
เสงี่ยม ชลวิจารณ์
(2422 – 2509)
นางเสงี่ยม ชลวิจารณ์ เกิดเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2422 (ปีเถาะ) ที่ตำบลแหลมหินอำเภอเมือง จังหวัดตราด เป็นธิดาขุนพิทักษ์ศิวาลัย และนางลำเจียก พูลผล
มีพี่น้อง 7 คน ดังนี้
1. นายกี่ พูลผล
2. นายเกี่ยน พูลผล
3. นางเสงี่ยม ชลวิจารณ์
4. นางสงวน ชลวิจารณ์
5. หลวงประสิทธิ์สมรรถการ
6. ขุนชำนิกสิการ
7. นางเสงียม พูลผล
ชีวิตครอบครัว
นางเสงี่ยม ได้สมรสเมื่อ พ.ศ. 2439 เมื่ออายุ 17 ปี มีบุตรและธิดา 6 คน ดังนี้
1. นายสิน ชลวิจารณ์
2. นายบรรจง ชลวิจารณ์
3. นางเรียม หะวานนท์
4. นายบรรจบ ชลวิจารณ์
5. นายบรรเจิด ชลวิจารณ์
6. นางรำไพ ชลวิจารณ์
การทำงาน
นางเสงี่ยม ชลวิจารณ์ ประกอบอาชีพค้าพริกไทย โดยรับซื้อพริกไทยดำมาหมักและล้างเปลือกออกตากแดดให้แห้งเป็นพริกไทยขาวแล้วบรรจุกระสอบส่งมาขายกรุงเทพฯ กิจการเป็นไปด้วยดีเนื่องจากพริกไทยมีราคาสูงขึ้นเรื่อยๆ เพราะต่างประเทศต้องการพริกไทยขาวของไทยเป็นจำนวนมาก ทำให้นางเสงี่ยมและครอบครัวมีฐานะดีขึ้น สามารถสร้างบ้านและโกดังเก็บพริกไทยขยายกิจการใหญ่โตขึ้น มีคนงานทำงานล้างพริกไทย 30 – 40 คน จนได้ชื่อว่าเป็นครอบครัวที่มีฐานะมั่งคั่งครอบครัวหนึ่งในจังหวัดตราด
ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2457 การค้าพริกไทยเริ่มตกต่ำ จึงเลิกกิจการ และไปทำโรงสีข้าวที่ท่าเรือ และทำสวนที่เกาะตะเคียน ต่อมาเมื่อพริกไทยมีราคาดีขึ้น จึงขายกิจการโรงสีและสวนกลับไปทำการค้าพริกไทยอีกครั้ง จนเมื่ออายุมากขึ้น จึงได้เลิกกิจการและติดตามมาอยู่กับบุตรสาวคนโต นางเสงี่ยมได้ชื่อเป็นผู้ที่มีฝีมือในการทำอาหารทั้งคาวและหวาน และเป็นพุทธศาสนิกชนที่เคร่งครัด ชอบทำบุญทำทานและสละทรัพย์สร้างวัตถุถาวรให้แก่วัดต่างๆ เสมอ
การถึงแก่กรรม
นางเสงี่ยมมีโรคประจำตัว ได้แก่ โรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูง ต่อมาได้ล้มป่วยด้วยโรคเส้นเลือดตีบเมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2507
และถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 3 มิถุนายน พ.ศ. 2509 ณ โรงพยาบาลศิริราช กรุงเทพมหานคร รวมอายุได้ 86 ปี
ข้อมูลหนังสืออนุสรณ์งานศพ
บรรณานุกรม
ที่ระลึกในงานฌาปนกิจศพ คุณแม่เสงี่ยม ชลวิจารณ์ ณ เมรุวัดธาตุทอง พระนคร 7 กันยายน 2509. พระนคร: โรงพิมพ์ชวนพิมพ์, 2509.
รายละเอียดเนื้อหา
โรคเบาหวาน ตำราอาหาร
เลขเรียกหนังสือ ห 641.5 ท539ส
สถานที่จัดเก็บ ห้องศิลปากรและหนังสือหายาก หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก จันทบุรี

บรรณานุกรม
พูนพิศมัย ดิศกุล, ม.จ. เยี่ยมศูนย์ภาคีรอบโลก 2508. กรุงเทพฯ: กองการพิมพ์สลากกินแบ่งรัฐบาล, 2509.
รายละเอียดเนื้อหา
เยี่ยมศูนย์ภาคีรอบโลก โดย ม.จ. พูนพิศมัย ดิศกุล
เลขเรียกหนังสือ ห 910 พ851ยส
สถานที่จัดเก็บ ห้องศิลปากรและหนังสือหายาก หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก จันทบุรี
(จำนวนผู้เข้าชม 3 ครั้ง)