงมาลัยออกจากด้านล่างของ ทับหลัง มือสองข้างของหน้ากาลจับปลายท่อนพวงมาลัยไว้ และมีสัตว์คล้ายสิงห์ยืนอยู่ใกล้กับมือของหน้ากาลทั้งสองข้าง สัตว์คล้ายสิงห์อยู่ในท่ายืนหันหน้าออกด้านข้าง ตัวหนึ่งหันออกไปทางด้านซ้าย ตัวหนึ่งหันออกไปทางด้านขวา ทั้งสองตัวยกขาหน้าชูประคองท่อนพวงมาลัยเอาไว้ ท่อนพวงมาลัยวกขึ้นด้านบนและโค้งลง ที่ปลายทับหลังทั้งสองข้าง เหนือท่อนพวงมาลัยมีลายใบไม้รูปสามเหลี่ยมตั้งขึ้นด้านบน ส่วนด้านล่างเป็นลายใบไม้ม้วนห้อยตกลงมา เป็นรูปแบบของศิลปะเขมรแบบบาปวน (พ.ศ.1560 – พ.ศ.1630)           ทับหลังชิ้นที่3 ทับหลังชิ้นนี้ ยังไม่สามารถศึกษาได้ชัดเจนว่าเป็นภาพสลักของเทพองค์ใดหรือเรื่องราวอะไร บริเวณกลางแผ่นทับหลังสลักลวดลายเป็นรูปบุคคลสองคนยืนคู่กันภายในซุ้มเรือนแก้วเหนือสัตว์พาหนะคล้ายโค บุคคลสองคนยืนคู่กัน อยู่ในท่ายืนเอาข้างลำตัวชิดกัน มือประคองกอดเอวกันไว้ ทั้งสองคนยกแขนชูมือที่เหลืออีกข้างหนึ่งขึ้น คนที่อยู่ด้านขวามือยกแขนขวา คนที่อยู่ด้านซ้ายมือยกแขนซ้าย ด้านข้างของสัตว์พาหนะมีสัตว์คล้ายสิงห์ยืนอยู่ สัตว์คล้ายสิงห์อยู่ในท่ายืนหันหน้าออกด้านข้าง ตัวหนึ่ง หันออกไปทางด้านซ้าย ตัวหนึ่งหันออกไปทางด้านขวา ทั้งสองตัวยกขาหน้าชูประคองท่อนพวงมาลัยเอาไว้ ท่อนพวงมาลัยวกขึ้นด้านบนและโค้งลงที่ปลายทับหลังทั้งสองข้าง เหนือท่อนพวงมาลัยมีลายใบไม้ รูปสามเหลี่ยมตั้งขึ้นด้านบน ส่วนด้านล่างเป็นลายใบไม้ม้วนห้อยตกลงมา เป็นรูปแบบของศิลปะเขมรแบบ บาปวน (พ.ศ.1560 – พ.ศ.1630) ภาพสลักของทับหลังชิ้นนี้ สันนิษฐานเบื้องต้นได้ว่า อาจเป็นพระกฤษณะยืนคู่กับพระพลราม หรืออาจเป็นพระกฤษณะต่อสู้กับกับนักมวยปล้ำชื่อจาณูระ ในเรื่องมหาภารตะ           ทับหลังชิ้นที่4 ทับหลังชิ้นนี้แตกหักออกเป็น 2 ท่อน ภาพสลักค่อนข้างชำรุดและลบเลือนไปมาก จนไม่สามารถศึกษาได้ชัดเจนว่าเป็นภาพสลักของเทพองค์ใดหรือเรื่องราวอะไร ภาพสลักที่พบบริเวณกลางแผ่นทับหลังสลักลวดลายเป็นรูปบุคคลอย่างน้อย 3 คน นั่งอยู่แท่นเหนือหน้ากาล ซึ่งคายท่อนพวงมาลัยออกจากด้านล่างของทับหลัง มือสองข้างของหน้ากาลจับปลายท่อนพวงมาลัยไว้ ท่อนพวงมาลัยวกขึ้นด้านบนและโค้งลงที่ปลายทับหลังทั้งสองข้าง เหนือท่อนพวงมาลัยมีลายใบไม้รูปสามเหลี่ยมตั้งขึ้นด้านบน ส่วนด้านล่างเป็นลายใบไม้ม้วนห้อยตกลงมา เป็นรูปแบบของศิลปะเขมรแบบบาปวน (พ.ศ.1560– พ.