ค้นหา
รายการที่พบทั้งหมด 53,392 รายการ
อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย ขอเผยแพร่ องค์ความรู้ประจำเดือนกันยายน ๒๕๖๘ เรื่อง "กี๋: อุปกรณ์จัดเรียงภาชนะ"การจัดเรียงภาชนะในห้องบรรจุภาชนะ (Firing Chamber) ของเตาเผาเป็นขั้นตอนสำคัญในการผลิตเครื่องปั้นดินเผา เพราะวิธีการจัดเรียงที่แตกต่างกันส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพ ความสวยงาม และตำหนิของผลิตภัณฑ์ นักโบราณคดีสามารถศึกษาและทำความเข้าใจกระบวนการเผาได้จากร่องรอยที่เกิดจาก "กี๋" ซึ่งเป็นอุปกรณ์สำคัญที่ใช้ค้ำยันหรือคั่นภาชนะภายในเตาเผา พบว่าที่แหล่งเมืองศรีสัชนาลัยและเมืองสุโขทัยมีการใช้กี๋อยู่ ๒ ประเภท ได้แก่๑. กี๋ท่อ มีลักษณะเป็นท่อทรงกระบอก โคนใหญ่ปลายเล็ก ทำจากดินเผาเนื้อแกร่งและทนไฟสูง ขนาดของกี๋ท่อแตกต่างกันมาก มีความสูง ๕ - ๔๐ เซนติเมตร เส้นผ่าศูนย์กลาง ๔- ๑๐ เซนติเมตร การใช้กี๋ชนิดนี้จะทำโดยการฝังกี๋ลงในพื้นทรายของเตาเผาแล้ววางภาชนะไว้บนกี๋เพียงชิ้นเดียว วิธีการนี้จะทำให้เกิดรอยวงกลมสีน้ำตาลดำเฉพาะที่ก้นภาชนะด้านนอกเท่านั้น ไม่ทำให้เกิดตำหนิบนตัวภาชนะ ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดของช่างศรีสัชนาลัยที่เน้นการผลิตเครื่องเคลือบที่มีคุณภาพสูงและไร้ตำหนิ ทำให้กี๋ชนิดนี้เป็นที่นิยมและพบมากที่สุดในแหล่งเตาเมืองศรีสัชนาลัย๒. กี๋งบน้ำอ้อย มีลักษณะเป็นแผ่นดินเผารูปกลมแบน มีขาด้านล่าง ๓ - ๘ ขา กว้างประมาณ ๕ - ๑๒ เซนติเมตร หนา ๑ - ๑.๕ เซนติเมตร ใช้สำหรับวางคั่นภาชนะแต่ละใบที่นำมาเรียงซ้อนกันเป็นชั้นๆ เพื่อให้สามารถบรรจุภาชนะในเตาเผาได้จำนวนมาก แต่การใช้กี๋ชนิดนี้จะทำให้เกิดรอยปุ่มจากขาของกี๋ติดอยู่ที่ด้านในภาชนะใบล่าง ทำให้ผลิตภัณฑ์มีตำหนิ กี๋ชนิดนี้จึงไม่ค่อยพบในแหล่งเตาเมืองศรีสัชนาลัยมากนักการใช้ “กี๋” ในแหล่งเตาเมืองศรีสัชนาลัยและสุโขทัยมีแตกต่างกันอย่างชัดเจน กล่าวคือ แหล่งเตาเมืองเมืองศรีสัชนาลัย มุ่งเน้นการผลิต “เครื่องปั้นดินเผาคุณภาพสูง” จึงนิยมใช้กี๋ท่อในรองภาชนะในการเผาเครื่องเคลือบสังคโลก โดยการใช้กี๋ท่อจะทำโดยฝังกี๋ไว้ในพื้นเตาซึ่งเป็นพื้นทราย ประมาณ ๕ - ๑๐ เซนติเมตร เพื่อให้กี๋สามารถตั้งได้อย่างมั่นคง และวางภาชนะไว้บนกี๋ท่อเพียงชิ้นเดียว ทำให้ผลิตภัณฑ์เครื่องปั้นดินเผาที่ได้จากแหล่งเตาเมืองศรีสัชนาลัยมีความสวยงามและไม่มีตำหนิ แตกต่างจากเตาเผาที่เมืองสุโขทัยที่ต้องการผลิตภาชนะให้ได้จำนวนมาก จึงมักวางภาชนะในเตาเผาซ้อนกันหลายใบโดยใช้กี๋งบน้ำอ้อยคั่น ผลิตภัณฑ์ที่ได้จึงมีตำหนิเป็นรอยขากี๋ที่ด้านในของภาชนะ ดังนั้นความแตกต่างในการเลือกใช้กี๋นี้เองที่ช่วยให้นักโบราณคดี สามารถวิเคราะห์หรือจำแนกภาชนะดินเผาที่ผลิตจากทั้งสองแหล่งเตาได้ง่ายมากยิ่งขึ้นเอกสารอ้างอิงกฤษฎา พิณศรี, ปริวรรต ธรรมปรีชากร, อุษา ง้วนเพียรภาค, เครื่องถ้วยสุโขทัย : พัฒนาการของเครื่องถ้วยไทย, กรุงเทพฯ : อมรินทร์พริ้นติ้งกรุ๊พ, ๒๕๓๕.