เว็บท่ากรมศิลปากร
ผีทะเล
ในเชิงสัญลักษณ์ "ผีทะเล" คือตัวแทนของอุปสรรคและกิเลสตัณหา ที่มักเข้ามาซ้ำเติมในยามที่ชีวิตต้องเผชิญกับมรสุม เปรียบเสมือนความกลัวและการขาดสติที่เข้าครอบงำมนุษย์ จนอับจนหนทางและละทิ้งความพยายามที่จะเอาชีวิตรอด ในทางกลับกัน พระมหาชนกทรงเลือกใช้ "สติและปัญญา" เป็นอาวุธในการก้าวข้ามภัยพิบัติเหล่านั้น
ภาพผีทะเล จึงนับเป็น"อุบายธรรม"อันชาญฉลาดที่ครูช่างโบราณใช้สะท้อนให้เห็นถึงภัยอันน่าสะพรึงกลัวในสังสารวัฏ พร้อมทั้งขับเน้นคุณค่าของ "ความเพียรที่ปราศจากความกลัว" ซึ่งเป็นหัวใจหลักของชาดกเรื่องนี้ให้เด่นชัดยิ่งขึ้น
ในทางคติชนวิทยา ความเชื่อเรื่อง "ผีทะเล" แท้จริงแล้วคือเครื่องมือในการบริหารความเสี่ยงของคนโบราณ เนื่องจากท้องทะเลเป็นพื้นที่อันตรายและยากเกินกว่าจะคาดเดา การแต่งเติมตัวตนให้ความน่ากลัวของธรรมชาติกลายเป็น "รูปารมณ์ของผี" (รูปร่าง หน้าตา หรือตัวตนของผี) จึงเป็นกุศโลบายที่ทำให้มนุษย์สามารถสร้างข้อห้าม กฎระเบียบ และพิธีกรรมต่าง ๆ ขึ้นมา เพื่อเป็นสิ่งยึดเหนี่ยวจิตใจ และหล่อหลอมให้ทุกคนที่อยู่บนเรือตั้งมั่นอยู่ในความไม่ประมาททุกลมหายใจ
จิตรกรรมฝาผนังภายในอุโบสถวัดภาวนาภิรตาราม เขตบางขุนนนท์ กรุงเทพมหานคร
(จำนวนผู้เข้าชม 13 ครั้ง)
สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 กรมศิลปากร. กระทรวงวัฒนธรรม
-
นโยบายเว็บไซต์ |
มาตรฐาน |
นโยบายการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