ศ.1630)           จากรูปแบบแผนผังของปราสาทนางบัวตูม ประกอบกับรูปแบบทางศิลปกรรมของทับหลังที่พบ สามารถกำหนดอายุเบื้องต้นปราสาทนางบัวตูมได้ว่า มีการสร้างและใช้ประโยชน์ใน ช่วงพุทธศตวรรษที่16ถึง17 ตามรูปแบบของศิลปะเขมรแบบบาปวน ในวัฒนธรรมเขมร ส่วนคติความเชื่อด้านศาสนาที่สัมพันธ์กับปราสาทนั้นยังไม่สามารถระบุได้ชัดเจน เนื่องจากยังค้นพบหลักฐานไม่ครบถ้วนที่จะศึกษาได้ ถึงแม้ว่าจากสภาพปัจจุบัน ปราสาทนางบัวตูมจะมีปราสาทสามหลังตั้งอยู่ แต่โดยปกติแล้วปราสาทหินในวัฒนธรรมเขมรจะมีองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมอื่นๆ อีก เช่น โคปุระหรือซุ้มประตูทางเข้า วิหารหรือบรรณาลัย แนวกำแพงล้อมรอบปราสาท และอาจจะมีสิ่งก่อสร้างอื่นๆ เพิ่มเติมขึ้นอีก          สำนักศิลปากรที่ 10 นครราชสีมา จึงมีความจำเป็นต้องจัดทำแผนงานโครงการอนุรักษ์และพัฒนาโบราณสถานปราสาทนางบัวตูม ต่อไปในอนาคต การดำเนินงานขุดค้น – ขุดแต่งโบราณสถาน เพื่อเป็นการศึกษาข้อมูลของโบราณสถาน ประวัติศาสตร์ความเป็นมาและรูปแบบทางสถาปัตยกรรมของโบราณสถานให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้องและชัดเจน และนำไปสู่การบูรณะและปรับปรุงสภาพภูมิทัศน์ของโบราณสถาน จะทำให้ปราสาทนางบัวตูม มีคุณค่า เป็นระเบียบเรียบร้อยและสวยงาม อีกทั้งเป็นการส่งเสริมให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมและแหล่งศึกษาหาความรู้ที่สำคัญอีกแห่งหนึ่งของจังหวัดสุรินทร์-----------------------------------------------------------ข้อมูลโดย นายนภสินธุ์ บุญล้อม นักโบราณคดีชำนาญการ สำนักศิลปากรที่ ๑๐ นครราชสีมา-----------------------------------------------------------ที่มาของข้อมูล : สำนักศิลปากรที่ ๑๐ นครราชสีมา กรมศิลปากร https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=251314596362928&id=106684024159320¬if_id=1611711849488567¬if_t=page_post_reaction&ref=notif


ส่งเสริมการอ่านผ่านออนไลน์เรื่อง ปราสาทหนองหงส์       นับเป็นข่าวดีที่เราจะได้คืนโบราณวัตถุ คือทับหลังปราสาทหนองหงส์ จ.บุรีรัมย์ และทับหลังปราสาทเขาโล้น จ.สระแก้ว กลับสู่ประเทศไทย โดยสำนักสืบสวนเพื่อความมั่นคงแห่งมาตุภูมิสหรัฐอเมริกา ร่วมกับสถานกงสุลใหญ่ไทย ได้จัดพิธีส่งมอบทับหลังปราสาทหนองหงส์ จ.บุรีรัมย์ และทับหลังปราสาทเขาโล้น จ.สระแก้วคืนให้แก่รัฐบาลไทย ที่นครลอสแอนเจลิส มลรัฐแคลิฟอร์เนีย เมื่อวันที่ 25 พ.ค.64 ตามเวลาท้องถิ่นของสหรัฐ และจะถึงประเทศไทยในวันที่ 28 พ.