กรมศิลปากร. โบราณคดีวิเคราะห์ ๒ : เครื่องถ้วยบุรีรัมย์และเครื่องถ้วยสุโขทัย. กรุงเทพฯ : ดอกเบี้ย, ๒๕๓๙.กี๋, พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สวรรควรนายก, สืบค้นจาก https://www.finearts.go.th/sawakhavoranayokmuseum/view/21337-กี๋ (เข้าถึงวันที่ ๖ มกราคม ๒๕๖๘).
ประวัติการดำเนินการอนุรักษ์โบราณสถาน วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร จังหวัดนครศรีธรรมราช
ข้อมูล ณ วันที่ ๒๓ ธันวาคม ๒๕๕๘
โครงการจัดการความรู้พื้นฐานการประพันธ์ร้อยกรองไทย
กรมศิลปากร โดยสำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ จัดการอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่อง “พื้นฐานการประพันธ์ร้อยกรองไทย”(การประพันธ์โคลง) ในวันพุธที่ ๓๐ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๕๓ เวลา ๐๘.๓๐ – ๑๖. ๓๐ น. ณ ห้องประชุมหอสมุดแห่งชาติ ท่าวาสุกรี กรุงเทพฯ “ร้อยกรอง” เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สืบทอดมายาวนาน จำแนกด้วยฉันทลักษณ์ออกเป็น ๕ ชนิด คือ โคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน และร่าย ทุกชนิดมีแบบแผน ข้อบังคับ และรายละเอียดปลีกย่อยที่แตกต่างกัน กวีมีการนำรูปแบบฉันทลักษณ์ต่างๆ มาประพันธ์เป็นเรื่องราวหลากหลายรูปแบบตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน หลายเรื่องเป็นวรรณคดีสำคัญของชาติ ผู้ที่จะเข้าใจและเข้าถึงภาษาและวรรณคดีของชาติจึงจำเป็นต้องมีความรู้เกี่ยวกับร้อยกรองไทยแบบต่างๆ สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ จึงจัดโครงการดังกล่าวขึ้นเพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับร้อยกรองไทยประเภทโคลง แก่ ครู อาจารย์ นักเรียน นักศึกษา และประชาชน เป็นการส่งเสริมให้ผู้ศึกษาด้านภาษาและวรรณกรรมไทยมีความรู้ความเข้าใจและตระหนักในคุณค่าของวรรณกรรมร้อยกรองประเภทโคลงมากยิ่งขึ้น การอบรมประกอบด้วยการอภิปรายเรื่อง “โคลงภาคเหนือและโคลงอีสาน” โดยผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุภณ สมจิตศรีปัญญา ผู้ช่วยศาสตราจารย์วิลักษณ์ ศรีป่าซาง “โคลงภาคกลาง” โดยนายเนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ ศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณศิลป์ นายบุญเตือน ศรีวรพจน์ นักอักษรศาสตร์ชำนาญการพิเศษ “ภาคปฏิบัติการการแต่งคำประพันธ์ :โคลง” โดยนายเนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์วิลักษณ์ ศรีป่าซาง นายบุญเตือน ศรีวรพจน์ และนายวัฒนะ บุญจับ ขอเชิญผู้สนใจเข้าร่วมการอบรมฯได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ โทร. ๐ ๒๖๒๘ ๕๐๒๑ ต่อ ๕๑๔ – ๕๑๖ ภายในวันที่ ๑๘ มิถุนายน ๒๕๕๓
๑.ชุมพรวันนี้
๒.สมัยก่อนประวัติศาสตร์ในชุมพร กล่าวถึงสภาพความเป็นอยู่ของกลุ่มชนสมัยก่อนประวัติศาสตร์ในพื้นที่จังหวัดชุมพรปัจจุบันโดยชนกลุ่มดั้งเดิมที่อาศัยอยู่ในบริเวณนี้ได้ประดิษฐ์เครื่องมือเครื่องใช้ประเภทต่างๆซึ่งเหลือให้เห็นในรูปของโบราณวัตถุเช่นเครื่องมือหินและภาชนะดินเผาเป็นต้นนอกจากนี้ยังมีภาพเขียนสีตามริมเพิงผาวัฒนธรรมเหล่านี้เป็นของกลุ่มชนใน
สังคมแบบดั้งเดิมที่ดำรงชีพด้วยการเก็บของป่าล่าสัตว์หลังจากนั้นในช่วงสมัยก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลายมีการพัฒนาไปจนถึงระดับที่รู้จักการนำโลหะมาใช้ในการผลิตเครื่องมือเครื่องใช้ตลอดจนเริ่มมีการตั้งถิ่นฐานเป็นหลักเป็นแหล่งอันก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างในสังคมและกลุ่มชนในช่วงต้นประวัติศาสตร์
๓.พัฒนาการแรกเริ่มประวัติศาสตร์
กล่าวถึงปัจจัยที่ก่อให้เกิดการพัฒนาในชุมชนโบราณเช่นชุมชนโบราณเขาสามแก้วชุมชนโบราณบริเวณลำน้ำตะเภาลำน้ำชุมพรรวมไปจนถึงลำน้ำหลังสวนในช่วงระยะเวลาดังกล่าวนี้สันนิษฐานว่าชุมพรเป็นเมืองในเส้นทางข้ามคาบสมุทรเชื่อมต่อเส้นทางการค้าระหว่างซีกโลกตะวันออกและซีกโลกตะวันตกช่วงพุทธศตวรรษที่ ๕-๑๐พบหลักฐานทางโบราณคดีที่แสดงถึงการมีความสัมพันธ์กับดินแดนโพ้นทะเลอาทิลูกปัดประเภทต่างๆที่ใช้วัสดุจากถิ่นและลูกปัดที่มีตัวอักษรปัลลวะหรือโบราณวัตถุที่ได้รับอิทธิพลจากแหล่งชุมชนโบราณอื่นๆเช่นกลองมโหระทึกเป็นต้น
๔.ประวัติศาสตร์ในชุมพร กล่าวถึงบทบาทของชุมพรในสมัยประวัติศาสตร์ไทยเริ่มตั้งแต่มีชื่อเป็นเมือง๑๒นักษัตรในตำนานพระบรมธาตุเมืองนครศรีธรรมราชจากตำนานนี้จึงเชื่อได้ว่ามีเมืองชุมพรก่อนปีพ.ศ.๑๗๑๙และในพงศาวดารสมัยกรุงศรีอยุธยาได้กล่าวถึงเมืองชุมพรอีกว่าครั้งกรุงศรีอยุธยาตอนต้นตีเมืองแถบลาวเหนือได้กวาดต้อนครัวลาวมาไว้ยังเมืองปะทิวและเมืองชุมพรและยังมีชื่อเมืองชุมพรต่อมาในประวัติศาสตร์ไทย จนถึงปัจจุบันอย่างไรก็ตามแม้จะเป็นเมืองมาแต่โบราณแต่เมืองชุมพรก็ไม่สามรถค้นพบหลักฐานที่แสดงถึงถิ่นที่ตั้งเมืองได้ย่างชัดเจนว่าเป็นที่ใดกันแน่
