วันนี้ขอนำเสนอเรื่อง “ศิลาจารึกคาถาป้องกันอสนีบาต” ถ่ายถอดเนื้อหาโดย นางสาวชญานุตม์ จินดารักษ์ นักภาษาโบราณชำนาญการพิเศษ กลุ่มหนังสือตัวเขียนและจารึก เนื้อหามีดังนี้

ในอดีต “อสนีบาตหรือฟ้าผ่า” เป็นภัยธรรมชาติที่ไม่รู้ที่มาที่ไป ทำลายชีวิตชาวนาชาวไร่ และเชื่อว่าเป็นลางบอกเหตุร้าย การสวดอ้อนวอนสิ่งศักดิ์ที่ตนนับถือให้ช่วยคุ้มครองป้องกันจึงเป็นวิธีการที่ง่ายที่สุด ดังคาถาในจารึกนี้ มีว่า “โอมฺ ชยฺย มุนีพสุพนฺธญฺ จ ไวลปฺปา ยตฺนเมว จ องฺคตฺยปุลฺลหคฺไจว ปญฺไจเศศฺ จ นิวารณาย ตุ นามา นิลกฺษนฺเต อสุณี ปริวชฺชาเยตฺ โอมฺ ทูเร ทูเร อศฺวณี ปริวชฺชาเยตฺ” เพื่อขอให้พระศิวะจงปัดเป่าให้อสนีบาตไปตกในที่ห่างไกล ด้วยคงระลึกถึงคุณแห่งความเป็น “เทพรุทระ” ของพระองค์ที่เกี่ยวกับลมพายุฝนฟ้าคะนอง เหมือนพระอินทร์ในยุคพระเวท ที่คนจะบูชาเพื่อเลี่ยงภัยพิบัติ

แต่ในยุคพระเวทก็มีคาถาสวดขอเทพแห่งฟ้าแลบฟ้าผ่าโดยตรงคือ “พระอัคนี” มีว่า “เย เทวา ทิวิษฺฐา เย ปฺฤถิวฺยำ ชาตเวโท ย อุรวนฺตริกฺเษ เย คิริษุ ปรฺวเตษฺวปฺสฺวนฺตสฺ เต เทวา อศนึ ยาวยาถ” แปลว่า ข้าแต่พระเจ้าทั้งหลาย! ผู้อยู่ในท้องฟ้า อยู่ในโลก และอยู่ในบรรยากาศอันกว้างใหญ่ ข้าแต่ชาตเวทัส (พระอัคนี)! ผู้อยู่ในภูเขา ในหิน ในน้ำ ข้าแต่พระเจ้าทั้งหลาย! ขอพระองค์จงปัดเป่าให้อสนีบาตห่างไกลด้วย

บรรณานุกรม

“ศิลาจารึกคาถาป้องกันอสนีบาต พล.๑ ภาษาสันสกฤต อักษรขอมสุโขทัย พุทธศตวรรษที่ ๒๐” จัดแสดง ณ กลุ่มหนังสือเขียนและจารึก สำนักหอสมุดแห่งชาติ

ประชุมจารึก ภาคที่ ๘ จารึกสุโขทัย. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร, ๒๕๔๘.

กาญจนี ละอองศรี และคณะ. อินเดียมหัศจรรย์. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโตโยต้าประเทศไทยม, ๒๕๕๙

Paippalāda-saṁhitā of the Atharva-veda: Kāṇḍa 15: Sūkta 22.4. https://gretil.sub.unigoettingen.de/.../sa...