ค.64วันนี้จึงขอนำเสนอเรื่องปราสาทหนองหงส์ เพื่อที่จะได้เป็นที่รู้จักกันมากยิ่งขึ้น ดังนี้ ที่ตั้ง      :  หมู่ 8 บ้านโนนดินแดง ตำบลโนนดินแดน อำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์ ประวัติ   : ชื่อของปราสาทได้มาจากชื่อของสระน้ำขนาดใหญ่ ซึ่งอยู่ห่างไปทางทิศเหนือประมาณ 100 เมตร                 ชาวบ้านเรียกว่า สระหนองหงส์ หรือ นางหงส์ องค์ประกอบของโบราณสถาน   :  1. ปรางค์ประธาน เป็นปรางค์ก่อด้วยอิฐ จำนวน 3 องค์ ตั้งอยู่บนฐานศิลาแลงเดียวกัน ขนาด 6.70*18เมตร เฉพาะปรางค์องค์กลาง มีมุขยื่นออกไป มีชานชาลากากบาทรับกับซุ้มประตู (โคปุระ) ทางเข้าด้านตะวันออกซึ่งต่อเป็นกำแพงศิลาแลงรูปสี่เหลี่ยมล้อมรอบปรางค์เว้นแต่ด้านตะวันตกซึ่งมีซุ้มประตูก่อด้วยอิฐ แนวเดียวกับซุ้มประตูทางเข้าด้านตะวันออก ส่วนที่เป็นเสาประดับกรอบประตู ธรณีประตู ทับหลัง หน้าบัน ทำด้วยหินทราย แกะสลักเป็นลวดลายแสดงเรื่องราวตามคัมภีร์ของศาสนาฮินดู เช่น แต่เดิมบนซุ้มประตูทางเข้าด้านทิศตะวันออก มีทับหลังสลักเป็นภาพศิวะนาฏราช บนกรอบประตูด้านทิศตะวันออกของปรางค์องค์กลางมีทับหลังแกะสลักเป็นภาพพระอินทร์ทรงช้างเอราวัณอยู่เหนือเกียรติมุข ปรางค์องค์ทิศเหนือมีทับหลังสลักเป็นภาพพระนารายณ์ทรงครุฑ อยู่เหนือเกียรติมุข (ปัจจุบันทับหลังเหล่านี้ถูกโจรกรรมไป) ศิลาจารึกซึ่งแต่เดิมอยู่ที่ด้านหน้าปรางค์องค์กลางหายไปด้วย 2. อาคารศิลาแลง ซึ่งมีอิฐก่อบางส่วนจากรูปแบบอาคารเข้าใจว่าอาจมาสร้างซ่อมแซมหรือต่อเติมสมัยหลัง เนื่องจากเป็นแบบนิยมในสมัยการสร้างพุทธสถานของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ในพุทธศตวรรษที่ 18 ตั้งอยู่ระหว่างปรางค์องค์ทิศใต้กับซุ้มประตูด้านทิศตะวันออก 3. กำแพงสร้างด้วยศิลาแลง เป็นรูปสี่เหลี่ยมล้อมรอบปรางค์ไว้ มีซุ้มประตูทางเข้าด้านทิศตะวันออกและทิศตะวันตก ซึ่งสร้างด้วยอิฐ อายุสมัย   :  จากลักษณะทางสถาปัตยกรรมและศิลปกรรมสันนิษฐานว่าสร้างในสมัยพุทธศตวรรษที่ 15-16 และได้มีการต่อเติมในสมัยพุทธศตวรรษที่ 18 ประโยชน์ใช้สอย  :  เป็นเทวาลัยในศาสนาฮินดู การประกาศขึ้นทะเบียนโบราณสถาน :               ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเล่ม 52 ตอนที่ 95 วันที่ 8 มีนาคม 2478 การประกาศกำหนดขอบเขตโบราณสถาน  :              ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเล่ม 99 ตอนที่ 155 วันที่ 21 ตุลาคม 2525 เนื้อที่ประมาณ 7 ไร่-งาน 63 ตารางวา   ผู้เรียบเรียง : #นางสาวเมษา ครุปิติ บรรณารักษ์ชำนาญการ หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก จันทบุรี สำนักศิลปากรที่ 5 ปราจีนบุรี  อ้างอิง :  กรมศิลปากร.(2536.)   ทำเนียบโบราณสถานขอมในประเทศไทย เล่ม2. กรุงเทพฯ: กองโบราณคดี กรมศิลปากร.      



