โบราณสถานวัดเขาเจดีย์

โบราณสถานวัดเขาเจดีย์

         ตั้งอยู่บนยอดเขาเจดีย์ ในเขตหมู่ที่ ๗ บ้านบางสน ตำบลบางสน อำเภอปะทิว จังหวัดชุมพร ตามประวัติการสร้างเจดีย์มีเพียงเรื่องเล่าว่า เจ้าอ้ายพญาและเจ้ายี่พญา เดินทางมาจากกรุงศรีอยุธยาพร้อมทรัพย์สินเงินทองเพื่อไปร่วมสร้างพระมหาธาตุเจดีย์ที่เมืองนครศรีธรรมราช ครั้นทราบว่าพระมหาธาตุเจดีย์สร้างเสร็จแล้ว จึงสำรวจหายอดเขาที่สวยงามแล้วสร้างพระเจดีย์ขึ้นไว้บนยอดเขา เรียกว่า “เขาเจดีย์” ต่อมาเจดีย์ถูกทิ้งร้างไปจนไม่มีผู้ใดทราบประวัติที่แน่ชัด จนกระทั่งพ.ศ. ๒๔๙๔ จึงเริ่มมีการพัฒนาเป็นวัดสืบมาจนปัจจุบัน 

         โบราณสถานสำคัญ ได้แก่ เจดีย์ทรงระฆัง ฐานล่างสุดเป็นลานประทักษิณล้อมรอบด้วยกำแพงประดับด้วยเสาหัวเม็ดทรงมัณฑ์ที่มุมทั้งสี่ บันไดทางขึ้นอยู่ทางทิศตะวันออก ฐานเจดีย์เป็นฐานเขียงในผังสี่เหลี่ยมจัตุรัส  รองรับฐานย่อมุมไม้สิบสอง ลักษณะเป็นขาสิงห์แบบเรียบซ้อนกัน ๒ ชั้น รองรับฐานบัวคว่ำบัวหงาย ๒ ชั้น ถัดขึ้นไปเป็นบัวปากระฆัง องค์ระฆังทรงกลมชะลูด มีบัลลังก์เป็นฐานบัวคว่ำบัวหงายในผังแปดเหลี่ยม ต่อด้วยปล้องไฉนแบบเรียบและยอดบนสุดเป็นรูปดอกบัวตูม ที่ส่วนฐานด้านหน้าเจาะเป็นซุ้ม เคยเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปหินทราย รูปทรงของเจดีย์จัดเป็นศิลปะในสมัยอยุธยาตอนปลายถึงสมัยรัตนโกสินทร์ นอกจากนี้ยังมีพระพุทธรูปปางห้ามญาตินามว่า “พระบูรพาบรรพต” และวิหารพระพุทธบาท ซึ่งสร้างเพิ่มเติมในปัจจุบัน

         กรมศิลปากรประกาศขึ้นทะเบียนโบราณสถานวัดเขาเจดีย์ ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๑๒ ตอนพิเศษ ๓๙ ง หน้า ๘ วันที่ ๖ ตุลาคม ๒๕๓๘ เนื้อที่โบราณสถานประมาณ ๕o ไร่ ๒ งาน ๒๗ ตารางวา

 

Wat Khao Chedi

         Wat Khao Chedi is located on the top of the Chedi hill, Ban Bang Son, Bang Son Sub-district, Pathio District, Chumphon Province. The history of Wat Khao Chedi is mentioned in a folklore that Chao Ai Phaya and Chao Yi Phaya traveled from Ayutthaya with assets to build Phramahathat Chedi in Nakhon Si Thammarat. When they know that Phramahathat Chedi had been built, they surveyed to find a beautiful mountain peak and built a chedi called "Khao Chedi". Later it was abandoned. There have been a development in the temple since 1951.

         The significant architectural heritage in Wat Khao Chedi is a bell-shaped chedi which the lowest base is square with a low wall and has a pillar at each corner that provided a space for clockwise walking meditation by worshippers. It has the stairway in the east. The base of the chedi is a plain square base, followed by two Than singh or lion pedestals with twelve redented cornered and two Than Bua or lotus pedestals above the pedestals is the relic chamber which is a bell-shaped. On top of the relic chamber is an octagonal lotus base, followed by Plong chanai or a series of ring-like mouldings and on the top is Bua or a lotus bud shape. There is a niche at the front base which used to enshrine a sandstone Buddha image. The shape of the chedi is in the late Ayutthaya period to the Rattanakosin period. Nearby, there are a Buddha image, which is in the attitude of persuading the relatives not to quarrel and called Phra Buraphabanphot, and Vihara Phra Phutthabat (The Buddha Footprints Pavillion) which were built later.

         The Fine Arts Department announced the registration of Wat Khao Chedi as a national monument and 80,908 squares - metres of national monument area in the Royal Gazette, Volume 112, Special Part 39, page 8, dated 6th October 1995.  

 

(จำนวนผู้เข้าชม 49 ครั้ง)