ทางด่าน (ทางเดินสมัยโบรษณ) คือทางหลัก และ พุ่มไม้
วันที่ 3 มิถุนายน 2569 ถ้าใครไม่รู้จะไปที่ไหนลองแวะมาพิพิธภัณฑ์พิมายโฉมใหม่พร้อมชมโบราณวัตถุที่ยังไม่เคยเห็นที่ไหนกันค่ะ โดยในวันนี้แอดมินจะพาทุกท่านไปชมวิธีการเดินทางในสมัยโบราณผ่านหลักฐานทับหลังและโบราณวัตถุกันค่ะ
********************************************************************
ในวันที่ "ทางด่าน" (ทางเดินสมัยโบรษณ) คือทางหลัก
และ "พุ่มไม้" คือเครื่องหมายบอกทาง... ในวันนั้นผู้คนสัญจรกันอย่างไร?
ในยุคสมัยที่เราเข้าถึงเทคโนโลยีได้อย่างง่ายดาย ทำให้การดำรงชีวิตประจำวันสะดวกสบายและคล่องตัวมากยิ่งขึ้น แต่วิถีชีวิตของผู้คนเมื่อหลายร้อยปีที่แล้วนั้นแตกต่างจากเราอย่างสิ้นเชิง โดยเฉพาะเรื่องการ “เดินทาง”
วันนี้เราจะพาทุกท่านมาร่วมย้อนเวลาผ่านประวัติศาสตร์จาก ภาพสลักบนทับหลัง ที่บันทึกร่องรอยการสัญจรของคนโบราณไว้อย่างวิจิตรบรรจงค่ะ
ร่องรอยการเดินทางของผู้คนจากทับหลัง
จากภาพจำหลักที่ปราสาทบายน ประเทศกัมพูชาและปราสาทพิมาย แสดงให้เห็นว่าคนโบราณเดินทางด้วยการเดินเท้า และใช้สัตว์พาหนะ เช่น ช้าง ม้า เกวียน และเรือ
แต่สำหรับการสัญจรของบุคคลชั้นสูง อาทิ กษัตริย์ เชื้อพระวงศ์ หรือขุนนาง จะมีการใช้ “ราชยานคานหาม” หรือที่เคยคุ้นกันว่าเสลี่ยง ซึ่งวันนี้เราได้นำทับหลังมานำเสนอทุกท่าน 2 ประเภทหลักๆ คือ:
1. ทับหลังสลักภาพเล่าเรื่อง
• ทับหลังพระลักษมณ์ไปช่วยสุครีพรบพาลี แสดงขบวนเสด็จของพระลักษมณ์ และสุครีพ นั่งบนคานหามที่มีการตกแต่งด้วยหัวนาคทั้งส่วนหัวและท้าย ซึ่งการประดับด้วยรูปพญานาคเป็นการบ่งบอกถึงฐานุศักดิ์ของผู้นั่งรูปแบบหนึ่ง
• ทับหลังพระอินทร์ทรงช้างเอราวัณ โดยกึ่งกลางของทับหลังจำหลักเป็นรูปพระอินทร์ ทรงประทับนั่งในท่านั่งชันเข่าข้างหนึ่ง อยู่บนหลังช้างเอราวัณ ตามคติของศาสนาพราหมณ์ฮินดูช้างเอราวัณ ไม่ใช่แค่ช้างธรรมดา แต่เป็นเทพเจ้าที่มีสถานะเป็นเทพพาหนะ สะท้อนคติความเชื่อเรื่องสัตว์พาหนะที่บ่งบอกถึงสถานะทางสังคมและบารมี
2. ทับหลังสลักภาพจำลองเหตุการณ์
• ทับหลังขบวนแห่พระพุทธรูปนาคปรก ภาพจำลองการอัญเชิญพระพุทธรูปนาคปรกประดิษฐานบนคานหามโค้งประดับหัวนาค ซึ่งเป็นหลักฐานการประดิษฐานพระพุทธรูปของปราสาทพิมาย
• ทับหลังขบวนแห่กษัตริย์ แสดงภาพขบวนเสด็จที่มีบุคคลนั่งบนหลังช้างสันนิษฐานว่าเป็นกษัตริย์ในเวลานั้น โดยบริเวณพระที่นั่งมีการประดับด้วยหัวนาค และมีบริวารรายล้อมพร้อมเครื่องสูงเดินตามขบวนแห่
แม้จะเป็นภาพสลักจากวรรณกรรมหรือความเชื่อ แต่ทับหลังเหล่านี้ก็สะท้อนให้เห็นถึงวิถีการสัญจรที่เคยเกิดขึ้นจริงในอดีต ถือเป็นหลักฐานชิ้นสำคัญที่ทำให้เราเห็นภาพวิถีชีวิตของผู้คนในประวัติศาสตร์ได้ชัดเจนขึ้นค่ะ
อยากเห็นของจริงไหมคะ?
หากท่านใดสนใจอยากชมภาพทับหลังและ "ชิ้นส่วนราชยานคานหาม" ของจริงต้องมาชมที่พิพิธภัณฑ์พิมาย แล้วพบกันค่ะ!
********************************************************************
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พิมาย
เปิดให้บริการวันพุธ-อาทิตย์ / วันหยุดนักขัตฤกษ์/วันหยุดชดเชยนักขัตฤกษ์
ตั้งแต่เวลา 09.00-16.00 น.
ค่าเข้าชมชาวไทย 20 บาท ต่างชาติ 200 บาท
สอบถามเพิ่มเติมได้ที่ 044-471-167
จัดทำโดย
นางสาวเบญจภา แซ่ปึง นักศึกษาฝึกประสบการณ์ คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร
(จำนวนผู้เข้าชม 19 ครั้ง)