องค์ความรู้ : ศิลปวัฒนธรรมและโบราณสถานในจังหวัดชลบุรี เรื่อง วัดหนองปรือ วัดหนองปรือ ตั้งอยู่ตำบลหนองปรือ อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี หนังสือประวัติวัดทั่วราชอาณาจักร เล่มที่ 20 ของกรมการศาสนา ระบุว่า วัดหนองปรือสร้างขึ้นในปี พ.ศ.2404 จากชาวบ้านผู้มีจิตศรัทธาและนิมนต์พระธุดงค์ ชื่อ”หลวงพ่อช้าง” มาจำพรรษา วัดหนองปรือได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2520 หลักฐานสำคัญทางโบราณคดีได้แก่ พระวิหาร (หลังเก่า) ลักษณะเป็นวิหารไม้ ประดิษฐานพระพุทธรูปปูนปั้นลงรักปิดทองปางมารวิชัย และประติมากรรมรูปเหมือนของหลวงพ่อช้าง ที่มา : โบราณสถานสำคัญในเขตจังหวัดชลบุรี : เอกสารประกอบการอบรมทบทวนอาสาสมัครท้องถิ่นในการดูแลรักษามรดกทางศิลปวัฒนธรรม (อส.มศ) จังหวัดชลบุรี วันพุธที่ 23 มกราคม 2551 ณ วัดตาลล้อม ต.เหมือง อ.เมือง จ.ชลบุรี. (2551). ปราจีนบุรี : กลุ่มโบราณคดี สำนักศิลปากรที่ 5 ปราจีนบุรี ภาพประกอบ : วัดหนองปรือ หลวงพ่อช้าง.ค้นหาเมื่อ 11 กุมภาพันธ์ 2564, จาก http://nongpruecity.go.th/.../detail/id/6098/menu/395/page/ #หอสมุดแห่งชาติชลบุรี #สำนักศิลปากรที่5ปราจีนบุรี #กรมศิลปากร #กระทรวงวัฒนธรรม #วัดหนองปรือ #พระวิหาร(หลังเก่า) #พระวิหารไม้ #หลวงพ่อช้าง #ชลบุรี                


องค์ความรู้มรดกศิลปวัฒนธรรม ตอนที่ ๓ "ขอม คือเขมรหรือไม่ใช่เขมร" โดย รองศาสตราจารย์ ดร. ศานติ ภักดีคำ  มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ อาจารย์ประจำคณะมนุษยศาสตร์ และคณะกรรมการชำระประวัติศาสตร์ไทย




        สมัยรัตนโกสินทร์ พ.ศ. ๒๔๒๔       สูง ๑๒๓ เซนติเมตร      พัดแฉกทรงพุ่มข้าวบิณฑ์พื้นพัดเป็นตาดเหลือง สลับลูกคั่นตาดขาว ปักดิ้น เลื่อม และเงินแล่ง ใจกลางพัดปักรูป พระมหามงกุฎ พระบรมราชสัญลักษณ์ในรัชกาลที่ ๔ ยอดงาเป็นบัวกลุ่มห้าชั้น ด้ามไม้      ตามทะเบียนของพิพิธภัณฑ์ไม่ได้ระบุประวัติพัดแฉกเล่มนี้  ระบุแต่เพียงว่า “พัดพระราชาคณะราชสกุล พัดยศพระองค์เจ้าพระราชาคณะฝ่ายคามวาสี” โดยระบุชัดเจนว่าภิกษุผู้รับพระราชทานพัดนี้ต้องดำรงพระอิสริยยศที่ “พระองค์เจ้า” โดยใจกลางพัดปักพระบรมราชสัญลักษณ์ในรัชกาลที่ ๔ ที่เน้นลงไปอีกว่า ต้องเป็นพระราชโอรสในรัชกาลที่ ๔ อีกด้วย หากเป็นพัดยศอื่น ใจกลางจะปักลายช่อใบเทศ  ตามประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์ พระราชโอรสในรัชกาลที่ ๔ ที่ผนวชจนได้เป็นพระราชาคณะนั้น  มีพระองค์เดียว คือ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส สมเด็จพระสังฆราชพระองค์ที่ ๑๐       ใน พ.