๕.ชุมพรกับสงครามโลกครั้งที่ ๒ และวีรกรรมของยุวชนทหาร เป็นการจัดแสดงเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ในช่วงสงครามโลกครั้งที่๒ที่ก่อให้เกิดวีรกรรมของยุวชนทหารที่ทำการปกป้องการรุกล้ำอธิปไตยจากกองทัพญี่ปุ่นในการยกพลขึ้นบกที่จังหวัดชุมพรในช่วงเช้าของวันที่๘ธันวาคมพ.ศ.๒๔๘๔
๖.ชุมพรกับการเป็นเมืองในเส้นทางผ่านของพายุไต้ฝุ่นเกย์ จัดแสดงเรื่องราวที่เกี่ยวกับการเกิดพายุไต้ฝุ่นในจังหวัดชุมพรโดยสร้างฉากจำลองเหตุการณ์พายุไต้ฝุ่นเกย์เพื่อให้ผู้เข้าชมสามารถรับรู้เสมือนร่วมอยู่ในเหตุการณ์วันที่๔พฤศจิกายนพ.ศ.๒๕๓๒
๗.ธรรมชาติวิทยาและมรดกดีเด่นของจังหวัดชุมพร กล่าวถึงมรดกดีเด่นในชุมพรทั้งทางธรรมชาติทั้งทางธรรมชาติและทางศิลปวัฒนธรรมซึ่งส่งผลต่อชีวิตความเป็นอยู่ของคนในท้องถิ่น
๘.พลเรือเอกพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตรอุดมศักดิ์ กล่าวถึงพระราชประวัติของพระองค์ท่านและคุณูปการที่มีต่อแผ่นดินไทยและจังหวัดชุมพร
วันที่ ๑๒ พฤศจิกายน ๒๕๕๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. คณะอาจารย์และนักเรียนโรงเรียนบ้านนาสะโน อำเภอนาตาล จ.มุกดาหาร และโรงเรียนบ้านนาจาน อำเภอพนา จังหวัดอำนาจเจริญ ได้เข้าเยี่ยมชมทัศนศึกษาที่พิพิธภัณฑถานแห่งชาติ อุบลราชธานี เพื่อประกอบการเรียนการสอน นักเรียนมีความสนใจประวัติความเป็นมาของจังหวัดอุบลราชธานีเป็นอย่างมาก โดยมี นางมินา ลาภสาร เป็นผู้นำชมให้กับคณะอาจารย์และนักเรียน
หนังสือมูลบรรพกิจฉบับนี้ พระยาศรีสุนทรโวหาร น้อย ต้นสกุลอาจารยางกูร แต่เมื่อยังเป็นหลวงสารประเสริฐ ปลัดกรมพระอาลักษณ์ แต่งขึ้นสำหรับใช้เป็นแบบสอนหนังสือไทยในโรงเรียนหลวง เมื่อราว พ.ศ. 2414 เมื่อแต่งแล้วได้นำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตีพิมพ์ที่โรงพิมพ์หลวงในพระบรมมหาราชวัง จำนวน 2,000 ฉบับ สำหรับเป็นแบบเรียนให้กุลบุตร กุลธิดา ศึกษาเล่าเรียนหนังสือไทยในสมัยนั้น
ผู้ตรวจราชการกระทรวงวัฒนธรรม นางพิมพ์รวี วัฒนวรางกูร ตรวจงานในพื้นที่จังหวัดพะเยา ระหว่าวันที่ ๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๘ ณ หอจดหมายเหตุแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติฯพะะเยา
วันจันทร์ที่ 22 มกราคม 2561 หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก กาญจนบุรี ร่วมกับอุทยานประวัติศาสตร์เมืองสิงห์ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติบ้านเก่า จัดโครงการห้องสมุดสัญจร ประจำปีงบประมาณ 2561 ในช่วงเช้า ณ โรงเรียนบ้านหนองหว้า ต.ช่องด่าน อ.บ่อพลอย จ.กาญจนบุรี
