#สาระอีสาน นำเสนอและเผยแพร่เกร็ดความรู้ต่าง ๆ จากข้อมูลท้องถิ่นอีสานตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

สำหรับวันนี้ขอนำเสนอเรื่อง "#กินดอง" วิถีแต่งงานอีสานสไตล์ : นิยามความรักที่ผูกพันด้วยสายสิญจน์และเครือญาติ เรียบเรียงโดย นางสาวกุลริศา รัชตะวุฒิ นักภาษาโบราณ เนื้อหามีดังนี้

.

เมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมา คู่รักนักแสดงชื่อดัง ณเดชน์ คูกิมิยะ และ ญาญ่า-อุรัสยา เสปอร์บันด์ ได้ควงคู่เข้าพิธีแต่งงานตามประเพณีอีสาน ณ จังหวัดขอนแก่น ซึ่งเป็นบ้านเกิดของฝ่ายชาย ท่ามกลางบรรยากาศอันแสนอบอุ่น โดยมีครอบครัว ญาติผู้ใหญ่ ตลอดจนเพื่อนสนิท ทั้งในและนอกวงการบันเทิงมาร่วมแสดงความยินดีกันอย่างคับคั่ง รวมถึงแฟนคลับทั่วประเทศที่ร่วมส่งใจมาอวยพรให้แก่ทั้งคู่ ซึ่งงานครั้งนี้นับเป็นการช่วยสืบสานและเผยแพร่ซอฟต์พาวเวอร์ (Soft Power) ทางวัฒนธรรมอีสาน ให้คนรุ่นใหม่ได้สัมผัสถึงความน่ารักและงดงามของประเพณีท้องถิ่นอีกด้วย

.

สำหรับพิธีแต่งงานตามขนบธรรมเนียมประเพณีของชาวอีสานนี้ มีชื่อเรียกอย่างเป็นทางการว่า "#งานกินดอง" หรือ "#พิธีกินดอง" ซึ่งมีความหมายลึกซึ้งถึงการที่สองครอบครัวตกลงยินยอมที่จะผูกสัมพันธ์และเกี่ยวดองเป็นทองแผ่นเดียวกัน

.

ก่อนจะเข้าสู่งานกินดองหรือพิธีกินดอง ตามประเพณีดั้งเดิมจะเริ่มต้นด้วย "#พิธีโอม" หรือบางท้องถิ่นเรียกว่า "การโอมเอากัน" ซึ่งก็คือพิธีสู่ขอและหมั้นหมาย โดยฝ่ายชายจะส่งผู้ใหญ่ไปเจรจาทาบทามตกลงเรื่องค่าดอง (สินสอด) และหาฤกษ์งามยามดีร่วมกัน เมื่อทุกอย่างเรียบร้อยแล้ว จึงจะนัดหมายวันจัดงานพิธีกินดองอย่างเป็นทางการ ซึ่งมีขั้นตอนสำคัญที่เป็นเอกลักษณ์อันงดงาม ดังนี้

.

#พิธีแห่ขันหมาก: ฝ่ายเจ้าบ่าวจะตั้งขบวนแห่ขันหมากเดินทางมายังบ้านเจ้าสาว พร้อมด้วยเสียงโห่ร้องฟ้อนรำอย่างสนุกสนานตามสไตล์ชาวอีสาน โดยเจ้าบ่าวจะต้องผ่านด่าน "ประตูเงิน ประตูทอง" เพื่อพิสูจน์รักแท้ก่อนเข้าสู่พิธีถัดไป

.

#พิธีสู่ขวัญ (บายศรีสู่ขวัญ): ถือเป็นหัวใจสำคัญที่สุดของงานกินดอง โดยจะมี "หมอสูตร" (หมอขวัญ) เป็นผู้ประกอบพิธีอัญเชิญขวัญมาอยู่กับเนื้อกับตัวของคู่บ่าวสาวเพื่อความเป็นสิริมงคล ผ่าน "พานบายศรี" ที่ประดิดประดอยอย่างวิจิตรบรรจง

.

#พิธีผูกแขน (ผูกข้อมือ): หลังเสร็จสิ้นการสู่ขวัญ พ่อแม่ ญาติผู้ใหญ่ และแขกผู้มีเกียรติจะนำด้ายผูกแขนสีขาวมาผูกข้อมือให้แก่คู่บ่าวสาวเพื่อเป็นการเรียกขวัญ พร้อมทั้งให้ศีลให้พร อวยพรให้ทั้งคู่ครองรักกันอย่างยั่งยืน ซึ่งเปรียบเสมือนสัญลักษณ์ของการต้อนรับสะใภ้และเขยเข้าสู่ครอบครัวอย่างอบอุ่น

.

#การกินดอง (เลี้ยงฉลอง): ปิดท้ายด้วยการร่วมรับประทานอาหารของแขกผู้มาร่วมงาน โดยมักจะจัดเลี้ยงด้วยอาหารพื้นบ้านอีสานรสเลิศ เช่น ลาบ ก้อย เคล้าไปกับเสียงดนตรีพื้นบ้านหรือหมอลำเพื่อเพิ่มความครึกครื้น บรรยากาศของงานมักเต็มไปด้วยความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ เนื่องจากคนในชุมชนจะมารวมตัวกันช่วยงาน ทั้งเรื่องการทำอาหารและจัดเตรียมสถานที่ ทำให้คู่บ่าวสาวได้ทำความรู้จักกับญาติผู้ใหญ่ของทั้งสองฝ่าย ถือเป็นการขยายครอบครัวให้ใหญ่โตและอบอุ่นยิ่งขึ้นตามวิถีชาวอีสานอย่างแท้จริง

.

"พิธีกินดอง" จึงเป็นภาพสะท้อนอันเด่นชัดของอัตลักษณ์พื้นบ้านอีสาน ที่ผสมผสานความเรียบง่ายเข้ากับความศักดิ์สิทธิ์ได้อย่างลงตัว การร่วมสืบสานและถ่ายทอดประเพณีอันเปี่ยมเสน่ห์นี้สู่สายตาคนรุ่นใหม่ ไม่เพียงแต่ทำให้วัฒนธรรมท้องถิ่นยังคงมีชีวิตชีวา แต่ยังช่วยส่งต่อคุณค่าแห่งความรักและการเริ่มต้นชีวิตคู่ที่งดงาม ให้เติบโตอย่างมั่นคงและยั่งยืนต่อไป

.

บรรณานุกรม

• ธวัช ปุณโณทก. “กินดอง (แต่งงาน), พิธี.” สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน. 1. (2542): 241-247.