ศ. ๒๔๒๔ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ขณะดำงพระยศเป็นพระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้าพระมนุษยนาคมานพ ทรงผนวชได้ ๓ พรรษา แล้วทรงเข้าแปลพระปริยัติธรรมได้เปรียญธรรม ๕ ประโยค พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรง สถาปนาพระอิสสริยยศเป็นกรมหมื่นวชิรญาณวโรรส เมื่อวันที่ ๑๓ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๒๔  ในการพระราชพิธี รัชกาลที่ ๕ ทรงประเคนถวาย “...พัดแฉกพื้นตาดขาวสลับเหลือง มีตราพระมหามงกุฎเป็นใจกลาง หมายรัชกาล เทียบหีบหมากเสวยลงยาราชาวดีเครื่องยศเจ้านาย ยอดเป็นพระเกี้ยวยอด...”      ต่อมาเมื่อสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ สมเด็จพระสังฆราช องค์ที่ ๘ สิ้นพระชนม์ โปรดให้เลื่อนสมณศักดิ์พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นวชิรญาณวโรรส เป็นเจ้าคณะใหญ่คณะธรรมยุติกนิกาย เมื่อวันที่ ๒๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๓๖ ในคราวนั้นพระราชทานพัดยศแฉกตาด แทนพัดยศเดิมเมื่อครั้งทรงกรมเมื่อปี พ.ศ. ๒๔๒๔ โดยที่ตำหนักเดิม ของวัดบวรนิเวศวิหาร เก็บรักษาพัดยศเล่มหนึ่งมีประวัติระบุว่าเป็นพัดยศ ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรสเมื่อครั้งทรงเป็นกรมหมื่น เป็นพัดแฉกตาดขาวสลับเหลือง ใจกลางพัดปักรูปพระมหามงกุฎบนพื้นแดง คล้ายคลึงกับพัดแฉกตาดในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร  แต่ที่ต่างกันคือ พัดแฉกตาดของวัดบวรนิเวศวิหาร จะมีลูกคั่นเส้นไข่ปลาคั่นระหว่างพื้นขาวกับพื้นแดงที่ปักรูปพระมหามงกุฎ อีกชั้นหนึ่ง       จึงทำให้สันนิษฐานได้ว่า พัดแฉกตาดในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร  คือพัดยศพระองค์เจ้าพระราชาคณะฝ่ายคามวาสี  ที่รัชกาลที่ ๕ พระราชทานเมื่อพ.ศ. ๒๔๒๔ ส่วนพัดแฉกตาดในตำหนักเดิม วัดบวรนิเวศวิหาร  คือพัดยศที่พระราชทานคราวเลื่อนสมณศักดิ์เป็นเจ้าคณะใหญ่คณะธรรมยุติกนิกาย ในพ.ศ. ๒๔๓๖ นั่นเอง ขอขอบคุณข้อมูลจากเพจ เล่าเรื่อง..วัดบวรฯ


องค์ความรู้ เรื่อง ใบเสมาสลักภาพพุทธประวัติ ตอน โสตถิยพราหมณ์ถวายหญ้าคา  จัดทำโดย สำนักศิลปากรที่ ๘ ขอนแก่น


สมเด็จย่า ผู้พิชิตยอดดอยอินทนนท์เมื่อต้นปี พ.ศ. ๒๕๐๗ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงเชิญสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีให้เสด็จพระราชดำเนินแปรพระราชฐานไปประทับแรมที่พระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์ จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งสร้างเสร็จได้ประมาณปีเศษ นับเป็นครั้งแรกที่สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีเสด็จประพาสหัวเมืองในประเทศไทย เพื่อทรงพักพระราชอิริยาบทและทรงเยี่ยมราษฎร พระองค์ทอดพระเนตรเห็นความทุกข์ยากของราษฎร โดยเฉพาะความเจ็บไข้ได้ป่วย จึงเป็นที่มาของการจัดตั้งหน่วยแพทย์อาสาเคลื่อนที่ในพระองค์ขึ้นในเวลาต่อมา* โดยจัดตั้งที่จังหวัดเชียงใหม่เป็นแห่งแรก พระราชทานนามว่า “แพทย์อาสาสมเด็จพระราชชนนี” มีอักษรย่อว่า “พอ.