เสน่ห์ ชาญด้วยกิจ

(2461 – 2528)

นายเสน่ห์ ชาญด้วยกิจ เกิดเมื่อวันที่ 11 เมษายน พ.ศ. 2461 ที่บ้านโพธิ์ทอง อำเภอแกลง จังหวัดระยอง บิดาชื่อ นายพร้อม ชาญด้วยกิจ มารดาชื่อ นางมะปริง
ชาญด้วยกิจ มีพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน 5 คน ดังนี้

1.      นายเสนอ ชาญด้วยกิจ

2.      นายสนัด ชาญด้วยกิจ

3.      นายถนอม ชายด้วยกิจ

4.      นายสนิท ชาญด้วยกิจ

5.      นายมานพ ชาญด้วยกิจ

และมีน้องชายร่วมบิดาเดียวกัน 1 คน คือ นายมาโนชญ์ ชาญด้วยกิจ

การศึกษา

          เข้ารับการศึกษาเบื้องต้นชั้นประถมบริบูรณ์ พ.ศ. 2470 ที่โรงเรียนวัดโพธิ์ทองพุทธาราม จากนั้นศึกษาต่อที่โรงเรียนแกลง

วิทยสถาวร จนจบระดับชั้นมัธยมต้นพร้อมสอบเทียบได้ชั้นสูงใน พ.ศ. 2476 

          การทำงาน

เริ่มรับราชการครู ในตำแหน่งครูฝึกหัด โดยสอนครั้งแรกที่โรงเรียนวัดโพธิ์ทองพุทธาราม ในปีเดียวกันย้ายไปสอนที่โรงเรียน

ปากน้ำพังราด อำเภอแกลง จังหวัดระยอง ในตำแหน่งครูใหญ่ และได้ย้ายไปดำรงตำแหน่งครูใหญ่อีกหลายโรงเรียน ดังนี้

                    พ.ศ. 2480     โรงเรียนประชาบาล

                   พ.ศ. 2481     โรงเรียนวัดหนองกะพ้อ ตำบลทุ่งควายกิน

                   พ.ศ. 2483     โรงเรียนบ้านหนองกันเกรา ตำบลทางเกวียน

                   ต่อมา พ.ศ. 2483 ได้สมัครสอบเข้าเป็นปลัดตำบล ของกรมมหาดไทย (กรมการปกครอง) กระทรวงมหาดไทย และได้รับการบรรจุแต่งตั้งทำหน้าที่ตั้งแต่นั้นมา โดยทำหน้าที่เป็นอักษรเลขผู้ว่าฯ (ตำแหน่งเลขานุการของผู้ว่าราชการ) และใน พ.ศ. 2489 ได้รับคำสั่งให้ไปดำรงตำแหน่งปลัดอำเภอพรหมโยธี จังหวัดพระตะบอง ซึ่งขณะนั้นเป็นเมืองขึ้นของประเทศไทย ดำรงตำแหน่งอยู่ได้ราว 6 เดือนเศษ ในปีเดียวกันก็ต้องคืนพระตะบองให้กับฝรั่งเศส

                   หลังจากกลับมาเมืองไทยได้ดำรงตำแหน่งปลัดอำเภอในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร ตามอำเภอต่างๆ ได้แก่ อำเภอตลิ่งชัน อำเภอภาษีเจริญ และอำเภอคลองสาน ซึ่งเป็นอำเภอสุดท้ายในชีวิตราชการกรมมหาดไทย จากนั้นได้ลาออกจากราชการกลับมาประกอบอาชีพส่วนตัวที่บ้านสามย่าน ตำบลทางเกวียน จังหวัดระยอง

ตำแหน่งทางการเมือง

นายเสน่ห์ ชาญด้วยกิจ ได้รับการแต่งตั้งเป็นกรรมการสุขาภิบาลตำบลทางเกวียน รุ่นที่ 2 ในสมัยนามแถม ยินดีสุข 

เป็นนายอำเภอแกลง และในระหว่าง พ.ศ. 2489 – 2503 ได้ดำรงตำแหน่งสมาชิกสภาจังหวัดระยอง และดำรงตำแหน่งอีกสมัยหนึ่งเมื่อ พ.ศ. 2510

          เกียรติประวัติและรางวัล/เครื่องราชอิสริยาภรณ์

          พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 มีพระราชเสาวนีย์เหนือเกล้าให้เลขาธิการพระราชวังเชิญ นายเสน่ห์ ชาญด้วยกิจ รับราชทานอาหารค่ำ เมื่อวันอังคารที่
1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2515 เวลา 19.30 น. ณ สวนอัมพร พระราชวังดุสิต

          ชีวิตครอบครัว

                   ใน พ.ศ. 2478 ขณะดำรงตำแหน่งครูโรงเรียนปากน้ำพังราด ได้สมรสกับนางเจริญ มะลิวัลย์ มีบุตรและธิดาด้วยกัน 4 คน ดังนี้

1.      นายสมศักดิ์ ชาญด้วยกิจ (ดำรงตำแหน่งอัยการ และ ส.ส. จังหวัดระยอง 2 สมัย)

2.      นายสมเกียรติ ชาญด้วยกิจ

3.      นางนงเยาว์ มะลิทอง

4.      นางดวงใจ โชติกาวิล

ต่อมาได้สมรสใหม่กับนางประทุม บุตรหลวงนฤนาถ ประไพ เมื่อ พ.ศ. 2488 มีธิดาด้วยกัน 2 คน ดังนี้

1.      นางสินีย์ภรณ์ ยั่งยืน

2.      นางสาวเกษสุนีย์ ชาญด้วยกิจ

การถึงแก่กรรม

นายเสน่ห์ ชาญด้วยกิจ ได้ถึงแก่กรรมด้วยโรคเส้นโลหิตในสมองแตก เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2528 รวมอายุได้ 67 ปี

ข้อมูลหนังสืออนุสรณ์งานศพ

บรรณานุกรม

หนังสืออนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ ครูเสน่ห์ ชาญด้วยกิจ ณ วัดโพธิ์ทองพุทธาราม อ.แกลง จ.ระยอง วัน พุธที่ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2535. 
     [ม.ป.ท.]: [ม.ป.พ.], 2535.

รายละเอียดเนื้อหา 

          คำขวัญจังหวัด (71 จังหวัด) ตำรายากลางบ้าน (หมวดยาบำบัดอาการเจ็บป่วยรีบด่วน)

เลขเรียกหนังสือ   ห 923.79326 ห151ส

สถานที่จัดเก็บ     ห้องศิลปากรและหนังสือหายาก  หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก จันทบุรี