การแผ่ขยายลัทธิล่าอาณานิคมและอิทธิพลทางวัฒนธรรมจากโลกตะวันตกเข้ามาในภูมิภาคตะวันออก ในรัชสมัยสมเด็จพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่่หัว (รัชกาลที่ ๔) เป็นต้นมา ส่งผลให้ประเทศไทยหรือสยามในเวลานั้นดำเนินวิเทโศบายเพื่อรับมือผลกระทบและการเปลี่ยนแปลง โดยเรียนรู้วิทยาการความเจริญ ตามแนวคิดชาวตะวันตกและเลือกนำเข้ามาใช้ในการปฏิรูปบ้านเมืองให้มีความเจริญทัดเทียมกัน “พิพิธภัณฑ์” เป็นวิทยาการแขนงหนึ่งที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่่หัวทรงศึกษาเรียนรู้ แล้วทรงรับเอาแนวความคิดการสะสม และเริ่มจัดแสดงสิ่งของมีค่าได้แก่ โบราณวัตถุุ เครื่องราชบรรณาการ ของแปลกและทรัพยากรทางธรรมชาติ ณ พระที่นั่งราชฤดี เมื่อราวปี พ.ศ. ๒๓๙๔ ต่อมาจึงโปรดเกล้าให้จัดสร้างอาคารพิพิธภัณฑ์แห่งแรกคือ “พระที่นั่งประพาสพิพิธภัณฑ์” แล้วย้ายวัตถุุสะสมมาจัดแสดงที่ใหม่เป็นพิพิธภัณฑ์ส่วนพระองค์ เรียกว่า “Royal Museum” เมื่อพ.ศ. ๒๔๐๒ เพื่อใช้เป็นสถานที่่ต้อนรับอาคันตุกะชาวตะวันตก เพื่อแสดงให้ชาวตะวันตกเห็นว่าสยามเป็นดินแดนที่มีความ ซิวิไลซ์ ทัดเทียมนานาประเทศ ด้วยมีแนวคิดการสะสมวัตถุุที่มีคุุณค่าทางจิตใจและปัญญา แสดงถึงรสนิยม และภูมิรู้ของผู้สะสมเช่นเดียวกับชาวตะวันตก

        พระบาทสมเด็จพระจุุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่่ ๕) ทรงสืบต่อพระบรมราโชบายการดำเนินงานด้านพิพิธภัณฑ์จากพระราชบิดา พัฒนาพิพิธภัณฑ์ ให้เป็นสถาบันเผยแพร่อารยธรรมของชาติ ทรงโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้ง พิพิธภัณฑ์สำหรับประชาชน เฉกเช่นพิพิธภัณฑ์ในทวีปยุุโรป ณ หอคองคอเดีย หรือ ศาลาสหทัยสมาคมในปัจจุุบัน จัดแสดงวัตถุุสะสมซึ่งย้ายมาจากพระที่นั่งประพาสพิพิธภัณฑ์ เครื่องราชูปโภคของหลวง ของแปลก ของมีค่า และสิ่งของจากห้างร้านของ ชาวยุุโรป โดยเปิดให้ประชาชนเข้าชมครั้งแรกเมื่อวันที่ ๑๙ กันยายน พ.ศ. ๒๔๑๗ วันนี้จึงถือเป็นวันกำเนิด พิพิธภัณฑ์สำหรับประชาชนแห่งแรกของประเทศไทย และเมื่อวันที่๑๖ พฤษภาคม .ศ. ๒๕๓๘ คณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบให้วันที่ ๑๙ กันยายน ของทุกปีเป็น “วันพิพิธภัณฑ์ไทย” สืบต่อมา

        กรมศิลปากรในฐานะหน่วยงานของรัฐบาลที่่ได้รับมอบหมายให้ดำเนินงานด้านพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติิ จึงได้จัดกิิจกรรมเฉลิมฉลองวันสำคัญของพิพิธภัณฑ์ไทย เพื่อเผยแผ่่กิจการพิพิธภัณฑ์ของประเทศไทย สื่อสารให้สังคมตระหนักถึงบทบาทความสำคัญของพิพิธภัณฑ์ในฐานะแหล่งเรียนรู้ของชาติ สืบเนื่องมาตั้งแต่่ปี พ.ศ. ๒๕๕๗ ถึงปัจจุุบัน โดยในวันที่ ๑๙ กันยายน ๒๕๖๙ กรมศิลปากรเปิดให้เข้าชมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติทั่วประเทศ ฟรี โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย เพื่อให้คนไทยได้เล็งเห็นความสำคัญของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อันเป็นแหล่งเรียนรู้ที่มีประโยชน์อย่างยิ่งต่อการศึกษาของประชาชน

        ขอเชิญชวนประชาชนเข้าร่วมกิจกรรมเนื่องในวันพิพิธภัณฑ์ไทย พุทธศักราช ๒๕๖๙ และชมความก้าวหน้าของพิพิธภัณฑ์ไทย ในฐานะแหล่งศึกษาและเรียนรู้มรดกศิลปวัฒนธรรม ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติทั่วประเทศ














พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติทั่วประเทศ รวม ๔๒ แห่ง