สว.” วันที่ ๒๕ เมษายน พ.ศ. ๒๕๐๗ ขณะมีพระชนมายุ ๖๔ พรรษา มีพระราชดำริในการพิชิตยอดดอยอินทนนท์ ซึ่งขณะนั้นยังไม่มีถนน ผู้ที่ประสงค์จะขึ้นไปถึงยอดดอยต้องไต่เขาไปตามทางเดินของช้างป่า โดยสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีเริ่มเสด็จพระราชดำเนินจากบ้านผาหมอน ซึ่งเป็นบันไดขั้นแรกที่จะไปสู่ยอดดอยอินทนนท์ แล้วประทับแรมที่ปางสมเด็จ จากนั้นจึงเสด็จพระราชดำเนินขึ้นไปที่ยอดดอย ขาลงมาจากยอดดอยทรงประทับแรมที่บ้านผาหมอน แล้วประทับเฮลิคอปเตอร์พระที่นั่งเสด็จพระราชดำเนินกลับพระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้วงดนตรี อ.ส.วันศุกร์ จัดขบวนเล่นมาร์ชชิ่งแบนด์คอยรับเสด็จสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ณ กองรักษาการตำรวจภูธร เมื่อสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีเสด็จพระราชดำเนินมาถึง ทรงบรรเลงดนตรีและทรงแสดงความยินดีกับสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีวันที่ ๒๑ ตุลาคม ๒๕๖๔ เนื่องในวันคล้ายวันพระราชสมภพสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี หอจดหมายเหตุแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เชียงใหม่ ขอร่วมน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม ข้าพระพุทธเจ้า ข้าราชการและเจ้าหน้าที่หอจดหมายเหตุแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เชียงใหม่* สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี โปรดเกล้าฯ จัดตั้งหน่วยแพทย์อาสาสมเด็จพระราชชนนี ในเดือนมีนาคม พ.ศ. ๒๕๑๒ ต่อมาจดทะเบียนหน่วยแพทย์อาสาเป็น “มูลนิธิแพทย์อาสาสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี”  ผู้เรียบเรียง : นางเกษราภรณ์ กุณรักษ์ นักจดหมายเหตุชำนาญการภาพ : หนังสือเสด็จฯ พิชิตยอดดอยอินทนนท์ ๒๖ เมษายน ๒๕๐๗อ้างอิง :๑. สำนักพระราชวัง. ๒๕๓๑. เสด็จฯ พิชิตยอดดอยอินทนนท์ ๒๖ เมษายน ๒๕๐๗. กรุงเทพฯ: บวรสารการพิมพ์.๒. อุทยานเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี. ม.ป.ป. พระราชกรณียกิจสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี (Online). http://www.theprincessmothermemorialpark.org/page.php?id=7, สืบค้นเมื่อวันที่ ๖ กันยายน ๒๕๖๔.


          พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เชียงใหม่ ขอเชิญชวนผู้สนใจและยังไม่ได้มีโอกาสไปชมนิทรรศการพิเศษ เนื่องในวันพิพิธภัณฑ์ไทย เรื่อง "เครื่องถ้วยเวียงแก้ว จากวัตถุสู่พัฒนาการวังหลวงแห่งเวียงเชียงใหม่" โดยได้ขยายเวลาจัดแสดงให้ประชาชนเข้าชมได้อย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่บัดนี้จนถึงวันที่ ๒๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕          นิทรรศการพิเศษ เรื่อง "เครื่องถ้วยเวียงแก้ว จากวัตถุสู่พัฒนาการวังหลวงแห่งเวียงเชียงใหม่" ได้นำเอาเครื่องถ้วยที่ได้จากการขุดค้นพบในแหล่งโบราณคดีเวียงแก้ว จังหวัดเชียงใหม่ มาจัดลำดับตามอายุสมัยของเครื่องถ้วย เทียบกับเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับเวียงแก้วจากหลักฐานเอกสารทางประวัติศาสตร์ นำเสนอในรูปแบบของไทม์ไลน์ เพื่อให้ผู้เข้าชมสามารถเข้าใจบริบทของเครื่องถ้วยที่พบในเวียงแก้วได้มากยิ่งขึ้น โดยได้รวบรวมเครื่องถ้วยที่พบจากการขุดค้นในแหล่งโบราณคดีเวียงแก้ว ทั้งเครื่องถ้วยจีนสมัยราชวงศ์หยวน ราชวงศ์หมิง ราชวงศ์ชิง และสมัยสาธารณรัฐจีน เครื่องถ้วยจากญี่ปุ่นและเวียดนาม รวมถึงเครื่องถ้วยจากแหล่งเตาในภาคเหนือที่ร่วมสมัยกับอาณาจักรล้านนา นำมาจัดแสดงให้ผู้สนใจได้เข้าชม ณ อาคารจัดแสดงชั้น ๒ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เชียงใหม่          พิเศษ....สำหรับผู้ที่เข้าเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ในช่วงนี้ ท่านจะรับของที่ระลึกเป็นของขวัญปีใหม่สุดพิเศษจากพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เชียงใหม่ ฟรี!! ตลอดเดือนมกราคมนี้ หรือจนกว่าของจะหมด          พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เชียงใหม่ ในส่วนอาคารจัดแสดง: เปิดทำการทุกวันพุธ - อาทิตย์ ตั้งแต่เวลา ๐๙.๐๐ – ๑๖.๐๐ น. อาคารสำนักงาน: เปิดทำการทุกวันจันทร์ - ศุกร์ ตั้งแต่เวลา ๐๘.๐๐ -๑๖.๓๐ น. สอบถามเพิ่มเติมโทร. ๐ ๕๓๒๒ ๑๓๐๘, ๐ ๕๓๒๑ ๗๖๖๕ ทั้งนี้ เพื่อความปลอดภัยจากสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคโควิด - 19 ขอความร่วมมือทุกท่าน สวมหน้ากากอนามัย และเว้นระยะห่างระหว่างกัน ตลอดเวลาที่เข้าชมในพิพิธภัณฑ์


ติโลกนยวินิจฺฉย (ไตรโลกนยฺยวินิจฺฉย)  ชบ.บ.95ก/1-12ก  เอกสารโบราณ (คัมภีร์ใบลาน)


เลขทะเบียน : นพ.บ.298/1ขห้องจัดเก็บ : ศรีโคตรบูรณ์ประเภทสื่อ : เอกสารโบราณหมวดหมู่ : พุทธศาสนาลักษณะวัสดุ : 32 หน้า ; 5 x 58.5 ซ.ม. : ทองทึบ-ลานดิบ ; ไม่มีไม้ประกับชื่อชุด : มัดที่ 123  (275-286) ผูก 1ข (2565)หัวเรื่อง : จิรธารกถา เทศนาแทนน้ำนมแม่--เอกสารโบราณ            คัมภีร์ใบลาน            พุทธศาสนาอักษร : ธรรมอีสานภาษา : ธรรมอีสานบทคัดย่อ : มีเนื้อหาเกี่ยวกับพุทธศาสนา  สามารถสืบค้นได้ที่ห้องศรีโคตรบูรณ์ หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ นครพนม




black ribbon.