++ องค์ความรู้เนื่องวันฮาโลวีน (Halloween) ++
วันฮาโลวีน มีต้นกำเนิดจากเทศกาล Samhain ของชาวเคลต์โบราณในวันที่ 31 ตุลาคม เพื่อเฉลิมฉลองการสิ้นสุดฤดูเก็บเกี่ยว และเชื่อว่าเป็นวันที่มิติระหว่างโลกมนุษย์และโลกวิญญาณสามารถเชื่อมต่อกันได้ และทำให้ภูตผีวิญญาณชั่วร้ายออกมาเร่ร่อนบนโลกมนุษย์  ดังนั้น เพื่อป้องกันวิญญาณร้ายเหล่านั้น ผู้คนจึงก่อกองไฟ จุดตะเกียง และแต่งกายเลียนแบบผี ต่อมาเมื่อศาสนาคริสต์เข้ามา มีการปรับเปลี่ยนเป็น "All Hallows' Eve" หรือวันก่อนวันสมโภชนักบุญทั้งหลาย (All Saints' Day) ซึ่งตรงกับวันที่ 1 พฤศจิกายน และพัฒนามาเป็นเทศกาลที่สนุกสนานเต็มไปด้วยเครื่องแต่งกาย ขนม และการตกแต่ง ในเวลาต่อมา
เรื่อง “ผี ๆ ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เชียงใหม่” ไม่ใช่ “ภูตผี” หรือ “วิญญาณร้าย” แต่ “ผี” ในที่นี้หมายถึง ผีบรรพชน หรือ ผีบรรพบุรุษ ตามแนวคิดคติชนวิทยา โดยขอนำเสนอความเชื่อทางศาสนาที่เกี่ยวข้องกับโลกหลังความตายในยุคก่อนประวัติศาสตร์ ตัวอย่างหลักฐานโบราณคดีที่พบจากแหล่งโบราณคดีประตูผา จังหวัดลำปาง โดยคำว่า “ประตูผา” หมายถึง ช่องเขาที่ใช้เป็นเส้นทางจากเมืองลำปางไปสู่เมืองงาว จังหวัดพะเยา แทนเส้นทางดอยขุนตาน และเมือกเขาผีปันน้ำที่มีความสูงชัน และยากต่อการเดินทางในสมัยอดีต
แหล่งโบราณคดีประตูผา ถูกค้นพบเมื่อ พ.ศ.2531 ภายในพื้นที่ฝึกของกองพันฝึกรบพิเศษที่ 3 ค่ายประตูผา จากนั้นกรมศิลปากรได้ดำเนินการสำรวจเบื้องต้นครั้งแรกในวันที่ 16 มกราคม 2541  เป็นแหล่งโบราณคดีประเภทแหล่งภาพเขียนสี และหลุมฝังศพ จากการดำเนินงานทางโบราณคดีในครั้งนั้นสันนิษฐานว่า ผู้คนอาจจะดำรงชีวิตอยู่บริเวณที่ราบลอนลูกคลื่นที่อยู่ทางทิศตะวันออกของแหล่ง ส่วนบริเวณแหล่งถูกใช้เป็นพื้นที่ประกอบพิธีกรรมและพื้นที่ฝังศพ โดยลักษณะการฝังศพเป็นรูปแบบการปลงศพในนิยมในยุคก่อนประวัติศาสตร์ ราว 3,000 ปีมาแล้ว โดยมีการฝังของอุทิศชนิดต่าง ๆ ลงไปกับศพด้วย เช่น ภาชนะดินเผาที่มีตกแต่งด้วยลวดลายเชิงสัญลักษณ์ หรือ ขวานหินที่มีลักษณะประณีตงดงาม รวมถึงเปลือกหอยทะเล ที่แสดงให้เห็นถึงการติดต่อกับดินแดนไกล ซึ่งลักษณะการฝังของอุทิศเช่นนี้เป็นการอุทิศให้แก่ผู้ล่วงลับให้ไปใช้ในโลกหน้า ตามคติความเชื่อของศาสนาผีในดินแดนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ 
ดังนั้น “ผี” ที่พิพิธภัณฑ์ฯ เชียงใหม่ จึงไม่ใช่สิ่งน่ากลัวหรือสิ่งชั่วร้าย แต่เป็นความเชื่อของผู้คนบริเวณนี้ในยุคโบราณ ที่ให้ความเคารพต่อบรรพบุรุษของตนเอง ในฐานะ “ผีบรรพชน” นั่นเอง นอกจากนี้พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เชียงใหม่ ยังมีการนำเสนอนิทรรศการการฝังศพยุคก่อนประวัติศาสตร์อีกหลายแหล่ง ได้แก่ แหล่งโบราณคดีบ้านวังไฮ จังหวัดลำพูน แหล่งโบราณคดีถ้ำลอด จังหวัดแม่ฮ่องสอน แหล่งโบราณคดีบ้านยางทองใต้ จังหวัดเชียงใหม่ และแหล่งโบราณคดีออบหลวง จังหวัดเชียงใหม่ ที่ล้วนแต่สะท้อนคติความเชื่อแบบเดียวกันนี้ ทั้งสิ้น